Sáp nhập thôn, tổ dân phố: Tinh gọn bộ máy, cần sớm hoàn thiện hạ tầng số

Sau sắp xếp, sáp nhập thôn, số lượng thôn, tổ dân phố trên cả nước giảm còn 48.078 đơn vị (giảm hơn 46%). Bên cạnh những thuận lợi, việc sáp nhập thôn, tổ dân phố cũng xuất hiện một số những vướng mắc nhỏ cần được giải quyết.

Yêu cầu số hóa nhưng thiếu máy móc, công nghệ

Cùng với cả nước, xã Hoằng Tiến (tỉnh Thanh Hóa) đã hoàn tất việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố. Sau sáp nhập số thôn trên địa bàn xã đã giảm từ 27 thôn xuống còn 12 thôn.

Chia sẻ với PV Báo Dân Việt, một lãnh đạo thôn Thành Sơn, xã Hoằng Tiến cho biết, về cơ bản việc sáp nhập thôn ở thôn diễn ra thuận lợi. Sau sáp nhập 2 thôn, thôn Thành Sơn có 700 hộ, diện tích hẹp, dân cư đông tập trung một chỗ nên thuận lợi cho việc tuyên truyền chính sách pháp luật. Dân tập trung cho công việc đánh bắt thủy hải sản nên kinh tế và thu nhập khá. Thu nhập bình quân khoảng 13-17 triệu đồng/người tháng (làm 20 ngày). Số còn lại làm công nhân ở khu công nghiệp thu nhập từ 7-12 triệu đồng/tháng. Chỉ một bộ phận người già là thiếu việc làm không có thu nhập.

“Sau sáp nhập xã, thôn về cơ bản có nhiều thuận lợi. Người dân được tiếp cận với thủ tục hành chính nhanh chóng, thuận lợi hơn nên rất phấn khởi. Đặc biệt tình hình an ninh trật tự được đảm bảo vì địa phương được tăng cường nhiều công an chính quy”, vị lãnh đạo này nói.

Vị lãnh đạo thôn Thành Sơn cũng chỉ ra những khó khăn sau sáp nhập thôn.

Khó khăn đầu tiên là sau sáp nhập sự khác biệt trong văn hóa giữa các thôn, cần đẩy mạnh tuyên truyền để nâng cao tính đoàn kết. Việc tuyên truyền cũng gặp khó khăn đó là loa phát thanh của thôn cũ, nhà nghe được nhà không nên chưa phát huy được tác dụng trong việc truyền thông.

“Nhiều đợt, cán bộ thôn còn phải dùng loa kéo tay kéo đi từng ngõ để phát chương trình tuyên truyền chính sách pháp luật hoặc chủ trương mới của Đảng, Nhà nước, và của chính quyền địa phương rất mất thời gian”, lãnh đạo thôn Thành Sơn cho biết.

Đặc biệt, theo lãnh đạo thôn Thành Sơn khó khăn lớn nhất chính là sau sáp nhập công việc nhiều, địa bàn rộng, dân cư đông hơn. Chỉ trong một tháng vừa qua, cán bộ thôn cùng lúc phải thực hiện rất nhiều đầu việc: Rà soát người cao tuổi; lấy số tài khoản của những hộ nhận lương hưu, người có công… nên rất áp lực. Từ 1/8 thôn được tăng cường thêm 1 phó trưởng thôn (tổng là 1 trưởng, 2 phó) nên công việc cũng được giảm tải hơn trước đó.

Yêu cầu của chính quyền trong việc số hóa cao hơn, tuy nhiên thôn lại chưa được trang bị máy móc như: Máy chiếu; máy tính; trụ sở nhà văn hóa thôn lại không có wifi… nên mỗi khi có hoạt động là không có phương tiện để thực hiện.

“Vừa qua thực hiện việc định danh, tích hợp sổ bảo hiểm, lương hưu… tại nhà văn hóa chúng tôi phải đi mượn máy tính, tự phát wifi… nhưng mạng chập chờn, mượn máy hỏng phải đi sửa, trong khi cán bộ thôn cũng khó khăn không phải ai cũng có điều kiện sắm máy móc”, ông vị lãnh đạo thôn phân tích.

Ngoài khó khăn chủ quan, bản thân cán bộ thôn cũng đối mặt với những khó khăn do mức trợ cấp hiện nay còn thấp. Như anh Toán, mức trợ cấp tháng hiện nay chỉ hơn 5,9 triệu đồng. Thu nhập thấp, trách nhiệm cao, công việc thì nhiều. Trong khi với một lao động chính (35 tuổi), nhà 4 người như anh Toán thì nhu nhập trên quá thấp không đủ chi tiêu cho sinh hoạt.

Trước thực tế đó, anh lãnh đạo thôn Thành Sơn cũng kiến nghị chính quyền địa phương quan tâm, đầu tư thêm, nâng cấp cơ sở hạ tầng, máy móc cho thôn. Ngoài ra kiến nghị thêm cơ quan quản lý nhà nước xem xét tăng chế độ, trợ cấp cho cán bộ không chuyên trách ở thôn.

