“Các anh đào huyệt mộ cho tôi à? Tặng các anh bông hoa này. Cảm ơn các anh đã đào huyệt cho tôi. Hôm nay đào huyệt nhỏ. Nhưng ngày mai phải đào một cái thật to, đào một cái thật to để còn chôn tất cả những kẻ bắn tôi ngày hôm nay.” Đó là một trend đang rất nổi trên Tiktok – nền tảng mạng xã hội phổ biến trong giới trẻ. Bằng sự tôn trọng lịch sử và yêu mến nữ anh hùng Võ Thị Sáu, những bạn trẻ đã tái hiện sự quả cảm, nét kiên cường của người con gái Đất Đỏ. Nhưng trong cùng thời gian ấy, cũng có những sự nhầm lẫn giữa chị Võ Thị Sáu với một nữ tù nhân cấp độ I khiến ta không thể không đặt ra câu hỏi: liệu đó là lòng yêu nước đáng được trân trọng, hay sự thiếu hiểu biết tệ hại?
1. Về huyền thoại người con gái Đất Đỏ
Chị Võ Thị Sáu (1933 – 1952) sinh ra trong một gia đình nghèo, hoạt động kháng chiến sôi nổi tại Bà Rịa. Sau khi Pháp tái chiếm tỉnh Bà Rịa, các anh của chị đã hoạt động kháng chiến còn chị phụ giúp gia đình kiếm sống và bí mật tiếp tế cho các anh.
Mới chỉ tròn 14 tuổi, chị đã trở thành liên lạc viên của Đội Công an xung phong Đất Đỏ. Người con gái quả cảm và kiên cường ấy đã lập được nhiều chiến tích như phá cuộc mít tinh tuyên truyền của Pháp, làm nhiều tên giặc bị thương vào năm 1949. Cùng năm ấy, thực dân Pháp bắt được chị, đưa vào tù giam. Chúng tra tấn người con gái mới 16 tuổi hết sức dã man, man rợ nhưng vẫn không thể khiến chị hé răng nửa lời.
Khi nhận ra rằng không thể làm được gì hơn với người thiếu nữ này, tòa án Pháp đã kết án tử hình dù khi ấy chị còn chưa đủ 18 tuổi – một bản án gây phẫn nộ lớn không chỉ ở Việt Nam mà còn tại Pháp, đến mức chính quyền Pháp không thể xử bản án ấy một cách công khai. Những giây phút cuối đời, chị không cho địch bịt mắt lại; hiên ngang, bất khuất, mắt sáng rực hát vang những bài ca của Tổ quốc trên đường đi xử bắn.
Năm 1993, chị Võ Thị Sáu được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân vì “đã lập chiến công đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, giữ vững khí tiết người chiến sĩ công an, nêu gương sáng về chủ nghĩa anh hùng cách mạng”, trở thành nữ anh hùng trẻ nhất được vinh dự trao danh hiệu này. Đã có rất nhiều những vần thơ ra đời trong sự xúc động trước tinh thần quả cảm, kiên cường của người con gái ra hi sinh năm 18 tuổi ấy:
“Mùa hoa lê-ki-ma nở
Đời sau vẫn còn nhắc nhở
Sông núi nhắc mãi tên người anh hùng…”
(Biết ơn chị Võ Thị Sáu – Nguyễn Đức Toàn)
2. Ngoảnh mặt với lịch sử – không có quá khứ, không có tương lai
Có rất nhiều bạn trẻ đang hàng ngày cố gắng giữ gìn, truyền bá lịch sử và văn hoá dân tộc mình. Một trong số đó là trend Tiktok tái hiện hình ảnh chị Võ Thị Sáu với một câu nói đanh thép, sắc sảo; họ đã truyền đi và khơi dậy lòng tự hào về nữ anh hùng Đất Đỏ. Nhưng xấu hổ thay, không ít những thành phần thiếu kiến thức và hiểu biết lại tự bôi xấu bản thân qua những bình luận với thông tin sai lệch. Sai lầm này không những bóp méo hình ảnh của những người anh hùng dân tộc mà còn cho thấy một tình trạng đáng báo động trong một bộ phận người trẻ: quên đi người anh hùng của đất nước, quên đi lịch sử dân tộc. Sự hiểu biết nông cạn ấy còn là hồi chuông cảnh tỉnh chúng ta về sự vô cảm với lịch sử, với dân tộc.
