Thuốc điều trị ung thư dẫn đầu danh sách đề xuất bổ sung vào danh mục BHYT chi trả: Bác sĩ và người bệnh nói gì?

Bộ Y tế đang đẩy nhanh sửa đổi danh mục thuốc do Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả, dự kiến bổ sung 84 thuốc mới, trong đó có nhiều thuốc điều trị ung thư chi phí cao, nhằm giảm gánh nặng điều trị cho người bệnh. Trước vấn đề này, nhiều người dân, bác sĩ bày tỏ, đây là tín hiệu đáng mừng, mang lại nhiều cơ hội điều trị cho bệnh nhân.

Thuốc điều trị ung thư dẫn đầu danh sách đề xuất bổ sung vào danh mục BHYT chi trả

Thông tin từ Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế cho biết dự thảo sửa đổi danh mục thuốc do Quỹ Bảo hiểm Y tế chi trả dự kiến bổ sung 84 thuốc, trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm tỷ lệ cao nhất. Đây chủ yếu là các thuốc phát minh mới như điều trị đích, kháng thể đơn dòng, liệu pháp miễn dịch. Việc thẩm định danh mục bổ sung thuốc do Quỹ Bảo hiểm Y tế chi trả, đang được đẩy nhanh, dự kiến hoàn tất trong quý 2 này.

Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế Trần Thị Trang cho biết, việc thẩm định chuyên môn dự kiến hoàn tất trong tháng 6, sau đó chuyển sang các bước pháp lý để ban hành sớm danh mục này.

“Có 30 thuốc điều trị ung thư dự kiến được bổ sung, chiếm khoảng 35,7% tổng số thuốc mới. Đây chủ yếu là các thuốc điều trị đích, thuốc miễn dịch và kháng thể đơn dòng thế hệ mới. Ngoài ra, dự thảo còn bổ sung 24 thuốc điều trị bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, bệnh hô hấp và rối loạn tâm thần, đồng thời đưa thêm 18 thuốc điều trị bệnh hiếm vào danh mục chi trả”, bà Trang cho hay.

Với các thuốc chi phí cao, đặc biệt là thuốc ung thư, Bộ Y tế đang kêu gọi doanh nghiệp hỗ trợ một phần chi phí và nghiên cứu giải pháp giảm mức đồng chi trả cho người bệnh.

Trao đổi với PV Dân Việt, ông Nguyễn Tiến Phúc (67 tuổi, quê Ninh Bình) cho biết ông điều trị ung thư phổi hơn 8 năm qua tại Bệnh viện K, cơ sở Tân Triều, Hà Nội. Theo ông Phúc, tiền thuốc cũng như điều trị với người bệnh ung thư khá tốn kém.

Chính vì vậy, khi nghe tin BHYT sẽ mở rộng danh mục chi trả thêm một số loại thuốc điều trị ung thư, ông Phúc cũng như nhiều người bệnh rất vui và hy vọng những loại thuốc mình đang sử dụng sẽ sớm được BHYT thanh toán.

Trao đổi với PV Dân Việt, Ths.BS Đoàn Dư Mạnh, Thành viên Hội Bệnh Mạch máu Việt Nam cho rằng, việc Quỹ Bảo hiểm Y tế chi trả dự kiến bổ sung 84 thuốc, trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư là tín hiệu đáng mừng của Bộ Y tế khi đã thông qua khá nhiều loại thuốc tốt – những loại thuốc trước đây người dân không được bảo hiểm chi trả, những loại thuốc điều trị hiệu quả cao, thế hệ mới, được cập nhật hàng năm trên thế giới.

Theo bác sĩ Mạnh, trước đây nhiều quốc gia trên thế giới đã thực hiện chi trả bảo hiểm nhiều loại thuốc tốt, rất phù hợp cho bệnh nhân nhưng quỹ bảo hiểm của chúng ta có hạn nên không được chi trả.

“Đây là tín hiệu mà người bệnh từ ung thư đến tim mạch, tiểu đường… được điều trị thuốc tốt hơn, ít biến chứng hơn. Thuốc thế hệ mới bao gồm cả điều trị ung thư, tim mạch… đã cải thiện được những nhược điểm của thuốc trong bảo hiểm cũ bao gồm ít biến chứng, hiệu quả hơn, giúp cho người bệnh điều trị tốt hơn. Khi được bổ sung thì cả người bệnh và thầy thuốc đều có phác đồ điều trị tốt.

Trước rất nhiều bệnh nhân tôi quen biết, dù rất không muốn nhưng phải kê cho họ thuốc dịch vụ bên ngoài vì bản thân họ đã điều trị khá lâu năm, chịu nhiều tác dụng phụ của thuốc cũ. Thậm chí, có trường hợp nhờn thuốc bắt buộc phải bỏ tiền mua thuốc dịch vụ bên ngoài, khi các thuốc này được nằm trong danh mục bảo hiểm giúp bệnh nhân được hưởng quyền lợi, mang hiệu quả điều trị tốt và đỡ mang gánh nặng về kinh tế”, bác sĩ Mạnh nói.

Bác sĩ Mạnh đưa ra điển hình như thuốc điều trị cho bệnh nhân tiền đái tháo đường, đái tháo đường thế hệ mới như Semaglutide, nhiều năm trước bệnh nhân phải mua qua đường xách tay, rất tốn kém, chi phí đội lên gấp 2, gấp 3. Tuy nhiên, mới đây thuốc này đã được Bộ Y tế cấp phép nhập về rẻ hơn.