Chia sẻ về vấn đề này, lãnh đạo xã cho biết, những kiến nghị của thôn đã được ghi nhận, chính quyền xã đang xem xét để bổ sung, cơ sở hạ tầng. Thừa nhận chính sách, chế độ phụ cấp hiện tại cho cán bộ không chuyên trách thôn vẫn còn thấp, lãnh đạo xã cũng kiến nghị thời gian tới cơ quan quản lý nghiên cứu điều chỉnh mức trợ cấp để cán bộ thôn, bản, tổ dân phố có năng lực yên tâm làm việc.

“Trong khi chúng ta đưa ra hàng loạt các điều kiện chuẩn hóa đội ngũ cán bộ không chuyên trách ở thôn bản, tổ dân phố như: Có bằng cao đẳng, đại học, có trình độ trung cấp chính trị… nhưng hiện nay mức thu nhập (trợ cấp) cho nhóm này còn thấp. Nếu trợ cấp thấp như hiện nay khó giữ chân những người có năng lực”, vị này nói.

Tiếp tục kiện toàn bộ máy, hạ tầng, cán bộ, thôn, tổ dân phố

Tương tự, không riêng gì ở các thôn, bản, ngay tại tổ dân phố ở tỉnh thành phố lớn, hoạt động tổ dân phố sau sáp nhập cũng đối mặt với những thuận lợi và khó khăn mới.

Ông Nguyễn Quốc Tưởng – Tổ trưởng tổ dân phố số 2, phường Đại Mỗ cho biết, sau 1 tháng tổ chức sáp nhập, phường Đại mỗ giảm từ 35 tổ dân phố xuống còn 24 tổ dân phố.

Tổ dân phố 13 Đại Mỗ sáp nhập thành tổ dân phố số 2, quy mô dân số tăng lên, tổng số hộ 2.800 hộ, nhưng chỉ có 1.200 hộ có hộ khẩu. 1.800 hộ khác tuy đã có nhà ở chưa có sổ đỏ do vậy gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện thủ tục hành chính, đăng ký sinh hoạt đảng, làm lý lịch,…

“Sáp nhập tổ dân phố, quy mô tăng lên, công việc cũng nhiều lên nên tạo nhiều áp lực cho cán bộ tổ dân phố, rất may từ 1/8 tổ dân phố đã được tăng thêm một phó tổ trưởng nên cũng giảm bớt đầu việc. Ngoài ra, sau sáp nhập xã, phường, tổ dân phố người dân được tiếp cận với thủ tục hành chính công dễ dàng hơn”, ông Tưởng nói.

Bên cạnh những thuận lợi, ghi nhận sau sáp nhập cho thấy có vướng mắc trong việc xác nhận đất đai nông nghiệp, đất đai đền bù… cho các hộ dân ở các tổ dân phố khác sau khi sáp nhập do việc kiểm đếm chưa được làm xong, bộ máy tổ dân phố mới thiếu dữ liệu thống kê nên không có căn cứ để xác nhận.

Trước đó, tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 7, chiều 3/8, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà cho biết, đến nay 34/34 tỉnh thành phố đã hoàn thành sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố theo đúng yêu cầu của Bộ Chính trị. Kết quả, sau sáp nhập đã giảm từ 89.589 xuống còn 48.078 – giảm 41.511 đơn vị (tương đương giảm 46,33%).

Theo thứ trưởng, việc sắp xếp không chỉ tinh gọn đầu mối mà còn nâng quy mô quản lý, tỷ lệ thôn, tổ dân phố đạt tiêu chuẩn theo quy định được nâng lên, khắc phục cơ bản tình trạng quy mô nhỏ, phân tán, đồng thời vẫn bảo đảm giữ ổn định các thôn, tổ dân phố có yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, dân tộc, tôn giáo, quốc phòng, an ninh và điều kiện địa lý.

Trao đổi thêm với PV Báo Dân Việt, lãnh đạo Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) cũng cho biết, sau sắp xếp, trung ương cũng chỉ đạo các địa phương tiếp tục hoàn thành kiện toàn tổ chức đảng, Ban công tác Mặt trận và các tổ chức chính trị – xã hội; gắn với việc bố trí, sử dụng và giải quyết chế độ, chính sách đồng bộ, kịp thời đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố. Bố trí cơ sở vật chất, bàn giao hồ sơ, tài sản và các điều kiện cần thiết để các thôn, tổ dân phố mới đi vào hoạt động ngay sau khi được thành lập, không làm gián đoạn hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở và đời sống của nhân dân.

Tiếp tục thực hiện việc cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách theo hướng ưu tiên những người có uy tín, năng lực, trình độ và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản trị cơ sở trong giai đoạn mới.

Đọc thêm