SÔNG SEINE & NHỮNG Ổ KHÓA TÌNH YÊU

Trên bến sông Seine, chiều hiu hắt lạnh

Vạt nắng trên sông nhuốm buồn mênh mông !

*

    Khởi nguồn từ cao nguyên Langres, sông Seine chảy qua các vùng châu thổ bằng phẳng như Venarey-les-Laumes ,  Montbard- Côte-d’Or ,  Bourgogne,  lãng mạn như một bài thơ dài …777 km mộng mơ.

    Sông Seine thầm lặng băng mình qua châu thổ Dijon trước khi đổ vào Paris, vì thế  sông Seine chưa bao giờ gây ra lũ lội cho Paris. Theo truyền thuyết sông Seine do đại đế César đặt tên, lấy từ  gốc  là “Sequana’ tên  một nữ thần trong sử thi La Mã. Ngày nay tại đầu nguồn con  sông  còn có  một  pho tượng điêu khắc lớn bằng đa hoa cương nói về truyền thuyết này. Phần đẹp nhất của sông Seine là đoạn chảy  qua  Paris  dưới 37 cây cầu.Hầu hết những cây  cầu này đều đã…già, có cầu  già trên 400 tuổi. Cây cầu cổ  nhất và nổi tiếng nhất là cầu Pont-Neuf xây năm 1604, để  vua Henry IV và hoàng hậu Catherine de Medicis đi  từ  điện Louvre đến tu viện Saint-Germain-des-Prés. Cây cầu đẹp nhất Paris lại  là cầu Alexandre III với những hàng trụ đèn cao đến…gãy cổ. Cây cầu mới nhất  là cầu  Simone-de-Beauvoir, xây 2006 dài 304m bắc ngang sông mà không có trụ cột chống.

     Cầu Pont des Arts, trước  nhà bảo tàng Louvre  xây vào từ năm 1802, ban đầu chỉ có 9 nhịp, lấy cảm hứng từ các vườn treo và bồn hoa  ghế dài. Năm 1981 cầu  des Arts được xây  lại chỉ còn 7 nhịp. Từ đó  cây cầu trở thành  “thánh địa’ của các đôi tình nhân yêu nhau, đến móc các ổ khóa tình yêu.  Cầu Pont des Arts cũng là nơi gây  cảm hứng cho các  phim truyền hình nổi tiếng. Ổ khóa tình yêu ( Love Lock) khởi thủy được cho là xuất hiện lần đầu ở  Italia. Theo tiểu thuyết gia  Federico chủ nhân quyển tiểu thuyết nổi tiếng  I WANT YOU , thì Ổ Khóa Tình Yêu lần đầu có mặt trên cây cầu Milvio ở  Rome, nhưng ông ta lại không nói rõ nó xuất hiện vào năm nào? Trong khi đó thì  người  Hungary  lại bảo: “Ổ khóa TY là của tui”,  ổ khóa xuất hiện lần đầu ở trên cây cầu có tên là  DESC, ở miền bắc một đất nước có nhiều người tự tử vì tình nhất. Sự xuất hiện sớm của các ổ khóa tình yêu ở Hungary , được cho là để …bảo đảm cho  sự bền vững  cho tình yêu lứa đôi ! Trong khi tiểu thuyết của ông Federico thì lại được in lần đầu vào năm 2006.

    Về nghi thức móc OKT  diễn tiến mỗi nơi mỗi cách khác nhau. Tại Nga việc móc khóa  được thực hiện,  ngay sau  hôn lễ của đôi lứa được cử hành với nghi thức  Nhất  Thống  Giáo ở các nhà thờ. Sau buổi lễ, cac đôi bạn đưa nhau ra một cây cầu mà họ muốn, họ  trao đổi  những lời “thề non hẹn biển”, họ hôn nhau rồi họ bóp khóa vào thành cầu.  Cô dâu là người có… vinh dự vứt  chìa khóa xuống chân cầu, nơi có dòng nước chảy trong tiếng reo hò cổ vũ của bạn bè hai họ . Một nghi thức rất Nga đời thường nhưng lại mang màu sắc thần tiên cổ tích.

