Trào lưu nấu cơm một lần ăn cả tuần: Cảnh báo loại vi khuẩn cứng đầu gây ngộ độc dù đã hâm nóng

Trước việc nhiều gia đình có thói quen nấu một nồi cơm rồi để tủ lạnh ăn dần cả tuần. Chuyên gia lên tiếng cảnh báo, cách làm này tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm, có thể gây ngộ độc nếu bảo quản sai.

Trào lưu nấu cơm để tủ lạnh ăn cả tuần tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc

Thời gian gần đây, nhiều người chia sẻ cách tiết kiệm thời gian bếp núc bằng cách trữ đông cơm trong tủ lạnh. Những phần cơm được chia nhỏ trong hộp thủy tinh, hộp nhựa để dùng trong nhiều ngày. Tuy nhiên chuyên gia dinh dưỡng nhận định việc trữ cơm bằng cách này tiềm ẩn nhiều nguy cơ ngộ độc.

Theo TS Lê Thị Hương Giang – Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8, cơm sau khi nấu nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu có thể trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, đặc biệt là Bacillus cereus.

Đây là loại vi khuẩn có thể tồn tại dưới dạng bào tử trong gạo, không bị tiêu diệt hoàn toàn khi nấu chín. Khi gặp điều kiện thuận lợi, chúng phát triển và sinh độc tố gây ngộ độc thực phẩm. Triệu chứng có thể xuất hiện nhanh chóng: Từ 1-6 giờ với biểu hiện nôn, hoặc từ 6-15 giờ với tiêu chảy.

Điều đáng lưu ý là độc tố của vi khuẩn này không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng cơm lại. Vì vậy nếu cơm đã nhiễm khuẩn từ trước, việc quay lò vi sóng hay đun lại cũng không giúp đảm bảo an toàn.

Thực tế nhiều người thực hiện theo trào lưu này cũng đang mắc những sai lầm phổ biến như để cơm ngoài nhiệt độ phòng nhiều giờ rồi mới cho vào tủ lạnh, để nguyên cả nồi cơm lớn khiến cơm nguội chậm, hoặc hâm lại nhiều lần. Một số người còn rã đông cơm ở nhiệt độ phòng. Tất cả những thói quen này đều làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Đồng quan điểm trên, PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, ngoài nguy cơ từ vi khuẩn Bacillus cereus, cơm bảo quản trong tủ lạnh nếu không được đậy kín, nguy cơ nhiễm khuẩn chéo từ thực phẩm sống trong tủ lạnh là hoàn toàn có thể xảy ra. Việc bảo quản quá lâu cũng khiến cơm mất nước, trở nên khô cứng, khó tiêu, đặc biệt không phù hợp với người có hệ tiêu hóa kém.

Một lo ngại khác của nhiều người là việc bảo quản cơm trong tủ lạnh có làm mất giá trị dinh dưỡng hay không. Thực tế, tủ lạnh không phải là “thủ phạm” chính làm hao hụt vitamin.

Theo PGS Lâm, cơm trắng vốn không chứa nhiều vitamin C hay vitamin A, nên sự thay đổi ở hai nhóm này gần như không đáng kể. Thành phần dễ bị ảnh hưởng hơn là các vitamin nhóm B (như B1, B2, B3) vốn tan trong nước và nhạy cảm với nhiệt.

Tuy nhiên, phần lớn sự hao hụt vitamin đã xảy ra ngay từ quá trình nấu. Việc bảo quản lạnh chỉ gây giảm nhẹ, còn việc hâm nóng nhiều lần mới là yếu tố khiến lượng vitamin suy giảm rõ rệt. Ví dụ, vitamin B1 có thể giảm 10 – 30% nếu cơm bị hâm đi hâm lại nhiều lần.

7 nguyên tắc “vàng” để ăn cơm trong tủ lạnh an toàn

Chuyên gia cho rằng, hoàn toàn có thể bảo quản cơm trong tủ lạnh, nhưng cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn thực phẩm:

– Không để cơm ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ sau khi nấu

– Làm nguội cơm nhanh rồi cho vào tủ lạnh càng sớm càng tốt (lý tưởng trong vòng 1 giờ)

– Bảo quản trong hộp kín hoặc túi zip để tránh nhiễm khuẩn

– Duy trì nhiệt độ tủ lạnh dưới 5°C

– Chỉ nên sử dụng trong vòng 24–48 giờ

– Khi ăn, hâm nóng kỹ trên 75°C và không hâm lại nhiều lần

– Loại bỏ ngay nếu cơm có dấu hiệu bất thường như mùi chua, nhớt

Theo các chuyên gia, việc cơm lạnh có thể tạo ra tinh bột kháng là một lợi ích có thật, nhưng không nên vì thế mà “thần thánh hóa” phương pháp này. Hiệu quả chuyển hóa còn phụ thuộc vào tổng thể chế độ ăn uống và lối sống. Quan trọng hơn, nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ cơm bảo quản sai cách vẫn là vấn đề đáng lưu ý, đặc biệt trong điều kiện khí hậu nóng ẩm như Việt Nam.

Đọc thêm