Thứ hai, ngày 09/03/2026 20:07 GMT+7
Giá xăng tăng cao, nhiều lao động “đau đầu” cân đối tài chính, đổi phương án đi lại
Thùy Anh Thứ hai, ngày 09/03/2026 20:07 GMT+7
Chiến sự tại Trung Đông khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, kéo theo giá xăng trong nước leo thang. Trước áp lực chi phí, nhiều lao động Việt Nam buộc phải cân đối tài chính chi tiêu, tính toán lại phương tiện đi lại, chuyển từ ô tô sang xe máy, thậm chí từ xe máy sang xe đạp để tiết kiệm.
Lao động yếu thế bị tác động kép khi giá xăng dầu tăng cao
2 ngày nay, khi nghe giá xăng dầu tăng cao, nhiều công nhân, lao động như “ngồi trên đống lửa”. Chị Nguyễn Thị Trang, 32 tuổi, làm việc tại dây chuyền may của một công ty có vốn Đài Loan (Trung Quốc) ở Khu công nghiệp Hoằng Long, Thanh Hóa mặt buồn rầu chia sẻ, trước đây khi chưa lập gia đình, chị xin ở trọ cùng bạn ở gần công ty. 3 năm nay, chị lập gia đình, nghĩ ở trọ thì con cái không có người trông, nhà lại phải đi thuê tốn kém nên vợ chồng chị di chuyển về nhà chồng cách công ty 30km ở. Ngỡ rằng như vậy sẽ giảm bớt khó khăn, nhưng kinh tế bất ổn, lương không tăng trong khi giá nhiều mặt hàng lại leo thang theo giá xăng khiến vợ chồng chị càng thêm mệt mỏi.
“Giá xăng mới tăng có 2 ngày mà nhiều mặt hàng như lương thực, thực phẩm tiền thịt cá ở chợ đều rục rịch tăng theo. Trước 2 chồng tôi đi 2 xe máy cho tiện, còn về đưa đón con đi học nhưng nay thì 2 vợ chồng đi chung một xe”, chị Trang kể.

Mang tiếng sống ở quê, nhưng nhà chị cạnh vùng trung tâm nên chi phí cũng đắt đỏ chẳng khác nào ở thành phố. Tiền lương bao gồm cả tiền tăng ca một tháng của 2 vợ chồng chị Trang được 16 triệu đồng. Khoản tiền ăn trong gia đình hết khoảng 4 triệu đồng, tiền học của 2 con nhỏ hết khoảng gần 3 triệu đồng, cộng tiền sinh hoạt phí, ma chay, cưới hỏi… mất khoảng 3 triệu đồng. Mỗi tháng, hai vợ chồng tiết kiệm được khoảng 5–6 triệu đồng để tích cóp trả nợ vay xây nhà. Tuy nhiên, khi giá cả leo thang, khoản tiết kiệm này chắc chắn sẽ giảm đi đáng kể.
Đi xe đạp vừa khỏe vừa tiết kiệm tiền xăng
Không chỉ lao động chân tay hay nhóm yếu thế, nhiều công chức, viên chức và nhân viên văn phòng cũng đang đối mặt với khó khăn khi giá xăng dầu tăng cao. Nhiều người phải tính đến việc cắt giảm chi phí đi lại, hạn chế sử dụng ô tô, chuyển sang xe máy, thậm chí đi xe đạp hoặc sử dụng phương tiện công cộng.
Chị Nguyễn Thị Thu Hương, 29 tuổi, nhân viên truyền thông làm việc tại Cầu Giấy (Hà Nội) chia sẻ: “Nghe tin giá xăng tăng, tôi cùng nhiều đồng nghiệp rất lo ngại. Lương không tăng mà xăng tăng thì nhiều mặt hàng cũng sẽ tăng theo. Nhân viên văn phòng chỉ sống dựa vào đồng lương ít ỏi như chúng tôi thực sự rất khó khăn”.
Dù chưa lập gia đình, chưa có con, nhưng với mức lương hơn 10 triệu đồng mỗi tháng, chị Hương vẫn phải chi tiêu rất chắt chiu mới đủ sống. Chị cho biết tiền thuê trọ hết khoảng 2 triệu đồng, tiền ăn khoảng 3 triệu đồng. Trước đây, chi phí xăng xe khoảng 500.000 đồng mỗi tháng, nhưng nếu giá xăng tiếp tục tăng có thể lên tới 700.000 đồng. Ngoài ra còn nhiều khoản sinh hoạt khác như cà phê, ăn uống cùng bạn bè, tiền hiếu hỉ và biếu bố mẹ.
Không chỉ các khoản chi phí cố định tăng, ngay cả chi phí sinh hoạt hằng ngày cũng leo thang. Chị Hương cho biết sáng nay đi họp sớm, xe hết xăng nên không kịp xếp hàng đổ xăng, đành gọi Grab nhưng giá cao hơn ngày thường khoảng 25.000 đồng. Trong khi đó, phí giao đồ ăn cũng tăng từ 8–10%, khiến chị không khỏi lo lắng.
