Thứ năm, ngày 12/03/2026 19:00 GMT+7
Diệu Linh Thứ năm, ngày 12/03/2026 19:00 GMT+7
Loại rau này giàu chất chống oxy hóa, chứa omega-3 thực vật cùng các khoáng chất như kali, magie, canxi giúp hỗ trợ tim mạch, giảm viêm, chống lão hóa tế bào.
Rau sam là một loại rau dại phổ biến, có tác dụng thanh nhiệt trừ thấp, giảm viêm và diệt khuẩn. Trong những năm gần đây, nó xuất hiện thường xuyên trên bàn ăn của mọi người, nhưng lại khó tìm thấy ở chợ rau.
Muốn ăn loại rau này, bạn chỉ có thể tìm nó ở các vùng nông thôn, chợ ven đô, giá cả không quá đắt nhưng ít thấy.
Trước đây, loại rau này thường xuất hiện trên bữa ăn của người Việt, đặc biệt trong tiết xuân hè. Một đĩa rau sam luộc thanh nhẹ, một bát canh hồng nhạt chua chua là món ăn rẻ tiền nhưng rất đưa cơm trong mùa hè.

Tại sao gọi loại rau này là “cỏ trường thọ”?
Rau sam là một loại thảo mộc một năm, hoàn toàn không có lông. Thân cây mọc bò sát mặt đất, lan rộng, và các cành có màu xanh nhạt hoặc điểm xuyết màu đỏ sẫm.
Lá mọc so le, phẳng, dày và có răng cưa, màu xanh đậm ở mặt trên và xanh nhạt hoặc đỏ sẫm ở mặt dưới; cuống lá ngắn và chắc. Hoa không cuống, nở vào giữa trưa; đài hoa hình lá; đài hoa màu xanh và hình mũ; cánh hoa màu vàng và hình bầu dục; nhị hoa màu vàng; bầu nhụy không lông.

Cây ưa đất màu mỡ, chịu hạn và chịu ngập úng, có sức sống mạnh mẽ, mọc trong vườn, ruộng và ven đường, là một loại cỏ dại phổ biến ở các cánh đồng. Nó phân bố rộng rãi ở các vùng ôn đới và nhiệt đới trên toàn thế giới.
Toàn bộ cây được sử dụng làm thuốc, có tác dụng thanh nhiệt trừ thấp, giải độc và giảm sưng, chống viêm, giải khát và lợi tiểu; hạt tốt cho thị lực; nó cũng có thể được sử dụng làm thuốc thú y và thuốc trừ sâu; thân non và lá có thể được dùng làm rau, có vị chua và cũng là thức ăn gia súc tốt.
Loại rau này chứa một lượng lớn carotenoid, vitamin E, selen và các thành phần khác, có tác dụng chống lão hóa và chống oxy hóa. Đây cũng là một loại rau dại có hương vị thơm ngon, được nhiều người yêu thích.

Điều quan trọng cần lưu ý là rau sam có tính mát và không nên ăn quá nhiều, đặc biệt là đối với những người có thể chất lạnh.

Rau sam chứa protein, axit béo, tinh dầu, polysaccharid, terpenoid và nhiều khoáng chất khác nhau, cũng như vitamin C, E, B1 và B2. Toàn bộ cây đều giàu axit béo không bão hòa, chủ yếu là axit linolenic, axit linoleic và axit oleic.
Loại rau này cũng chứa axit béo không bão hòa omega-3, được tìm thấy với hàm lượng cao trong mỡ cá. Hàm lượng axit béo không bão hòa omega-3 của nó cao nhất trong số các loại rau lá xanh, vì vậy nó được mệnh danh là “cá rau hoang dã”.
Tóm lại, loại rau này giàu chất chống oxy hóa (vitamin A, C, E, beta-carotene, glutathione), chứa omega-3 thực vật (cao hơn nhiều loại rau lá khác), cùng các khoáng chất như kali, magie, canxi… nên được cho là hỗ trợ tim mạch, giảm viêm, chống lão hóa tế bào.

Ngoài ra, rau sam sống cực kỳ dai: mọc bò, chịu hạn, tái sinh từ đoạn thân bị cắt, sản sinh hạt rất nhiều, nên dân gian liên hệ “trường thọ” với sức sống mãnh liệt của cây.
Loại rau này chế biến được nhiều món ăn ngon, đơn giảm như luộc, xào, nấu canh, phức tạp hơn là trộn salad hay làm nhân bánh bao, nhân sủi cảo đều rất thích hợp.
Do đó, loại rau này được mệnh danh là “cỏ trường thọ” với nhiều tác dụng với sức khỏe và sức sống mãnh liệt của nó trong thiên nhiên chứ không phải “ăn vào là sống lâu”.
Ngoài ra, nhiều người còn phơi khô rau sam và pha nước uống như pha tràm. Nước trà rau sam có khả năng khử trùng và chống viêm; Giảm sưng tấy và thúc đẩy lợi tiểu; Hạ huyết áp; Phòng ngừa và điều trị bệnh tim mạch…

TS, bác sĩ Bùi Phạm Minh Mẫn, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – Cơ sở 3, cũng cho biết, rau sam có tác dụng:
Chống viêm: Rau sam có tác dụng chống viêm, giúp giảm các triệu chứng viêm nhiễm; Hỗ trợ tiêu hóa: Giúp cải thiện chức năng tiêu hóa và ngăn ngừa táo bón; Chống oxy hóa: Bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của các gốc tự do;
Tăng cường hệ miễn dịch: Nhờ vào hàm lượng vitamin và khoáng chất cao; Giảm nguy cơ bệnh tim: Omega-3 trong rau sam có tác dụng tốt cho tim mạch, giúp giảm cholesterol xấu.
Theo đông y, rau sam có vị chua, tính hàn, quy kinh can, đại trường, giúp thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, lợi tiểu và chỉ thống: Chữa lở ngứa: Dùng rau sam tươi giã nát, đắp lên vùng da bị lở ngứa hoặc nấu nước rửa;
Chữa kiết lỵ: Sử dụng rau sam sắc uống hằng ngày; Chữa giun sán: Rau sam có thể giúp tẩy giun hiệu quả; Chữa tiểu buốt, tiểu rắt: Rau sam có tác dụng lợi tiểu, giúp giảm các triệu chứng này.