Gặp lại chồng con qua bức ảnh phục dựng: Giọt nước mắt hạnh phúc của Mẹ Việt Nam Anh hùng 105 tuổi

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng trong căn nhà nhỏ tại Đà Nẵng nước mắt của Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Lang vẫn chưa ngừng rơi. Ở tuổi 105, tài sản lớn nhất của mẹ lúc này không có gì ngoài ký ức vẹn nguyên về người con trai liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ và một niềm hy vọng đau đáu: tìm thấy hài cốt của con để đưa anh trở về với đất mẹ quê hương.

Nỗi đau nén lặng bên căn hầm bí mật và ngôi mộ gió không di ảnh

Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Lang (phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng) năm nay đã bước sang tuổi 105, gương mặt mẹ in hằn những vết hằn sâu hoắm của thời gian, đôi mắt đã đục mờ theo năm tháng nhưng trí tuệ mẹ vẫn vô cùng minh mẫn. Mẹ bảo, bản thân phải cố sống khỏe, cố giữ trí nhớ, bởi trong lòng mẹ vẫn còn một nỗi day dứt chưa thể buông xuôi: Chờ ngày tìm được hài cốt của người con trai yêu dấu.

Mẹ Lang vốn là thân nhân của hai liệt sĩ và một thương binh, chồng mẹ là liệt sĩ Huỳnh Kinh Nhi đã hy sinh anh dũng từ năm 1950 trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Kể từ ngày đó, một mình mẹ tảo tần gánh vác gia đình, nuôi dạy ba người con khôn lớn, vừa âm thầm hoạt động cách mạng ngay tại căn hầm bí mật dưới gian bếp lụp xụp của gia đình.

Năm 1963, người con gái đầu được ra Bắc học tập, con trai út đi làm ăn xa, chỉ còn người con trai thứ là Huỳnh Quang Thợ (sinh năm 1946) ở lại phụ giúp mẹ. Nhắc về con mẹ Lang nghẹn ngào, bàn tay run run chống lên gò má khô héo: “Mỗi lần nhắc đến nó là tôi lại nhớ thương thắt ruột. Thằng Thợ da trắng, mắt tròn, nếu còn sống đến năm nay thì nó đã bước sang tuổi 80 rồi…”.

Năm 19 tuổi, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, anh Thợ trốn mẹ tòng quân. Mẹ biết chiến tranh là cận kề cái chết, nhưng vì đại cuộc của đất nước, mẹ nén lòng không ngăn cản. Để rồi vào năm 1965, người con trai “da trắng, mắt tròn” ấy đã anh dũng hy sinh tại miền cát trắng Núi Thành (Quảng Nam cũ). Nhận tin báo tử như nhát dao cứa vào lòng, mẹ chỉ biết nuốt nước mắt vào trong để tiếp tục phụng sự cách mạng.

Hơn 60 năm trôi qua, người mẹ già vẫn không thôi ngóng trông hình bóng con trai. Vì không tìm thấy hài cốt, gia đình đành lập một ngôi mộ gió tại quê nhà để có nơi hương khói. Trên bàn thờ của anh Thợ suốt nhiều thập kỷ qua không có một tấm di ảnh, cũng chẳng có một kỷ vật nào sót lại. Tất cả chỉ còn là khoảng trống mênh mông và nỗi nhớ thương vô hạn của người mẹ trăm tuổi.

Theo ông Huỳnh Quang Thuyền (cựu chiến binh, em trai liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ), gia đình đã đi khắp nơi tìm kiếm thông tin. Nhiều nguồn tin phỏng đoán anh Thợ được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Tam Nghĩa (huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam cũ). Tuy nhiên, nơi đây có quá nhiều phần mộ chưa xác định được danh tính. Mỗi lần vào nghĩa trang, mẹ Lang lại lặng lẽ đi giữa những hàng mộ chưa có tên, thắp hương, gọi tên anh Thợ rồi lại khóc nghẹn.

Phép màu từ công nghệ sinh học và bức chân dung đặc biệt sau nửa thế kỷ

Năm 2014, mẹ Ngô Thị Lang vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Dù nhận được sự quan tâm, chăm sóc chu đáo từ các cấp chính quyền và xã hội, nhưng tâm nguyện tìm lại đứa con bặt vô âm tín vẫn luôn là nỗi khắc khoải lớn nhất cuộc đời mẹ.

Cơ duyên và hy vọng mới đã mở ra vào năm 2024, khi mẹ Lang được mời ra Hà Nội tham dự Hội nghị tri ân người có công với cách mạng, đồng thời là lễ ra mắt “Ngân hàng gen liệt sĩ chưa xác định được thông tin và thân nhân liệt sĩ”. Tại chương trình mang tính nhân văn sâu sắc này, mẹ Lang đã được lấy mẫu giám định ADN để chờ đối chiếu, khớp nối thông tin với các phần mộ liệt sĩ khuyết danh. Đây được xem là chiếc “chìa khóa vàng” mở ra cơ hội cuối cùng cho người mẹ 105 tuổi thực hiện ước nguyện lớn nhất đời mình.

“Mẹ tôi đã được lấy mẫu giám định ADN. Đây chính là động lực, là niềm tin vô cùng lớn để gia đình tiếp tục chặng đường tìm kiếm, chờ ngày đón anh Thợ trở về với đất mẹ quê hương”, ông Huỳnh Quang Thuyền xúc động chia sẻ.

Hạnh phúc nối tiếp hạnh phúc, sau khi câu chuyện về mẹ Lang được lan tỏa, anh Dương Cao Thành (35 tuổi, trú tại tỉnh Phú Thọ, người nhiều năm phục dựng ảnh các liệt sĩ) đã liên hệ thông qua một tờ báo để hỗ trợ phục dựng hình ảnh chân dung liệt sĩ Huỳnh Kinh Nhi (chồng mẹ Lang) và liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ (con trai mẹ Lang). Quá trình thực hiện kéo dài nhiều ngày với nhiều lần đối chiếu, chỉnh sửa để tái hiện hình ảnh sát nhất với người thật theo ký ức của gia đình.

Trong đó, chân dung liệt sĩ Huỳnh Kinh Nhi được phục dựng theo nguyện vọng của gia đình, giữ nguyên hình ảnh trong chiếc áo sơ mi trắng. Còn chân dung liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ được tái hiện trong bộ quân phục người lính. Anh Thành bày tỏ: “Tôi hy vọng những bức ảnh này sẽ giúp Mẹ Lang và người thân phần nào được nhìn lại gương mặt của chồng, con sau nhiều thập kỷ. Đó cũng là cách tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc”.

Vào ngày 15/7, di ảnh của hai liệt sĩ đã được trao đến tận tay Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Lang. Ngay giây phút được nhìn thấy di ảnh của chồng và con trai sau hơn nửa thế kỷ, mẹ Lang đã không kiềm được nước mắt xúc động: “Từ ngày con tôi hy sinh đến nay, gia đình không có bất kỳ tấm ảnh nào để lưu giữ hay thờ phụng. Vì vậy, bức chân dung phục dựng lần này có ý nghĩa vô cùng đặc biệt với tôi…”.

Ở tuổi xưa nay hiếm có, mẹ Ngô Thị Lang vẫn đang từng ngày kiên cường chống chọi với thời gian. Mẹ kiên trì chờ đợi một phép màu từ y học hiện đại, để một ngày không xa, ngôi mộ gió kia sẽ được thay thế bằng một nơi an nghỉ thực sự của con trai mình người anh hùng đã hiến dâng tuổi xuân cho độc lập của Tổ quốc.

Đọc thêm