“Nhiều bạn bè tôi cũng đang phải tính toán lại chi phí sinh hoạt khi lương không tăng, trong khi giá cả các mặt hàng đều tăng. Vì vậy, chúng tôi đang tính đến việc thay vì đi xe máy sẽ chuyển sang đi xe đạp hoặc sử dụng các phương tiện công cộng như xe buýt”, chị Hương chia sẻ.
Cùng chung nỗi trăn trở, anh Dương Văn Nam, 45 tuổi, công chức tại Hà Nội, cũng đang đau đầu tính toán lại chi tiêu trong gia đình. Anh cho biết gia đình có 5 thành viên gồm hai vợ chồng và ba người con; hai con út đang học cấp 2, còn con gái lớn học đại học nên chi phí rất tốn kém. Mỗi tháng, tổng chi tiêu của gia đình không dưới 35 triệu đồng, trong khi với hơn 20 năm công tác, tổng thu nhập lương của hai vợ chồng vẫn chưa đến 30 triệu đồng.
Để có thêm tiền trang trải sinh hoạt, vợ chồng anh chị phải làm thêm ngoài giờ. Anh là cán bộ tư pháp nên nhận thêm việc tư vấn, hoàn thiện giấy tờ tại văn phòng nhà đất, còn chị tranh thủ nhận ship hàng và bán đồ ăn online trong khu chung cư. Dù rất cố gắng, thu nhập cũng chỉ vừa đủ lo tiền ăn cho gia đình và chi phí học tập của các con.
“Trước đây làm gần nhà nên tôi chủ yếu đi xe máy. Nhưng từ khi sáp nhập đơn vị hành chính, tôi được luân chuyển về làm việc tại một xã ngoại thành Hà Nội, cách nhà khoảng 45km. Quãng đường xa nên buộc phải đi ô tô, sáng đi tối về, tiền xăng mỗi tháng hơn 2 triệu đồng. Dù có phụ cấp nhưng cũng không đủ bù chi phí, nhất là khi giá xăng dầu tăng cao như hiện nay”, anh Nam cho biết.
Để cân đối chi phí anh Nam đang tính toán nhiều khả năng sẽ phải đi xe ghép, chuyển sang đi xe tuyến hoặc rủ thêm đồng nghiệp trên tuyến đường đi cùng để chia sẻ bớt tiền xăng.

Chiều nay, trao đổi với PV Dân Việt, bà Phạm Minh Thu – Viện Khoa học Tổ chức Nhà nước và Lao động (Bộ Nội vụ) cho rằng việc chiến sự tại Trung Đông khiến giá xăng dầu leo thang là yếu tố bất khả kháng, không ai mong muốn. Giá xăng tăng có thể kéo theo hàng loạt chi phí khác tăng theo, và điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống của người lao động.
Liên quan tới giải pháp hỗ trợ lao động trong bối cảnh khó khăn hiện nay, theo bà Thu, Chính phủ đã dự kiến tăng lương cơ sở 8%, mức tăng áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động làm việc hưởng lương từ ngân sách Nhà nước. Lương cơ sở tăng kèm theo đó tăng trợ cấp xã hội, lương hưu tăng theo.
Tuy nhiên, đó chỉ là tăng lương cho người làm việc hưởng lương từ ngân sách Nhà nước, một bộ phận lớn người lao động làm việc ở khu vực tư sẽ là đối tượng chịu tác động mạnh nhất từ việc tăng giá xăng dầu và lương thực, thực phẩm.
“Trong khi đó, đầu năm bao giờ cũng là lúc ít việc làm, lao động không có việc tăng ca, thu nhập lao động giảm sâu. Mặt khác, chiến sự ở Trung Đông cũng làm gián đoạn việc cung ứng vận chuyển hàng hóa, nhiều doanh nghiệp không thể xuất khẩu được hàng hóa dẫn tới sản xuất gián đoạn, điều này sẽ khiến cho người lao động đối mặt với những khó khăn kép”, bà Thu phân tích.
Theo bà Thu, cơ quan quản lý nhà nước và Chính phủ cần theo dõi sát tình hình, đánh giá kỹ tác động của cuộc chiến tới thị trường lao động Việt Nam. Nếu ảnh hưởng lớn, Chính phủ nên nghiên cứu các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động.
Bàn luận thêm về dự kiến tăng lương cơ sở 8%, bà Thu cho rằng kỳ vọng tăng lương của người lao động có thể cao hơn nhưng còn tùy thuộc vào khả năng đáp ứng của ngân sách. Vì thế không thể yêu cầu mức tăng cao hơn khả năng ngân sách.