Vì sao Từ Hi Thái hậu dùng phân chim dưỡng da, uống sữa mẹ để giữ xuân?

Từ Hi Thái hậu được cho là từng sử dụng cả sữa mẹ trong quy trình dưỡng nhan nhằm duy trì vẻ trẻ trung. Tuy nhiên, ít ai biết rằng trong thời cổ đại Trung Quốc, việc dùng phân động vật làm mỹ phẩm không phải điều hiếm gặp.

Từ Hi Thái hậu (1835–1908), là người xuất thân từ một phi tần cấp thấp nhưng sau đó nắm quyền nhiếp chính, đã điều hành triều nhà Thanh gần nửa thế kỷ, từ năm 1861 đến khi qua đời năm 1908.

Trong khi chèo lái Trung Quốc vượt qua những biến động lớn như Loạn Nghĩa Hòa Đoàn, làn sóng xâm lược của phương Tây và bất ổn nội bộ, bà đồng thời cũng nổi tiếng là người đặc biệt quan tâm đến ngoại hình, thậm chí còn tự chế nước hoa.

Từ Hi được cho là rất chăm chút sắc đẹp. Bà không chỉ sử dụng sữa mẹ như một phần trong chế độ dưỡng nhan để giữ vẻ thanh xuân, mà còn tự làm phấn má trong giai đoạn đỉnh cao của thói quen làm đẹp.

Dù vậy, bà vẫn gặp các vấn đề về da như mụn trứng cá và co giật cơ mặt. Tuy nhiên, theo ghi chép trong cuốn Imperial Incense của nữ quan Der Ling, làn da của Từ Hi ngay cả khi về già vẫn trắng sáng, mịn màng và thanh tú như thiếu nữ.

Vậy đâu là bí quyết giúp bà duy trì làn da trẻ trung ấy?

Theo ông Yuan Hongqi, Phó Giám đốc Ban quản lý cung đình tại Tử Cấm Thành, Trung Quốc, các phương pháp chống lão hóa của Từ Hi không thể thiếu nhân sâm và bột ngọc trai – hai thành phần được bà sử dụng thường xuyên. Ngoài ra, một loại mỹ phẩm đặc biệt mang tên “ngọc dung tán” (yurong powder) cũng được bà dùng suốt đời.

Loại phấn này được các ngự y triều Thanh điều chế riêng cho Từ Hi vào năm thứ 6 thời vua Quang Tự, chủ yếu từ các dược liệu Đông y. Đáng chú ý, ba thành phần gồm “bạch đinh hương”, “ưng điều bạch” và “cáp điều bạch” thực chất là phân chim – cụ thể từ chim sẻ, đại bàng đực và chim bồ câu.

Những con chim này được nuôi riêng, cho ăn bài thuốc “bát bạch tán”, sau đó thu gom phân trong 9 ngày để làm nguyên liệu mỹ phẩm. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng loại thức ăn này có độc tính, khiến nhiều con chim non không sống sót.

Ngọc dung tán được bôi lên da 2–3 lần mỗi ngày, được tin là có tác dụng làm trắng, chống lão hóa, cải thiện sắc da và giảm nếp nhăn. Về sau, Từ Hi còn ban chỉ dụ đưa loại phấn này trở thành mỹ phẩm sử dụng lâu dài.

Trong y học cổ truyền Trung Quốc, việc sử dụng phân động vật làm dược liệu đã có từ lâu và một số loại còn được đánh giá cao. Cuốn Bản thảo cương mục của danh y Lý Thời Trân ghi nhận tới 51 loại phân động vật được dùng làm thuốc.

Chẳng hạn, phân cừu được cho là giúp chữa tiêu chảy ở trẻ em, trong khi phân lạc đà dùng để cầm máu cam. Riêng “bạch đinh hương” (phân chim sẻ) còn được sử dụng để điều trị các bệnh về giác mạc.

Theo bác sĩ Huang Yongjing, Trưởng khoa Da liễu tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Quảng Đông, dưới góc nhìn Đông y, các chế phẩm từ phân chim được cho là có tác dụng hoạt huyết, tiêu ứ, làm mềm khối cứng và hỗ trợ làm đẹp.

Tuy nhiên, do một số loại có độc tính nhẹ, việc sử dụng cần được cân nhắc kỹ về chỉ định và chống chỉ định. “Trong điều trị da liễu và chăm sóc sắc đẹp, các chất này chủ yếu được dùng ngoài da và hiếm khi sử dụng đơn lẻ. Ngày nay, nguồn nguyên liệu khó kiểm soát chất lượng, việc tìm các loại như “bạch đinh hương” hay “phân đại bàng trắng” gần như không còn phổ biến. Vì lý do an toàn và rủi ro tiềm ẩn, việc ứng dụng trong lâm sàng đã giảm đáng kể”, ông Huang cho biết.

Đọc thêm