Từ vụ gần 190 học sinh TP.HCM nghi ngộ độc thực phẩm: Chuyên gia chỉ cách nhận biết sớm dấu hiệu không được chủ quan

Trước vụ việc 184 học sinh nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây, TP.HCM, chuyên gia thực phẩm và bác sĩ đã chỉ dấu hiệu sớm nhận biết ngộ độc để mọi người cảnh giác.

Vi khuẩn Salmonella có thể gây biến chứng nguy hiểm

Sở Y tế TP.HCM cho biết, tính đến sáng ngày 11/4, các cơ sở y tế đã ghi nhận 184 ca bệnh nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây. Kết quả phân tích cho thấy 7/10 mẫu phân (chiếm 70%) dương tính với vi khuẩn Salmonella.

Theo các chuyên gia y tế, đây là tác nhân gây nhiễm khuẩn đường tiêu hóa phổ biến liên quan đến thực phẩm. Sở Y tế đã ra văn bản chỉ đạo các bệnh viện đảm bảo nguồn lực thuốc và các phương tiện phục vụ cho công tác tiếp nhận, cấp cứu và điều trị; phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để thực hiện xét nghiệm phục vụ công tác điều trị và xác định nguyên nhân, nếu có ca bệnh có dấu hiệu bất thường hoặc diễn tiến nặng phải tổ chức hội chẩn và chuyển tuyến điều trị phù hợp và kịp thời khi cần. Cơ quan chức năng vẫn đang tiếp tục theo dõi sát các ca bệnh còn lại và phối hợp điều tra nguồn gốc thực phẩm để ngăn ngừa sự cố tương tự.

Hàng loạt vụ ngộ độc lớn những năm gần đây chủ yếu xảy ra ở những cơ sở lớn, có thương hiệu hàng chục năm, được nhiều người dân tin tưởng. Điều này đặt ra nỗi lo về quản lý an toàn thực phẩm, nhất là cơ sở cung cấp suất ăn lớn. Câu hỏi đặt ra, vậy cách nhận biết dấu hiệu ngộ độc và xử lý đúng cách thế nào?

Liên quan đến vấn đề ngày, trao đổi với PV Dân Việt, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh – chuyên gia về công nghệ thực phẩm cho biết, nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm thường xuất phát từ vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm không đảm bảo như: khu bếp, dụng cụ, người chế biến không sạch; không che chắn ruồi, chuột; khu vực xung quanh (rác, nhà vệ sinh, nước thải) ô nhiễm. Khi ruồi bu vào thức ăn, vi khuẩn phát triển nhanh và gây ngộ độc.

Theo ông Thịnh, bất kỳ loại thực phẩm nào cũng có thể gây ngộ độc nếu bị nhiễm khuẩn. Đặc biệt, như một số vụ ngộ độc bánh mì gần đây thì patê là loại thực phẩm có nguy cơ cao hơn do đặc tính là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Cùng với đó, các hoạt động buôn bán và ăn uống tại các quán vỉa hè được xem là nơi tiềm ẩn nguy cơ truyền bệnh, bởi điều kiện vệ sinh ở đây rất khó được kiểm soát, dễ dẫn đến nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Với các vụ ngộ độc xảy ra ngay tại những cơ sở lớn, có thương hiệu cho thấy công tác giám sát và quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn còn những lỗ hổng cần được khắc phục.

“Salmonella là vi khuẩn hiện diện trong đường tiêu hóa của một số gia súc và gia cầm. Vì vậy thịt gia súc, gia cầm sau khi giết mổ có thể bị nhiễm vi khuẩn, trứng gà vịt cũng có thể bị nhiễm. Người ăn phải thực phẩm có nguồn gốc từ thịt và trứng không được tiệt khuẩn đầy đủ, đặc biệt nếu là trẻ em có sức đề kháng kém, thì vi khuẩn sẽ nhân lên trong ruột và gây ngộ độc thực phẩm do Salmonella”, ông Thịnh nhấn mạnh.

PGS Nguyễn Duy Thịnh cho biết, khi vi khuẩn Salmonella xâm nhập qua đường ruột, phát triển rất nhanh. Sau đó có thể thấm qua thành ruột, đi vào máu và lan lên các cơ quan khác, thậm chí lên não gây nhiều biến chứng nguy hiểm.