   Tại Trung Quốc sự xuất hiện các  OKTY thì cũng không kém phần thần tiên. Mr. Đỗ Mục, một thi bá đời nhà Đường : “Đồng Tước xuân thâm tỏa nhị Kiều “, nghĩa là một đài đồng tước khóa xuân hai Kiều, đã minh chứng cho rằng viec moc khoa TY đã  có từ ngàn năm trước ở xứ China của NGỘ. Nhị kiều  là Đại Kiều và Tiểu Kiều hai người đẹp nổi tiếng của đất Giang đông , một người lấy Tôn Sách một người lấy Chu Du. Khóa Xuân gọi đầy đủ  là “ Ổ Khóa Buồng Xuân”,  tức  khóa  đi cái “ổ…xuân xanh” đáng giá ngàn vàng của người phụ nữ khi người tình của quý bà bận  phải đi xa. Đã đóng  khóa thì phải nghĩ đến chuyện mở khoa. Người Trung Hoa  rất thành thạo nghề bẻ khóa trèo rào, câu chuyện  nàng Trác Văn Quân là một minh chứng. Năm xưa Trác Văn Quân góa chồng lúc còn xuân, cô  đã   tự nguyện giam mình vào chốn  khuê phòng, thề độc là “nói láo chết liền” sẽ mãi mãi ở vậy  thờ chồng. Thế những việc chỉ diễn ra  ước chừng được nửa năm, thì t gã mắc dịch  tên Tư Mã Tương Như , nửa đêm  ôm cây đàn tỳ bà đến đứng dưới lầu nhà nàng gãy khúc “Phượng Cầu Kỳ Hoàng”. Thế là đến thế mà thôi, cuộc đời hào hoa  khóa thì  đời vứt đi.  Vào khoảng nửa khuya  đêm ngày thứ ba,  khi tiếng đàn tỳ bà vừa trồi lên “từng tứng tưng”, Trác Văn Quân  động mối xuân tình cầm lòng không được, cô bèn bẻ khóa rồi gôm hết xuyến vàng, tư trang mở …khóa phòng xuân, cùng với Tư Mã Tương Như ra đi  đến nay vẫn  biệt vô âm tín .

    Tại châu   u việc mở  ổ khóa tình yêu lại có vẻ không dễ dàng hơn. Tại cây cầu Hohenzollern bắc qua sông Rhine ở  Cologne , một cây cầu “ một trong hai” vừa  sử dụng cho đường sắt vừa cho đường xe hơi. Một số các  ổ khóa tình yêu ở đây  thuộc dạng “hai trong một”  của các đôi cặp  ”pê-đê”. Hiện tượng này đã gây ra  sự chú ý,  khiến cho đông người  tụ họp  gây ách tắc giao thông. Công ty đường sắt Deutch Baln có lần phải phải xin lệnh nhà cầm quyền Đức thảo bỏ  bớt các ổ khóa Tình Yêu. Thế nhưng lại có chuyện rắc rối.  Việc  gỡ bỏ  chưa đi đến đâu thì bà Haenen, chủ tịch hội văn hóa dân gian Rhineland lại nhảy vào làm khó. Bà cho rằng việc xuất hiện các  ổ khóa tình yêu ở Rhineland Valley là một hiện tượng …văn hóa . Mà đã là văn hoa thì nhất thiết phải được duy trì và gìn giữ . Tiếng nói của bà Haenen ở thung lũng Rhineland  rất có trọng lượng với các cử tri, Vì thế công ty Deutch Ban chỉ được phép di dời một số  ổ khóa tình yêu đến các cây trụ điện gần bên . Nhưng có lẽ đây cũng không phải là một giải pháp dài lâu , vì dưới sức nặng của…tình yêu  các cây trụ điện đó cũng đã bắt đầu có các dấu hiệu xiêu vẹo.

  Tại Paris,  cây cầu Pont des Arts  trước đây cũng đã từng trĩu nặng với những ổ khóa tình yêu.  Vào ngày 6/6/2014,  ba tháng sau khi người viết  ghé thăm Paris , một mảng thành cầu 1m20 x 2m mang đầy ổ khóa đã đổ ập xuống  sông Seine. Rất may lúc đó, vào  khoản 10 giờ đêm  trời tối và lạnh vắng người vì thế đã  không có gì đáng tiếc, Nhân dịp  này Hội Đồng Thành Phố Paris đã nhanh chóng cho  công nhân sở Môi Trường , tháo gỡ gáp 700.000 ổ khóa cân  nặng đến 42 tấn đồng  cho vào nhà bảo tàng. 

       Ngoài chuyện  OKTY, sông Seine còn có câu rắc rối các thư viện màu…xanh. Cách cây cầu Pont des Arts một quãng 200 mét  là một cái Thư Viện rất kỳ cục  vì nó dài hơn… ba cây số nằm dọc theo hai bên bờ sông Seine, nơi người ta bày bán những  hàng hóa tinh thần. Thư viện  Xanh  gồm  1.200 kiot sách cũ đã tồn tại từ nhiêu trăm năm qua.  Nó là tài sản truyền đời của 250 dòng họ kỳ cựu nhất Paris .Mỗi kiot  chỉ dài 2m và rộng 0 ,70m sơn màu xanh  bán sách củ , tranh ảnh và các đồ vật lưu niệm. Lợi nhuận của các kiot  không đáng kể là bao, nhưng với những người mua sách cũ thì đôi khi họ lại bắt gặp  những món hàng hóa tinh thần rất hời.

