Kỷ niệm 120 năm Phủ lỵ Tam Kỳ: Chung một cội nguồn, khát vọng tương lai

Tối 22/8, phường Tam Kỳ (thành phố Đà Nẵng) đã trọng thể tổ chức lễ kỷ niệm 120 năm Phủ lỵ Tam Kỳ (1906-2026). Đây là sự kiện lịch sử mang ý nghĩa sâu sắc, là dịp để chính quyền và nhân dân cùng nhìn lại chặng đường gian lao nhưng oanh liệt, tri ân các thế hệ tiền nhân và mở ra chương mới đầy khát vọng trong dòng chảy phát triển của đô thị hiện đại.

Tại diễn văn ôn lại kỷ niệm, ông Đoàn Xuân Hiếu – Bí thư Đảng ủy phường Tam Kỳ, thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh, 120 năm, một khoảng thời gian đủ dài để một vùng đất đi qua biết bao biến thiên; để những lớp người nối tiếp nhau khai phá, đấu tranh, dựng xây và trao truyền; để một địa danh từ những trang địa chí bước vào lịch sử, rồi từ lịch sử trở thành niềm tự hào và khát vọng vươn mình của biết bao thế hệ.

Trong hành trình mở cõi về phương Nam của quân dân Đại Việt, nguyên Tam Kỳ là đất Chiêm động, thời nhà Trần đặt là Hoa Châu, đến thời nhà Lê cải làm huyện Hà Đông thuộc Phủ Thăng Hoa cho đến thời nhà Nguyễn vào năm 1906 vua Thành Thái quyết định thăng lên thành phủ và đổi thành Phủ Tam Kỳ (bao gồm cả một vùng Tam Kỳ, Núi Thành, Phú Ninh, Tiên Phước, Trà My), Phủ đường đặt ở ấp Hoà An (phường An Mỹ ngày nay), Tam Kỳ chính thức xác lập vai trò Phủ lỵ…

“Kỷ niệm 120 năm Phủ lỵ Tam Kỳ không chỉ là câu chuyện của một địa danh hành chính. Đây là cuộc trở về với một cội nguồn chung. Địa giới hành chính có thể thay đổi theo yêu cầu phát triển của mỗi thời kỳ. Nhưng lịch sử không chia cắt.

Tên gọi có thể đổi thay, nhưng cội nguồn còn mãi. Và chính từ sự nhận thức sâu sắc về một cội nguồn chung ấy, chúng ta càng trân trọng hơn nghĩa tình giữa những vùng đất, những cộng đồng dân cư đã từng cùng nhau làm nên lịch sử Tam Kỳ”, ông Đoàn Xuân Hiếu nhấn mạnh.

Cũng theo Bí thư Đảng ủy phường Tam Kỳ, sau ngày quê hương giải phóng, Tam Kỳ bước vào công cuộc kiến thiết quê hương. Từ một vùng đất chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh, cơ sở vật chất nghèo nàn, kinh tế khó khăn, đời sống nhân dân thiếu thốn, các thế hệ cán bộ và nhân dân Tam Kỳ đã cùng nhau hàn gắn vết thương chiến tranh, khai hoang, phục hóa, làm thủy lợi, mở đường, dựng trường, xây dựng các thiết chế phục vụ đời sống.

Cuối năm 1983, huyện Tam Kỳ được chia tách thành huyện Núi Thành và thị xã Tam Kỳ, mở ra điều kiện mới để Tam Kỳ tập trung xây dựng đô thị. Năm 1997, tỉnh Quảng Nam được tái lập, Tam Kỳ trở thành tỉnh lỵ. Năm 2006, đúng dịp tròn một thế kỷ kể từ dấu mốc hình thành phủ lỵ, thành phố Tam Kỳ được thành lập. Năm 2016, Tam Kỳ được công nhận đô thị loại II.

“Từ những con đường nhỏ của một thị xã sau chiến tranh, một đô thị với hệ thống giao thông, trường học, bệnh viện, quảng trường, khu công nghiệp, các thiết chế văn hóa, thương mại – dịch vụ từng bước hình thành.

Nhưng nếu những công trình làm nên diện mạo của một thành phố, thì chính con người mới làm nên phẩm cách của thành phố ấy. Và điều đáng quý nhất mà Tam Kỳ đã tích lũy qua những thăng trầm lịch sử chính là phẩm chất của con người nơi đây, chân thành, nghĩa tình; cần cù, chịu khó; kiên cường trong gian khó; rộng mở trước cái mới và luôn nặng lòng với quê hương…

Và cũng chính lúc này, thông điệp của lễ kỷ niệm hôm nay “Chung một cội nguồn – Khát vọng tương lai”, mang một ý nghĩa sâu sắc hơn bao giờ hết. Vì vậy, từ dấu mốc 120 năm hôm nay, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân phường Tam Kỳ mong muốn cùng nhau nuôi dưỡng một khát vọng Tam Kỳ mới. Đó là một Tam Kỳ phát triển nhưng không đánh mất bản sắc; hiện đại nhưng không đánh mất ký ức cội nguồn; mở rộng không gian đô thị nhưng vẫn gìn giữ được những giá trị đã tạo nên hồn cốt quê hương…”, ông Đoàn Xuân Hiếu nhấn mạnh.

Ông Trần Nam Hưng – Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh, trải qua chiều dài 120 năm hình thành và phát triển, ghi dấu biết bao thăng trầm của lịch sử, địa danh Tam Kỳ đã mang trên mình nhiều mốc đổi thay về địa giới hành chính.

Đặc biệt, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, từ ngày 1/7/2025, thành phố Đà Nẵng mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất với tỉnh Quảng Nam. Cùng với dấu mốc lịch sử ấy, thành phố Tam Kỳ được tổ chức lại thành 4 phường trung tâm, Tam Kỳ, Bàn Thạch, Quảng Phú, Hương Trà và chính thức bước vào một kỷ nguyên phát triển hoàn toàn mới.

“Kỷ niệm 120 năm Phủ lỵ Tam Kỳ không chỉ là dịp để chúng ta ôn lại quá khứ tự hào, mà quan trọng hơn là để xác định trách nhiệm lịch sử đối với tương lai.

Trong giai đoạn phát triển mới, thành phố Đà Nẵng hợp nhất đang đứng trước những thời cơ lịch sử mang tính đột phá, nhưng cũng phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Yêu cầu đặt ra là chúng ta phải phát huy mạnh mẽ hơn nữa truyền thống đoàn kết, tinh thần tự lực, tự cường, khát vọng phát triển và sức sáng tạo của toàn dân.

Đà Nẵng được định hướng trở thành một cực tăng trưởng của cả nước, là “trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ cao và khởi nghiệp quốc gia”, tiên phong trong các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế biển.

Để hiện thực hóa mục tiêu lớn lao đó, sự đóng góp của vùng đất Tam Kỳ có vai trò hết sức quan trọng. Lãnh đạo thành phố đề nghị Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các phường vùng đất Tam Kỳ tiếp tục giữ gìn, trao truyền và phát huy mạnh mẽ truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng của quê hương.

Bám sát các nghị quyết, chủ trương mang tính trụ cột của Trung ương và Thành phố; chủ động, sáng tạo đề xuất các cơ chế, giải pháp phát triển vùng Tam Kỳ trong tổng thể không gian phát triển chung của Đà Nẵng…”, ông Trần Nam Hưng nhấn mạnh.

Đọc thêm