Thứ hai, ngày 27/07/2026 12:01 GMT+7
Trần Anh Thứ hai, ngày 27/07/2026 12:01 GMT+7
Hơn nửa thế kỷ kể từ trận bom lịch sử trên đường 20 Quyết Thắng, hài cốt các liệt sĩ hy sinh tại Hang Tám Cô (Quảng Trị) đã được tìm thấy và xác định danh tính. Ngày nay, ngôi mộ chung trước cửa hang trở thành điểm tri ân, nơi dòng người từ khắp mọi miền đất nước về dâng hương, tưởng nhớ những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.
Người dân đến Hang Tám Cô dâng hương tưởng niệm 13 anh hùng liệt sĩ
Những ngày cuối tháng 7, khu vực Đền thờ các Anh hùng liệt sĩ đường 20 Quyết Thắng và Di tích quốc gia đặc biệt Hang Tám Cô (tỉnh Quảng Trị) đón hàng nghìn lượt người đến dâng hương, tưởng niệm 13 anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Trước ngôi mộ chung nằm ngay cửa hang, nhiều người lặng lẽ thắp nén hương, cúi đầu mặc niệm. Không ít cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ và các gia đình đã vượt hàng trăm cây số để về đây bày tỏ lòng thành kính, tri ân những người đã hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc.
Anh Nguyễn Ngọc Hoàng, thuyết minh viên tại Di tích lịch sử quốc gia Hang Tám Cô trên tuyến đường 20 Quyết Thắng, cho biết, người dân và du khách tới viếng đông, đặc biệt trong những ngày tháng 7 lịch sử này.
“Nhiều người đứng rất lâu trước ngôi mộ chung. Có gia đình đi từ rất xa chỉ để thắp một nén hương và bày tỏ lòng biết ơn đối với các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc”, anh Hoàng chia sẻ.


Ông Nguyễn Văn Minh, du khách đến từ Hà Nội, xúc động nói: “Đến tận Hang Tám Cô mới cảm nhận được sự khốc liệt của chiến tranh và sự hy sinh quá lớn của các thế hệ cha anh. Đứng trước nơi này, ai cũng thấy biết ơn và tự hào”.
Còn bà Nguyễn Thị Cử đến từ Thanh Hoá thành kính dâng hương và bày tỏ cảm xúc khi các liệt sĩ đã được tìm thấy, xác định danh tính và an nghỉ cùng đồng đội tại Hang Tám Cô.
Chuyện tìm lại các anh hùng liệt sĩ sau hơn nửa thế kỷ
Hang Tám Cô là Di tích quốc gia đặc biệt trên tuyến đường 20 Quyết Thắng – một trong những “tọa độ lửa” ác liệt nhất trên tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ.
Ngày 14/11/1972, khi đang làm nhiệm vụ, 8 thanh niên xung phong thuộc Đại đội C217 cùng 5 chiến sĩ Đoàn 5043 Pháo binh bất ngờ trúng trận ném bom của máy bay Mỹ. Một khối đá khổng lồ sập xuống, bịt kín cửa hang, chôn vùi cả 13 cán bộ, chiến sĩ bên trong.
Mặc dù lực lượng cứu hộ đã nỗ lực tìm mọi cách trong nhiều ngày đêm, nhưng không thể đưa các anh, các chị trở về. Sự kiện đau thương ấy trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm và sự hy sinh của thế hệ thanh niên Việt Nam trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại.
Trao đổi với PV Dân Việt, anh Nguyễn Ngọc Hoàng, thuyết minh viên tại Di tích lịch sử quốc gia Hang Tám Cô trên tuyến đường 20 Quyết Thắng, cho biết, hành trình đưa các liệt sĩ trở về bắt đầu từ dự án tôn tạo khu di tích.

Theo anh Nguyễn Ngọc Hoàng, tháng 9/2025, trong quá trình thi công, đơn vị thực hiện bất ngờ phát hiện một đoạn xương nghi là hài cốt liệt sĩ.
“Ngay sau đó, hiện trường được bảo vệ nghiêm ngặt. Từ ngày 1 đến 15/10/2025, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ 589 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị tiến hành tìm kiếm và phát hiện thêm nhiều hài cốt cùng di vật của các liệt sĩ ngay tại vị trí cửa hang cũ bị sập”, anh Hoàng kể.
Theo nguyện vọng của thân nhân, UBND tỉnh Quảng Trị đã phối hợp với Công ty CP Gene Story hỗ trợ giám định ADN.
Kết quả xác định có 8 mẫu ADN trùng khớp với thân nhân các liệt sĩ ở Thanh Hóa, Ninh Bình, Lào Cai và Tuyên Quang, qua đó khẳng định danh tính những người đã nằm lại giữa lòng núi đá suốt hơn nửa thế kỷ.

Ngày 8/11/2025, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức trọng thể lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt cùng di vật của 13 anh hùng liệt sĩ ngay tại khu vực Hang Tám Cô.
Ngày nay, Hang Tám Cô không chỉ là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng mà còn là điểm đến thiêng liêng, nơi mỗi người dân khi đặt chân đến đều thắp nén hương tri ân những người đã viết nên bản hùng ca bất tử giữa đại ngàn Trường Sơn.