Bài dự thi Ngày mai trong mắt em: Vị chát của bão giông và mầm ngọt của ngày mai

Người ta thường ví Thái Nguyên quê em là “đệ nhất danh trà”, nơi những đồi chè nối tiếp nhau như những con sóng xanh bất tận dưới ánh nắng vàng hanh hao của vùng trung du.

Thế nhưng, trong tâm khảm của một đứa trẻ lớp 8 như em, Thái Nguyên còn là một người mẹ hiền hậu, tảo tần, đôi khi phải gánh chịu những cơn thịnh nộ vô hình từ tạo hóa. Em vẫn nhớ như in đêm bão Yagi vào tháng 9/2024. Đó không phải là một đêm mưa bình thường, đó là một “cuộc xâm lăng của thiên nhiên”.

Tiếng tôn rung bần bật trên mái nhà không còn là nhịp điệu quen thuộc, nó giống như tiếng gào thét của một đội quân khổng lồ đang cố phá tan tổ ấm nhỏ bé của gia đình em. Trong ánh chớp rạch ngang bầu trời, em thấy những “người lính xanh” – những gốc chè cổ thụ mà ông nội đã dày công vun xới – đang oằn mình chống chọi. Sáng hôm sau, khi bước chân ra nương, tim em thắt lại. Những búp chè non vừa mới hôm qua còn ngậm sương sớm, nay nát vụn dưới lớp bùn đỏ quạch của dòng sông Cầu đang giận dữ dâng cao.

“Vết thương cũ còn chưa kịp lên da non”, thì tháng 10/2025, bão Matmo lại ập đến. Lần này, bão không chỉ mang theo gió rít mà là những trận mưa trắng trời, đổ xuống vùng đồi núi Thái Nguyên những khối nước khổng lồ. Em đã tận mắt thấy bố đứng lặng yên giữa triền đồi sạt lở, đôi bàn tay chai sần nứt nẻ vì sương gió bỗng run rẩy cầm một nắm đất sũng nước. Thứ đất bazan màu mỡ vốn nuôi sống cả gia đình em, nay lại trở nên lạnh lẽo và phản bội con người vì sự tàn phá khắc nghiệt của biến đổi khí hậu. Khoảnh khắc nhìn thấy giọt nước mắt hiếm hoi của bố lăn dài trên gò má sạm đen, em nhận ra một sự thật đau lòng: Nếu thiên nhiên là một bản nhạc hòa bình, thì bấy lâu nay, con người chúng ta đã vô tình chơi sai quá nhiều nốt nhạc.

Nhiều bạn cùng trang lứa với em ước mơ chạm tay vào những vì sao xa xôi, hay trở thành những kỹ sư lập trình những thuật toán AI ảo diệu. Còn ước mơ của em, lạ kỳ thay, lại bắt đầu từ chính mảnh đất dưới bàn chân mình: Sự sống và sự hồi sinh của đất mẹ. Em khao khát trở thành một nhà khởi nghiệp xanh, nhưng không phải là kiểu doanh nhân ngồi trong văn phòng máy lạnh rực rỡ ánh đèn. Em muốn là người trực tiếp lội bùn, lội lũ để kiến tạo một hệ sinh thái “Chè cộng sinh” bền vững cho quê hương.

Trong hình dung của em về ngày mai, Thái Nguyên sẽ không còn là những triền đồi độc canh trơ trọi, nơi lớp đất mặt dễ dàng bị cuốn trôi sau mỗi trận mưa rào. Em ước mơ biến mỗi nương chè thành một “pháo đài xanh” đa tầng, đa giá trị. Ở tầng cao nhất, em sẽ trồng xen canh những hàng cây bản địa thân gỗ rễ sâu – chúng sẽ đóng vai trò như những chiếc mỏ neo khổng lồ bám chặt vào lòng đất, giữ cho những đồi chè không bị khuất phục trước nạn sạt lở. Tầng giữa là những búp chè xanh mướt được che chở dưới tán lá mát lành, giảm bớt cái nắng cháy da thịt hay những hạt mưa đá sắc lẹm. Và tầng sâu dưới mặt đất, em sẽ hồi sinh hệ vi sinh vật bằng những phương pháp canh tác hữu cơ thuần khiết, không hóa chất.

Dự án tâm huyết mà em đang ấp ủ mang tên “Trà hồi sinh”. Đó không đơn thuần là một thương hiệu trà, mà là một lời cam kết nhân văn với cộng đồng. Mỗi hộp trà bán đi sẽ được trích một phần ngân sách để lắp đặt hệ thống “Rễ công nghệ”. Đó là những cảm biến IoT thông minh chạy bằng năng lượng mặt trời, có khả năng “nghe” thấy những chuyển động nhỏ nhất của địa tầng, từ đó đưa ra cảnh báo sớm về lũ quét hay sạt lở cho bà con nông dân qua điện thoại di động. Em muốn dùng công nghệ để bao bọc cho những giá trị truyền thống, để người nông dân Thái Nguyên không còn phải thấp thỏm mỗi khi nghe tiếng dự báo thời tiết vang lên trên tivi, các kênh truyền thông.

Em biết rằng, từ một bài văn dự thi đầy cảm xúc đến một doanh nghiệp xã hội có tầm vóc là cả một đại dương tri thức mênh mông mà em cần phải vượt qua. Nhưng em không đợi đến khi cầm tấm bằng đại học trên tay mới bắt đầu hành động. Ngay lúc này, cuốn sổ tay môn Sinh học của em đã kín mít những ghi chép về các loại nấm men cải tạo đất và quy trình ủ phân vi sinh từ vỏ trái cây.

