Giáp trụ của hiệp sĩ châu Âu có thực sự nặng?

Giáp trụ của hiệp sĩ châu Âu thời Trung Cổ cũng như Phục Hưng đều không hề nặng và kém linh hoạt như “trong truyền thuyết”. Cùng điểm lại nhé:

1. Giáp trụ hiệp sĩ thời Trung Cổ (ảnh 1, 2)

Giai đoạn đầu (từ thế kỷ 9 đến nửa đầu thế kỷ 13) các hiệp sĩ chủ yếu dùng áo giáp dạng xích. Bộ giáp nhìn chung có ba lớp: lớp trong cùng là áo vải bông, lớp giữa là áo giáp dạng xích, lớp ngoài là các tấm giáp kết hợp áo vải (hoặc lụa với những hiệp sĩ giàu có hơn).

Áo giáp xích được làm từ hàng trăm vòng sắt nhỏ đan vào nhau, gồm có mũ trùm đầu, áo dài đến gối, cánh tay, găng tay và giày ==> bao phủ toàn bộ cơ thể của hiệp sĩ ngoại trừ khuôn mặt. 

Giáp xích tất nhiên là khá linh hoạt, tôi cũng đã từng được mặc thử, cử động rất dễ dàng. Bộ giáp xích cũng không quá nặng, chỉ khoảng 13,5 kg (30 pound). Trọng lượng chủ yếu dồn lên vai nhưng có thể giảm bớt bằng cách đeo thắt lưng. Một số cũng được làm nhẹ hơn bằng cách cắt ngắn hơn, đặc biệt là ở cánh tay và mặt trước.

Áo giáp xích có thể ngăn chặn những nhát chém của kiếm, nhưng nó không có tác dụng nhiều khi ngăn những nhát đâm bởi thương, bởi những mũi tên bắn ra ở cự ly gần hoặc các nhát bổ bằng rìu, chuỳ. Ngoài ra, các mắt xích khi vỡ ra bởi ngoại lực rất dễ làm vết thương bị nhiễm trùng.

Từ giữa thế kỷ 13, áo giáp tấm bắt đầu được sử dụng kết hợp với áo giáp xích. Ban đầu là những tấm lót ngực và lưng đơn giản được đeo bên ngoài áo giáp xích. Áo giáp dạng vảy cá được làm từ những mảnh sắt nhỏ xếp chồng lên trên nền áo bằng vải hoặc da cũng được sử dụng nhưng không phổ biến. Một biến thể khác là áo giáp dạng “đồng xu” được tạo thành từ các đĩa nhỏ, gắn với nhau bằng đinh tán.

Đến cuối thế kỷ 14 CN, phần lớn các hiệp sĩ đã khoác thêm các tấm bảo hộ bằng thép bên ngoài bộ giáp xích. Các bộ phận của giáp thép được liên kết với nhau bằng dây đai, khóa hoặc đinh tán. Bộ giáp thép cũng bắt đầu được gia cố bằng các chi tiết hình tròn, bầu dục cùng các gờ, gân để làm chệch hướng đòn đánh.

II. Thời Phục Hưng (ảnh 3)

Từ giữa thế kỷ 15 CN, các hiệp sĩ đã không dùng giáp dạng xích nữa mà hoàn toàn được bao phủ từ đầu đến chân trong bộ áo giáp bằng thép hoặc sắt. Bộ giáp thời kỳ này cũng được chế tác khéo léo để bám sát các đường nét của cơ thể hơn.

Các bộ phận của áo giáp được nối với nhau bằng dây buộc, dây đai và bản lề. Ngay cả phần cổ cũng được bao bọc trong một tấm tròn hoàn toàn bằng kim loại và găng tay cũng được gia công khéo léo bằng thép. Bộ giáp được chế tạo hiệu quả đến mức chỉ mất khoảng 10 phút để hai người giúp việc hoàn thành việc mặc trang phục cho một hiệp sĩ chiến đấu. 

Trong cả hai thời kỳ nói trên thì tổng trang bị bao gồm cả bộ giáp, mũ, khiên và vũ khí của một hiệp sĩ cũng chỉ nặng khoảng 20kg – 30kg – nhìn chung còn nhẹ hơn trang bị cá nhân của một người lính bộ binh thời hiện đại. Chưa kể bộ giáp được phân bổ đều trên cơ thể nên một hiệp sĩ có thể di chuyển một cách khá tự do (xem clip 4 nhé các bạn). 

Do đó hình ảnh hiệp sĩ nặng nề được mô tả trong một số bộ phim là hoàn toàn bịa đặt: không hề có chuyện người ta phải sử dụng một… hệ thống dạng cần cẩu để đưa hiệp sĩ lên ngựa của mình, và tất nhiên cái huyền thoại người hiệp sỹ không thể tự vệ khi anh ta rơi khỏi chiến mã là sai bét!

Truyện Ivanhoe cũng miêu tả các hiệp sĩ cầm trường thương sau khi lao vào nhau và ngã ngựa nếu chưa bị đâm vào chỗ phạm thường vẫn đứng dậy rút kiếm phang nhau tiếp.

Mối đe dọa lớn nhất đối với người hiệp sĩ không phải là nặng mà là… nóng: sock nhiệt do chiến đấu trong thời tiết nóng bức là rất hay xảy ra do bộ giáp tấm không thoáng khí. 

– Quân Lê –

Leave a Reply

Your email address will not be published.