‘

Những năm qua, nhờ các chương trình tầm soát sức khỏe chủ động và mạng lưới y tế cơ sở được tăng cường, hàng ngàn nông dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số tại các vùng sâu, vùng xa của tỉnh Lạng Sơn, đã được phát hiện, điều trị kịp thời các bệnh lý về phổi – trong đó có bệnh lao, vơi đi gánh nặng lo toan kinh tế…

Chủ động tầm soát tại cơ sở

Nhiều nông dân xứ Lạng thường có tâm lý chủ quan với sức khỏe, chỉ khi có những dấu hiệu rõ ràng hay mệt mỏi không thể đi lại được… thì mới tìm đến bệnh viện để thăm khám, lúc đó nhiều trường hợp bệnh đã trở nặng.

Hiểu rõ được vấn đề và cản ngại của người dân, những năm qua Bệnh viện Phổi tỉnh Lạng Sơn đã chủ động đưa các chương trình tầm soát bệnh lý hô hấp về tận các thôn, bản. Trong năm 2025 bệnh viện đã phối hợp với các đơn vị để tổ chức khám phát hiện chủ động bệnh lao, lao tiềm ẩn tại 4 khu vực Lộc Bình, Hữu Lũng, Văn Lãng, Bình Gia. Kết quả đã khám cho 8.640 người (đạt 100% kế hoạch); chụp Xquang phổi 8.640 người và xét nghiệm GeneXpert 1.181 người (đạt 100%); phát hiện 64 trường hợp lao nhạy cảm, 1 trường hợp lao trẻ em, 1 trường hợp lao kháng thuốc.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Bệnh viện Phổi Lạng Sơn đã tổ chức tập huấn cập nhật hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh lao cho các trung tâm y tế khu vực và trạm y tế xã. Số bệnh nhân khám và làm xét nghiệm đạt 89%, bệnh nhân lao có bằng chứng vi khuẩn học mới đạt 76,4%. Tuy nhiên số bệnh nhân thu nhận chỉ đạt 46,6%. Tỷ lệ điều trị khỏi bệnh nhân lao phổi mới có bằng chứng vi khuẩn học 6 tháng năm 2026 đạt 91,5%.

Hoạt động lao kháng thuốc đã xét nghiệm 233 mẫu xét nghiệm Xpert (gửi nuôi cấy tại Bệnh viện Phổi Trung ương 1 mẫu; gửi kháng sinh đồ 26 mẫu); thu nhận điều trị được 7 trường hợp (6 trường hợp kháng Rifampicin, 1 trường hợp kháng đa thuốc).

Tích cực hỗ trợ người dân trong điều trị

Để bám sát đời sống và sức khỏe của người dân, nhất là nông dân, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ y tế cơ sở – những người “gần dân nhất” – là mắt xích vô cùng quan trọng.

Bác sỹ chuyên khoa II Đinh Thị Hoa – Giám đốc Bệnh viện Phổi tỉnh Lạng Sơn cho hay: “Trong 6 tháng đầu năm 2026, Bệnh viện Phổi Lạng Sơn đã phối hợp tổ chức được 1 lớp tập huấn Cập nhật hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh lao; 3 lớp tập huấn truyền thông bệnh lao cho đối tượng y tế thôn bản tại khu vực Bắc Sơn, Chi Lăng, Tràng Định”.

Những kiến thức từ cuốn sổ tay y tế, những hướng dẫn “cầm tay chỉ việc” về phát hiện dấu hiệu nghi mắc bệnh phổi, bệnh lao đã được các cán bộ y tế truyền đạt ngắn gọn, dễ hiểu. Nhờ đó, chính lực lượng y tế thôn bản đã trở thành những tuyên truyền viên tích cực, đi từng ngõ, gõ từng nhà, xóa bỏ tâm lý tự ti, giấu bệnh của bà con dân bản.

Thấu hiểu rõ nhất sự thay đổi này là những người dân đã từng đứng ở lằn ranh bạo bệnh. Hội viên nông dân Linh Văn Hưng ở xã Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn, chia sẻ: “Năm 2024, sau những trận ho kéo dài và sụt cân nghiêm trọng, tôi được các cán bộ y tế cơ sở phát hiện mắc bệnh lao. Sau thời gian điều trị tích cực tại Bệnh viện Phổi Lạng Sơn, tôi được trở về nhà và tiếp tục phác đồ duy trì”.

Thay vì phải lặn lội đường xá xa xôi từ Hữu Lũng lên Bệnh viện Phổi Lạng Sơn gần 70km, trong quá trình sau điều trị tích cực, anh Hưng chỉ cần phải đến Trạm y tế xã cách nhà 3km để nhận thuốc miễn phí và được các y bác sĩ tại đây hướng dẫn, theo dõi sát sao.

“Lúc mới biết mình bị lao, tôi cũng lo lắm, phần vì sợ bệnh nguy hiểm, phần vì nhà nghèo không có tiền đi viện. Nhưng may có bác sĩ ở trạm y tế gần nhà hỗ trợ, được cấp thuốc đầy đủ, lại còn dặn dò phải uống đúng giờ, không được bỏ bữa nào… Nhờ y tế xã mà tôi tiết kiệm được bao nhiêu chi phí đi lại, giờ tôi đã khỏe mạnh lại đi làm ruộng được rồi” – anh Hưng phấn khởi chia sẻ.

Với sự kết hợp chặt chẽ giữa chuyên môn y tế, các dự án hỗ trợ và tinh thần hết lòng vì người bệnh đã và đang giúp ngành y tế nói chung và Bệnh viện Phổi Lạng Sơn trở thành điểm tựa vững chắc, bảo vệ sức khỏe nhân dân, nguồn nhân lực lao động ở các bản làng.

Một trong những điểm tựa lớn cho người nông dân nghèo ở Lạng Sơn chính là việc những năm qua Bệnh viện Phổi tỉnh Lạng Sơn là đơn vị đã được thụ hưởng Chương trình Chống lao quốc gia. Chương trình và dự án đã tập trung tăng cường hiệu quả phát hiện lao ở các đối tượng có nguy cơ cao tại cộng đồng.

Việc được tiếp cận sớm với công nghệ xét nghiệm GeneXpert, nuôi cấy kháng sinh đồ ngay tại địa phương giúp giảm thiểu tối đa chi phí đi lại, ăn ở cho bà con. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng số bệnh nhân phải chuyển tuyến lên Trung ương đã giảm 2% so với cùng kỳ năm trước, giúp nhiều gia đình nông dân nghèo tránh được nguy cơ khó khăn, kiệt quệ kinh tế vì bệnh tật.

Dù đối tượng phục vụ phần lớn là người cao tuổi, người dân tộc thiểu số vốn ít tiếp cận với công nghệ, nhưng Bệnh viện Phổi Lạng Sơn vẫn nỗ lực đẩy mạnh chuyển đổi số để đơn giản hóa thủ tục cho bà con nông dân để đến khám bệnh bằng căn cước công dân; Thanh toán viện phí không dùng tiền mặt (đạt tỷ lệ 78,89% trong 6 tháng đầu năm 2026); Hội chẩn từ xa Telehealth (bệnh viện duy trì kết nối trực tuyến thường xuyên với các bệnh viện tuyến Trung ương và Trung tâm y tế các khu vực, những ca bệnh khó của bà con nông dân tại vùng sâu đều được các chuyên gia hàng đầu đầu ngành hội chẩn trực tiếp, mang lại chất lượng điều trị tốt nhất ngay tại quê nhà).

Box:

Đọc thêm