Em cùng nhóm bạn trong “Biệt đội Xanh” ở trường đã bắt đầu những thí nghiệm nhỏ đầu tiên. Chúng em thu gom rác thải hữu cơ tại khu chợ địa phương để làm phân bón cho những gốc chè bị úng sau bão Matmo. Em cũng đang tập cách trở thành một “người kể chuyện”. Em muốn thế giới biết rằng chè Thái Nguyên không chỉ ngon vì khí hậu vùng trung du, mà còn quý giá bởi tinh thần “thép” của những con người nơi đây – những người luôn biết cách mỉm cười và đứng dậy kiêu hãnh sau mọi giông bão.

Mỗi buổi tối, em nỗ lực học tiếng Anh không phải vì áp lực điểm số, mà vì em muốn một ngày mai không xa, em có thể đứng trên những diễn đàn quốc tế lớn về môi trường. Em sẽ tự hào giới thiệu về mô hình nông nghiệp thích ứng của Thái Nguyên, kể về cách chúng em đã biến những “vết sẹo” của thiên tai thành những mầm xanh hy vọng. Em muốn lan tỏa thông điệp rằng: Tuổi trẻ không có nghĩa là nhỏ bé, tuổi trẻ là khởi đầu của những sự thay đổi vĩ đại.

Ngày mai trong mắt em không phải là một bức tranh màu hồng tĩnh lặng, không có sóng gió. Thế giới ngoài kia vẫn sẽ đầy rẫy những biến động, vẫn sẽ có những cơn bão Yagi hay Matmo khắc nghiệt hơn do biến đổi khí hậu toàn cầu. Nhưng ngày mai ấy, con người Thái Nguyên sẽ không còn đứng nhìn dòng nước lũ dâng cao với sự bất lực và sợ hãi.

Em nhìn thấy mình của mười năm tới, đứng giữa đồi chè lộng gió ở vùng Tân Cương, nơi những hàng cây chắn bão đã vươn cao, tỏa bóng mát rượi. Vị chè khi ấy có lẽ sẽ còn sâu đậm và ngọt hậu hơn gấp bội, bởi nó không chỉ chứa đựng tinh túy của đất trời, mà còn chứa đựng cả vị chát của những ngày giông bão gian khó và vị ngọt của sự kiên cường, trí tuệ. Đó là một tương lai nơi con người và thiên nhiên đã tìm thấy tiếng nói chung, nơi mỗi búp chè xanh là một minh chứng cho tình yêu và trách nhiệm.

Em – một học sinh lớp 8, sẽ không bao giờ ngừng bước trên hành trình này. Bởi em hiểu rằng, mỗi bước chân em đi hôm nay chính là một nét vẽ cho bức tranh “Ngày mai” mà em hằng khao khát.

Cuộc thi viết “Ngày mai trong mắt em” do Báo điện tử Dân Việt/Báo Nông thôn Ngày nay được phát động từ ngày 5/3 và kết thúc nhận bài vào ngày 10/6. Do số lượng bài dự thi lớn, Ban Tổ chức cần thêm thời gian để làm việc khách quan, công tâm và lựa chọn kỹ lưỡng các tác phẩm chất lượng. Vì vậy, thời gian tổ chức lễ trao giải được điều chỉnh lùi so với dự kiến ban đầu (cuối tháng 6) sang ngày 17/7.

Danh sách các bài viết lọt vòng chung khảo sẽ được đăng tải trên Báo điện tử Dân Việt và Fanpage Cuộc thi viết “Ngày mai trong mắt em” tại địa chỉ www.facebook.com/cuocthivietngaymaitrongmatem.

Về cơ cấu giải thưởng, Ban Tổ chức Cuộc thi viết “Ngày mai trong mắt em” thông báo, ngoài hệ thống giải chính gồm:

1 giải Nhất trị giá 20 triệu đồng

2 giải Nhì mỗi giải trị giá 15 triệu đồng

3 giải Ba mỗi giải trị giá 12 triệu đồng

10 giải Khuyến khích mỗi giải 1 laptop thương hiệu Dell trị giá 10 triệu đồng

5 giải dành cho các nhân vật tiêu biểu trong các bài viết mỗi giải 5 triệu đồng

Ban Tổ chức quyết định bổ sung thêm 20 giải chuyên đề, được chia thành 4 hạng mục, mỗi giải trị giá 3 triệu đồng, gồm có:

“Bài viết truyền cảm hứng nhất”: Dành cho 5 bài viết tạo động lực sống, học tập mạnh mẽ, có câu chuyện vượt khó xúc động.

“Bài viết sáng tạo”: Dành cho 5 bài viết có cách kể chuyện mới lạ, giàu hình ảnh, trình bày đẹp ấn tượng.

“Bài viết được yêu thích”: Dành cho 5 bài viết hay, có lượt tương tác, chia sẻ tốt trên Fanpage Cuộc thi viết Ngày mai trong mắt em và số lượt đọc cao trên Báo điện tử Dân Việt.

“Tập thể cống hiến”: 5 giải Tập thể xuất sắc cho các trường/lớp có số lượng bài dự thi nhiều nhất.

Đọc thêm