      Chuyện nhà văn  Ernest Hemingway vẫn thường được nghe  kể cũng được xem là một thứ hàng hóa tinh thần rất…hời. Năm 1960 trong một chuyến công cán  Paris,  ông Ernest Hemingway đã  tìm thấy hai quyển sách của mình  bày bán ở môt kiot sach cũ là quyển “ Chuông Gọi Hồn Ai “ (The bell tolls to whom?). Điểm đáng nói là tình trạng của hai quyển  đều cũ như nhau , nhưng một quyển ghi giá là $05 , còn quyển kia lại ghi giá bán đến $50. Hemingway vô cùng thắc mắc, ông  hỏi  người bán sách tại sao có sự cách biệt này? Hemingway  được trả lời là  quyển sách có giá đắt hơn là vì có chữ ký và lời đề tặng của tác giả. Sau chuyến công cán Hemingway trở về Mỹ, một người bạn của ông ghé  chơi, và hỏi điều gì đã làm ông vui  lúc ở Paris ? 

      Hemingway đưa cho người bạn xem quyển sách mà ông đã mua với giá 10 lần đắc hơn. Sau một lúc xem xét người bạn kinh ngạc bão Hemingway :”Nhưng đây đâu có phải là thủ bút của anh …”. Hemingway mỉm cười với người bạn và trả lời: “ Vì thế tôi mới bảo đó là điều làm tôi lấy làm vui nhất.” “ Hemingway cho biết thêm :”Và chính ngay cả người bán sách đó cũng không hề biết, ông ta vừa bán một chữ kỉ giả  cho một người chủ …thật đã viết ra quyển sách trên”. 

      Lúc chúng tôi có mặt trên cầu Notre Dame để bắt đầu cuộc đi chơi  sông Seine bằng con tàu RUỒI (le Mouche) thì đồng hồ đã là 15 giờ 20 . Điều này là dễ hiểu vì Cầu Notre Dame tọa lạc ngay ở trước nhà thờ Đức Bà ,nơi có viên đá ghi “km zero” khởi đầu của mọi con đường đi vào nước Pháp. Cầu Notre Dame trước kia có tên là cầu Cầu Lớn xây vào năm 885 chỉ lớn bằng một cây gỗ đủ một cho người lớn đi. Sau đó cây câu bị một cây lụt lớn  cuốn trôi. Vua Charkes V đã cho thay cay cầu Lớn bằng một cây cầu đá kiên cố, và nó được mang tên là Notre Dame như  ta biết. Ngày nay cầu Notre Dame đã có nhiều thay đổi , và là một cây cầu có mái vòm, dài 105 mét có lối đi cho người đi bộ . Cầu Lớn hợp với một cây cầu khác có tên  là cây Cầu Nhỏ ( Pont Peptit ), tạo thành một trục lộ giao thông  chạy qua Đảo Thành Phố nối liền quận Bảy và Quận Tám .

      Có một cây cầu khác rất nổi tiếng trong số 37 cây cầu bắc qua nội thành là cầu Pont Neuf . Cầu Pont Neuf hay còn gọi là cây Cầu Trẻ, dù thực tế Pont Neuf đã ngoải 400 tuổi. Một cây cầu lừng danh khác là cầu Iena , đứng cạnh tháp Truyền Hình cũng là một cây cầu…vua, do hoàng đế Napoleon xây vào năm 1806 để vinh danh đội quân bách chiến của ông đánh bại người Anh. Muốn đi đến cầu Iena du khách phải đi qua cây cầu L’Ama ,mà khách thường bị anh lính Zouave chặn bước lại để  hỏi tên xem tuổi. Du khách thường nhầm người lính Zouave này là một anh sen…đầm quốc tế, mà thật ra Zouave chỉ là một tượng đá điêu khắc gốc người Algeria, có công với nước Pháp được  dân Paris yêu mến cho đúc tượng đặt đứng cạnh chân cầu, nhân tiện nhờ anh làm cây cột mốc để đo dòng nước sông Seine nông sâu  mỗi khi có lụt .

   Cây cầu Austerlitz cũng là một cây cầu  nổi tiếng, đứng cạnh cầu Iena cũng do Napoleon xây năm 1808 để vinh danh một trận đánh thắng với liên quân Phổ -Nga . Những cây câu …vua này đã nâng  sông Seine lên hàng mộng mơ …vương giả. Cầu Mirabeau nằm cách cầu Iena ba cây cầu , tuy chỉ là một cây cầu… dân, những cầu Mirabeau rất nổi tiếng , vì Mirabeau xây năm 1789,  để vinh danh ngài quận công Honoré Gabriel Riqueti de Mirabeau, người đã từ bỏ giai cấp  của mình để đi theo giai cấp thứ dân trong cuộc Cách Mạng Tư Sản.

     Năm giờ chiều chúng tôi dừng lại trên cầu Mirabeau, Paris vào lúc cuối thu mỗi khi mặt trời đi vắng thì mây trắng lại giăng đầy. Lúc tôi cúi  xuống nhìn dưới chân cầu, bỗng dưng phát hiện  tầm nhìn dưới cầu  sông Seine, dòng nước trong xanh lơ lửng  lúc này chỉ còn  là một dòng sương khói.

Leave a Reply

Your email address will not be published.