Nhắc đến Saudi Arabia (Ả Rập Xê Út) chắc có lẽ chúng ta sẽ nghĩ ngay đến một quốc gia Tây Á với trữ lượng dầu mỏ khổng lồ. Theo Visual Capitalist/Đánh giá thống kê về Năng lượng Thế giới năm 2020 của BP, tỷ trọng trữ lượng dầu mỏ của Saudi Arabia chiếm đến 17,2% toàn thế giới, chỉ sau Venezuela với 17,8%. Bên cạnh nổi tiếng về dầu mỏ, Saudi Arabia còn được biết đến với biệt danh “Cái nôi của đạo Hồi” hay “Xứ của hai nhà thờ Hồi giáo thiêng liêng”. Sở dĩ gọi Saudi Arabia là “Xứ của hai nhà thờ Hồi giáo thiêng liêng” là vì hai địa điểm linh thiêng nhất của Thế giới Hồi giáo là Al-Masjid Al-Haram (tại thành phố Mecca), và Al-Masjid an-Nabawi (tại thành phố Medina) đều nằm trong quốc gia này. Hàng năm, Saudi Arabia đón hơn 2 triệu tín đồ Hồi giáo trên thế giới về thánh địa Mecca để thực hiện lễ hành hương Hajj – một trong những cuộc hành hương lớn nhất của người Hồi giáo nhằm tỏ lòng quy phục Thánh Allah và gột rửa linh hồn. Vậy tại sao các tín đồ Hồi giáo lại chọn hành hương về Mecca thay vì một nơi khác? Để lý giải được điều này, đoàn tàu của của chúng mình sẽ đưa bạn đến với đất nước Saudi Arabia huyền bí để cùng tìm hiểu về một trong những địa điểm linh thiêng nhất của người Hồi giáo nhé.
Mecca hay Makkah (tiếng Ả Rập: مكة) – Tên chính thức đầy đủ là Makkah al-Mukarramah hoặc Makkatu l-Mukarramah, có nghĩa là “Mecca tôn kính”, là một trong những thành phố hiện đại thuộc Saudi Arabia và là thủ phủ của vùng Makkah – vùng đông dân nhất của quốc gia này. Mecca được xem là thủ đô tinh thần của Thế giới Hồi giáo bởi lẽ nơi đây được biết đến là sinh quán của Muhammad và là địa điểm mà vị Thiên Sứ cuối cùng được Thánh Allah mặc khải Thiên Kinh Qur’an trong một hang đá cách Mecca 3 km. Trong lịch sử, Hồi giáo ra đời vào khoảng thế kỷ thứ VII tại bán đảo Ả Rập, do Thiên sứ Muhammad nhận mặc khải của thượng đế truyền lại cho con người qua thiên thần Gabriel và chỉ tôn thờ Thánh Allah – Đấng Tối cao duy nhất. Đối với người Hồi giáo, không có thành phố nào linh thiêng hơn Mecca và những cuộc hành hương đến Mecca thu hút hàng triệu tín đồ Hồi giáo từ khắp nơi trên thế giới. Trong đó có hai cuộc hành hương là Hajj và Umrah. Umrah là cuộc hành hương nhỏ, không có tính bắt buộc và thường thì các tín đồ thực hiện khi đến thăm Masjid al-Haram. Trong khi đó, Hajj là cuộc hành hương lớn và được cử hành thường niên tại Mecca và các di tích lân cận. Mỗi năm, vào khoảng ngày thứ 8 đến ngày thứ 12 của Dhu al-Hijjah – tháng thứ mười hai và tháng cuối cùng trong lịch Hồi giáo, hàng triệu tín đồ Hồi Giáo sẽ thực hiện cuộc Đại hành hương Hajj về thánh địa Mecca. Hành hương Hajj là bổn phận mà người Hồi giáo trưởng thành phải thực hiện ít nhất một lần trong đời nếu có khả năng và cũng là một trong năm Cột trụ của Hồi giáo (SHAHADAH – SALAT – ZAKAT – SAWM – HAJJ). Cũng chính nhờ lượng người hành hương hàng năm đổ về Mecca đã mang đến cho quốc gia này nguồn lợi kinh tế khổng lồ. Bên cạnh nguồn lợi từ dầu mỏ thì hiện nay du lịch hành hương cũng được xem như “Mỏ vàng” của Saudi Arabia. Tuy nhiên, theo luật pháp chính thức của quốc gia này, chỉ những người Hồi giáo “thật sự” mới có thể vào thành phố.
