Nhiều cơ sở khám chữa bệnh y học cổ truyền nhưng tỷ lệ sử dụng thuốc tân dược lên đến 80-90%

Nhiều cơ sở khám chữa bệnh y học cổ truyền tỷ lệ sử dụng thuốc tân dược rất cao; tỷ lệ chỉ định vào điều trị nội trú cũng cao chót vót.

Chia sẻ tại Hội thảo nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác khám chữa bệnh BHYT lĩnh vực Y, Dược cổ truyền chiều 29/5, ông Nguyễn Tất Thao, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát thanh toán BHXH, BHYT điện tử (BHXH Việt Nam) cho biết, chi phí khám chữa bệnh YHCT được thanh toán BHYT (bao gồm là khám chữa bệnh YHCT và phục hồi chức năng) năm 2025 là hơn 3200 tỷ đồng, chiếm 5,8% chi phí khám chữa bệnh BHYT. Còn trong 4 tháng đầu năm là hơn 1.034 tỷ đồng, chiếm khoảng 5,5% tổng chi phí.

Bệnh viện YHCT nhưng tỷ lệ dùng tân dược lại quá cao

Về tình hình khám chữa bệnh YHCT, ông Thao cũng chia sẻ, hiện nay, ở nhiều bệnh viện (BV) khám chữa bệnh YHCT, tỷ lệ chỉ định vào điều trị nội trú rất cao, lên đến hơn 80%, thậm chí đến gần 100%.

Ông Thao đơn cử như năm 2025, BV YHCT Hải Phòng, BV Y dược cổ truyền (YDCT) tỉnh Quảng Ninh, BV YHCT Nghệ An đều có tỷ lệ điều trị nội trú lên đến 99,9%; BV YHCT Thanh Hóa, BV Phục hồi chức năng (PHCN) Nghệ An đều là 99,8%; BV YHCT Thái Nguyên là 99,2%, BV YHCT Nam Định (Ninh Bình) 93,3%, BV PHCN Sơn La 89,2%, BV YHCT Hà Tĩnh 85,9%, BV YDCT-PHCN Cà Mau 85,2%. Trong 4 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ này vẫn không giảm.

Ngoài ra, tỷ lệ sử dụng thuốc tân dược cho bệnh nhân BHYT ở nhiều BV YHCT rất cao. Ông Thao dẫn chứng năm 2025, tỷ lệ sử dụng thuốc tân dược ở BV Châm cứu TƯ qua năm 2023-2024- 2025 tương đương là 93% – 98% – 88%, BV YDCT Ngọc Thiện 78 – 86 – 84%; BV YHCT Hà Nội 90% – 83% – 73%; BV YDCT Vĩnh Phúc là 78% – 76% – 61%… Nhiều nơi bác sĩ YHCT ngồi ở bàn khám YHCT nhưng lại kê thuốc tân dược.

Nhiều phòng khám đa khoa, nhưng chi phí trong lĩnh vực YHCT và PHCN lại chiếm đến 80 đến hơn 90% tổng chi phí khám chữa bệnh BHYT.

Về việc sử dụng thuốc tân dược cao, đại diện BV Châm cứu TƯ cho biết, năm 2023-2024, BV khó khăn trong việc đấu thầu thuốc YDCT, không có thuốc YDCT nên phải thay thế bằng tân dược. Hiện nay, việc đấu thầu đã được gỡ khó, có thuốc YDCT nên tỷ lệ sử dụng thuốc tân dược đang dần dần giảm xuống.

Bà Trần Thị Trang – Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế) cũng thừa nhận hiện nay nhiều cơ sở y tế có số ngày điều trị ngoại trú trung bình dài nhưng việc xác định lạm dụng hay không khá khó khăn do đặc thù điều trị chuyên môn YHCT.

Một số BV YHCT chưa cung cấp số giường theo Giấy phép hoạt động để đưa vào Hợp đồng khám chữa bệnh BHYT như: BV YHCT Trung ương, BV Tuệ Tĩnh, BV Châm cứu Trung ương. Điều này cũng gây khó khăn trong việc thanh toán BHYT với cơ quan BHXH Việt Nam.

Về hướng giải quyết, bà Trang cho biết, thời gian tới, Bộ Y tế sẽ ban hành Danh mục bệnh điều trị ban ngày phù hợp, áp dụng cơ chế chi trả khuyến khích, phương thức chi trả theo mức khoán trọn gói được xác định trước cho từng nhóm bệnh và gói dịch vụ nhằm giảm số ngày giường điều trị nội trú; Cho bệnh nhân ra viện ngày nghỉ, ngày lễ, ngoài giờ hành chính khi đủ điều kiện….

Các Bệnh viện trình cấp có thẩm quyền phê duyệt số giường theo Giấy phép hoạt động, làm cơ sở để bổ sung vào Hợp đồng khám bệnh, chữa bệnh theo đúng Nghị định số 188/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

“Hiện vướng mắc về tiền giường theo Thông tư số 22/2023/TT-BYT và Nghị định số 96/2023/NĐ-CP Bộ Y tế đang tổng hợp trong Đề án giải quyết vướng mắc để báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định”, bà Trang chia sẻ.

BV YHCT nhưng người có thẻ BHYT lại nhiều học sinh, sinh viên

Chia sẻ về những khó khăn, PGS.TS. Trần Văn Thanh, Giám đốc BV Châm cứu Trung ương, cho biết, bệnh viện được phân bổ hơn 35.000 thẻ BHYT nhưng đến năm 2025 nỗ lực mãi mới có hơn 18.300 thẻ BHYT. Đáng nói, nhóm người có thẻ BHYT tại BV là học sinh, sinh viên, hộ cận nghèo chiếm tỷ trọng lớn nhất 66,2%.

Ông Thanh cho biết, có nhiều quy định khiến cho BV không thể đạt đủ số người đăng ký khám chữa bệnh BHYT. Tại Hà Nội, khám chữa bệnh BHYT ban đầu được phân chia theo địa bàn; hiện bệnh viện chỉ được tiếp nhận 4 phường (Đống Đa, Kim Liên, Phương Liệt, Láng). Người dân ngoài các địa bàn này dù có nguyện vọng đăng ký tại BV cũng không thực hiện được. Là cơ sở cấp chuyên sâu, bệnh viện tiếp nhận nhiều người bệnh cần phục hồi chức năng sớm nhưng cơ chế chuyển tuyến khiến việc tiếp cận còn khó.

Ngoài ra, nhóm học sinh, sinh viên là những người trẻ khỏe, ít sử dụng dịch vụ y tế YHCT khiến BV “không có đất dụng võ”.

Thủy châm là phương pháp được thực hiện thường quy tại các bệnh viện YHCT và khoa YHCT. Tuy nhiên, danh mục thuốc BHYT chưa có danh mục riêng cho thuốc thuỷ châm. Tại BV Châm cứu TƯ chỉ có 8 thuốc thủy châm được BHYT chi trả trong tổng số 276 danh mục thuốc quy định của Bộ Y tế.

“Để phát triển YHCT cần phải sớm tháo gỡ những khó khăn này. Đặc biệt phải tiến tới thông tuyến toàn diện cho người trên 60 tuổi, ưu tiên chăm sóc sức khỏe bằng YHCT”, ông Thanh nhấn mạnh.

Đọc thêm