Tuy nhiên, kể cả khi đã được chỉ ra, một số người vẫn tiếp tục dùng những lời biện hộ, thậm chí là cho rằng nữ anh hùng dân tộc cũng “chẳng khác gì” nữ tù nhân kia bởi án tử hình, độ tuổi hay thái độ trước cái chết v.v… Sự đánh đồng sai lầm về bản án tử hình man rợ của Thực dân Pháp cho chị Võ Thị Sáu với bản án tử hình dành cho một người phạm tội ác cấp độ I càng cho thấy sự lệch lạc trong nhân thức của một vài cá nhân. Lịch sử cũng không dành cho những kẻ thích xuyên tạc và những người dễ lung lay chính kiến. Bởi có những điều sẽ luôn là sự thật, là chân lý; kháng chiến chống Mỹ chưa bao giờ là một cuộc nội chiến và Bác Hồ, bác Giáp, chị Sáu, những người anh hùng dân tộc mãi luôn là những người chúng ta không bao giờ được phép lăng mạ,… Chính thứ quan điểm “nửa vời”, không có chính kiến về lịch sử dân tộc mới dẫn đến những hiện tượng trên: nhận nhầm chị Sáu với tội phạm Mỹ, xúc phạm, lăng mạ anh hùng dân tộc,…
Không dừng lại ở đó, dù đã biết, nhưng nhiều bạn trẻ còn làm những nội dung bôi xấu hình ảnh lãnh tụ Việt Nam, bôi nhọ anh hùng dân tộc. Một vài cá nhân sẵn sàng vì thứ tương tác “rẻ tiền” mà xúc phạm những người đã hy sinh cả tuổi trẻ vì độc lập, chủ quyền dân tộc. Để rồi ngày hôm nay, những người con, người cháu của họ lại quay lưng, dùng những video, những bình luận lăng mạ lại họ. Khi bị phản bác, những bạn trẻ này thản nhiên buông câu: “Just for fun” hoặc trả lời quanh co, nước đôi. Lịch sử không phải là chủ đề để họ lấy ra “đùa”, cần giữ thái độ nghiêm chỉnh, chỉn chu thay vì sự nửa chừng, không có quan điểm rõ ràng.
Tình trạng này rất đáng báo động, vì nếu vẫn còn những người tuyên truyền thông tin sai lệch tràn lan vì thiếu hiểu biết, vì tương tác thì sẽ vẫn còn nhiều người bị tiêm nhiễm những thông tin lịch sử thiếu chính xác, lệch lạc, để rồi một ngày không xa sẽ bị lợi dụng bởi những thành phần phản động, gây rối vì chính sự ngây thơ và nông cạn của bản thân.
Bằng sự sáng tạo, linh hoạt, giới trẻ Việt đã và đang cố gắng đưa lịch sử đến mọi người bằng một cách đầy hấp dẫn và thú vị. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng, có một bộ phận không nhỏ các bạn trẻ đang dần lãng quên lịch sử dân tộc, sự thờ ơ, vô cảm ấy thể hiện rõ ràng nhất qua những bình luận, những dòng caption sai sự thật và nhầm lẫn “khó hiểu” về nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Những sai lầm này chẳng khác nào ngoảnh mặt thờ ơ với lịch sử – vốn phải mang tính chính xác và bất biến, với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc. Qua bài viết này, HE không chỉ mong muốn đưa đến cho bạn đọc bức chân dung người con gái Đất Đỏ mà còn muốn truyền tải một thông điệp: đừng lãng quên lịch sử dân tộc, đừng lãng quên những người đã ngã xuống, đã đổ máu vì độc lập Tổ quốc, có họ của quá khứ thì mới có chúng ta của ngày hôm nay.
Nguồn: History for everyone – HE CSP