Những biểu hiện của ngộ độc thực phẩm

Đồng quan điểm trên, trao đổi với PV Dân Việt, bác sĩ CKI Lê Văn Thiệu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, để xác định ngộ độc thực phẩm cần phải căn cứ hoàn cảnh xảy ra liên quan đến ăn, uống. Tình trạng có thể xảy ra sau năm mười phút đến vài giờ, thậm chí hàng ngày sau bữa ăn. Nếu là bữa ăn nhiều người cùng ăn thì việc có từ 2 người trở lên cùng ăn các thức ăn giống nhau, cùng bị bệnh và có các biểu hiện giống nhau giúp ta khẳng định chẩn đoán.

1. Biểu hiện đau bụng

Đau bụng có thể đau nhẹ, đau vừa hay đau dữ dội là một trong những biểu hiện của ngộ độc thực phẩm. Nguyên nhân này là do ăn phải thực phẩm chứa các sinh vật gây hại tạo ra độc tố gây kích ứng niêm mạc dạ dày và ruột… làm xuất hiện biểu hiện đau bụng.

Biểu hiện đau do co thắt cơ dạ dày vùng trên rốn hoặc ruột non quanh rốn để tăng tốc độ chuyển động tự nhiên của ống tiêu hóa nhằm loại bỏ các sinh vật gây hại càng nhanh càng tốt. Vì vậy, người bị ngộ độc thực phẩm có những cơn đau quặn vùng bụng khiến bệnh nhân khó chịu.

Nhưng trên thực tế, đau bụng là biểu hiện phổ biến của nhiều bệnh lý khác vì vậy, khi có biểu hiện này xuất hiện vẫn chưa đủ để khẳng định bị ngộ độc thực phẩm.

2. Biểu hiện tiêu chảy

Tiêu chảy là biểu hiện ngộ độc thực phẩm phổ biến, chính là tình trạng đi ngoài lỏng nhiều lần (> 4 lần/ngày) nhưng không phải kiểu đi xối xả như những người bị tả.

Đây là một biểu hiện điển hình xảy ra khi tình trạng viêm khiến cho ruột làm việc kém hiệu quả trong quá trình tái hấp thu nước và các chất lỏng khác tiết ra trong quá trình tiêu hóa. Phân có mùi khó chịu, phân nát hoặc lỏng, có thể có lẫn chất nhầy hoặc máu.

Tiêu chảy cũng có thể đi kèm với các triệu chứng của ngộ độc thực phẩm khác như cảm giác luôn muốn đi vệ sinh, đầy hơi hoặc đau bụng. Tiêu chảy nhiều có thể khiến cơ thể mất nước và các khoáng chất, nặng hơn có thể tụt huyết áp.

3. Biểu hiện buồn nôn và nôn

Ở người ngộ độc thực phẩm thường có các biểu hiện buồn nôn và nôn, điều này xuất hiện khi cơ bụng và cơ hoành co bóp mạnh, khiến người bệnh phải đưa những chất có trong dạ dày ra khỏi miệng.

Trong thực tế, biểu hiện ngộ độc thực phẩm thường dẫn đến các cơn buồn nôn kéo dài. Sau đó, có biểu hiện của người bệnh sẽ giảm dần mức độ nhưng cũng có trường hợp lại nôn mửa liên tục nhiều hơn.

4. Biểu hiện mệt mỏi, chán ăn

Khi bị ngộ độc thực phẩm ngoài các biểu hiện đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy thì người bệnh còn có các biểu hiện mệt mỏi, chán ăn. Nguyên nhân là người bệnh đau bụng, tiêu chảy,.. dẫn đến tình trạng mất nước nên khiến cho người bệnh không muốn ăn uống và mệt mỏi.

5. Biểu hiện sốt, ớn lạnh

Khi ngộ độc thực phẩm người bệnh có biểu hiện thân nhiệt cao, có thể sốt nhiệt độ cơ thể tăng cao hơn 38ºC.

Ngoài ra, khi rơi vào các tình huống nghi ngờ ngộ độc thực phẩm là vừa mới ăn xong và khởi phát các biểu hiện như nêu ở trên ngay sau đó hoặc có hai người trở lên có dấu hiệu tương tự nhau sau khi cùng sử dụng một loại thực phẩm, trong khi những người không ăn thì không bị, thì vẫn có thể nghĩ ngay đến nguy cơ bị ngộ độc thực phẩm.

Để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, bác sĩ Thiệu khuyến cáo cần giữ vệ sinh môi trường sạch sẽ, không để nơi sinh ruồi bằng cách che chắn kỹ khu chế biến, nhà ăn, có lưới chống côn trùng. Người dân nên chọn lựa cơ sở uy tín, có đầy đủ giấy chứng nhận an toàn thực phẩm để bảo vệ sức khỏe của mình và người thân.

Đọc thêm