Mecca sở hữu cho mình thánh đường Hồi giáo lớn nhất thế giới là Masjid al-Haram, thánh đường bao bọc một trong những nơi linh thiêng nhất của Hồi giáo, Kaaba. Đây cũng là nơi mà người Hồi giáo hướng về khi thực hiện những lời cầu nguyện hàng ngày của họ. Kaaba tọa lạc tại trung tâm của thánh đường, có cấu trúc khối lập phương làm bằng đá granite đen bóng, cao 15,2 m, rộng 10,7 m, dài 12,2 m, được phủ lụa đen kiswa thêu chỉ vàng bên ngoài. Phía Đông Nam của Kaaba là cánh cửa vàng ròng, bên trong sàn nhà lát cẩm thạch và đá vôi, có ba cột trụ. Đặc biệt nhất phải kể đến phiến đá thánh Hắc Thạch nằm ở góc Đông Nam của tòa Kaaba, cách mặt đất 1,5 m. Tảng đá thánh được mô tả dài khoảng 0,6m, bề mặt đen bóng. Theo quan niệm của đạo Hồi, tảng đá vốn màu trắng, nhưng chuyển đen vì hấp thu tội lỗi của nhân loại. Tương truyền, nhà tiên tri Muhammad từng hôn lên phiến đá Hắc Thạch này, chính vì vậy mà những tín đồ Hồi giáo luôn mong muốn ít nhất một lần trong đời được hành hương đến đây và hôn lên Hắc Thạch. Những người Hồi giáo đến Mecca để tham gia Hajj phải thực hiện nghi lễ có tên “Tawaf”, người hành hương phải đi bộ 7 vòng ngược chiều kim đồng hồ quanh Kaaba, bắt đầu bằng việc hôn hay chạm tay vào Hắc thạch, ở góc phía Đông của Kaaba. Ngoài ra họ còn thực hiện các nghi thức khác như chạy hoặc đi bộ qua lại 7 lần giữa đoạn đường nối ngọn đồi Al-Safa và Al-Marwah, cầu nguyện và uống nước từ giếng Zamzam, đi tới vùng đồng bằng gần núi Arafat để cầu nguyện, đến Muzdalifah để thu thập đá, thâu đêm ở đó và đến Mina để tham gia “ném đá quỷ dữ” trừ tà.
Tuy nhiên, các cuộc hành hương Hajj trong quá khứ cũng xuất nhiều tai nạn thảm khốc như những vụ giẫm đạp, gây thiệt mạng hàng ngàn người do không thể kiểm soát hết số lượng người hành hương đổ về Mecca. Năm 1990, một thảm họa lớn trong lịch sử hành hương của người Hồi giáo đã diễn ra vào ngày 2 tháng 7 tại thánh địa Mecca, khiến 1460 người chết và bị thương do ngạt thở và giẫm đạp lên nhau tại một hầm đường bộ dẫn từ Mecca tới Mina. Và gần đây nhất nhất chính là vụ giẫm đạp Mina vào ngày 24 tháng 9 năm 2015, sau vụ việc có ít nhất 2070 người thiệt mạng. Đây cũng là là tai nạn gây thiệt mạng nhiều nhất trong lịch sử các kỳ Hajj kể từ vụ giẫm đạp năm 1990.