“Hy vọng những năm tới thêm nhiều loại thuốc thế hệ mới được đưa vào danh mục BHYT chi trả để người bệnh được hưởng lợi và điều trị hiệu quả hơn”, bác sĩ Mạnh nói.

Việc mở rộng chi trả BHYT không chỉ là hỗ trợ tiền thuốc

Trao đổi với PV Dân Việt, ThS.BS Nguyễn Duy Anh – Chuyên gia Y học hạt nhân và Ung bướu cho rằng, cũng đánh giá đây một trong những tín hiệu tích cực và có ý nghĩa thực tế nhất đối với lĩnh vực ung thư trong nhiều năm gần đây. Bởi hiện nay, thách thức lớn nhất trong điều trị ung thư ở Việt Nam không còn đơn thuần là “có thuốc hay không”, mà là người bệnh có tiếp cận được các thuốc hiện đại hay không.

“Trong khoảng 10–15 năm trở lại đây, việc điều trị ung thư thế giới đã thay đổi rất nhanh. Chúng ta chuyển dần từ điều trị tương đối “đồng loạt” sang điều trị cá thể hóa dựa trên đột biến gen, đặc điểm miễn dịch và sinh học khối u. Từ đó xuất hiện các thuốc điều trị đích, thuốc miễn dịch và các kháng thể đơn dòng thế hệ mới. Nhiều loại thuốc trong số này thực sự đã làm thay đổi tiên lượng bệnh. Có những bệnh ung thư trước đây thời gian sống chỉ tính bằng vài tháng, nay một số bệnh nhân có thể kiểm soát bệnh nhiều năm, thậm chí quay lại sinh hoạt và làm việc gần như bình thường”, bác sĩ Duy Anh chia sẻ.

Tuy nhiên, bác sĩ Duy Anh cũng cho rằng, vấn đề lớn nhất là chi phí rất cao. Có bệnh nhân phải chi trả vài chục đến hàng trăm triệu đồng mỗi tháng. Trong thực tế lâm sàng, từng gặp không ít trường hợp bác sĩ đã xác định được đúng thuốc, đúng phác đồ, nhưng người bệnh hoặc gia đình buộc phải dừng lại vì không đủ khả năng tài chính. Đó là điều rất trăn trở.

“Vì vậy, nếu danh mục BHYT thực sự được mở rộng cho các thuốc ung thư thế hệ mới, lợi ích đầu tiên là giúp người bệnh tiếp cận điều trị sớm hơn, đầy đủ hơn và liên tục hơn. Trong ung thư, việc trì hoãn hoặc ngắt quãng điều trị đôi khi làm mất “thời gian vàng”. Điểm thứ hai, theo tôi còn quan trọng hơn về lâu dài, là chính sách này sẽ thúc đẩy hệ thống điều trị ung thư tại Việt Nam phát triển theo hướng hiện đại và chuẩn hóa hơn”, bác sĩ Duy Anh nhấn mạnh.

Chuyên gia Y học hạt nhân và Ung bướu cũng nói, bởi vì thuốc đích hay miễn dịch không phải dùng cho tất cả bệnh nhân. Muốn sử dụng đúng phải có xét nghiệm gen, xét nghiệm dấu ấn sinh học, phải có hội chẩn đa chuyên khoa, phải cá thể hóa điều trị. Điều đó đồng nghĩa hệ thống chẩn đoán – xét nghiệm – điều trị cũng sẽ phải phát triển đồng bộ hơn.

“Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rất thực tế rằng thuốc miễn dịch hay thuốc đích không phải “thuốc thần”. Không phải bệnh nhân nào cũng đáp ứng, và không phải ung thư nào cũng có chỉ định. Có bệnh nhân đáp ứng rất ngoạn mục, nhưng cũng có trường hợp hiệu quả hạn chế hoặc xuất hiện độc tính nặng.

Vì vậy, điều quan trọng nhất vẫn là lựa chọn đúng bệnh nhân, đúng thời điểm và theo dõi đúng chuyên môn. Trước đây, do áp lực chi phí quá lớn, đã xuất hiện tình trạng một số bệnh nhân phải tự tìm mua thuốc xách tay, thuốc không rõ nguồn gốc hoặc điều trị tại các cơ sở quảng cáo quá mức về hiệu quả. Đây là vấn đề rất nguy hiểm”, bác sĩ Duy Anh nhấn mạnh.

Trong thực tế, các bác sĩ từng gặp những trường hợp dùng thuốc không đảm bảo chất lượng khiến bệnh tiến triển nhanh hơn, mất cơ hội điều trị chuẩn. Nguy hiểm hơn là nhiều thuốc miễn dịch và thuốc đích có thể gây biến chứng nặng lên gan, phổi, tim mạch hoặc nội tiết nếu không được theo dõi sát bởi bác sĩ chuyên khoa ung thư.

“Ngoài rủi ro về y khoa, còn có rủi ro về tâm lý và tài chính. Bệnh nhân ung thư thường ở trạng thái rất dễ hy vọng, nên có thể bị cuốn vào những quảng cáo “thuốc mới”, “thuốc xách tay”, “đáp ứng kỳ diệu” mà không có bằng chứng khoa học rõ ràng. Do đó, theo tôi, việc mở rộng chi trả BHYT không chỉ là hỗ trợ tiền thuốc. Ý nghĩa lớn hơn là giúp người bệnh quay trở lại hệ thống điều trị chính thống, được tiếp cận thuốc đúng chuẩn, được theo dõi bài bản và giảm bất bình đẳng trong điều trị ung thư”, bác sĩ Duy Anh chia sẻ thêm.

Đọc thêm