Thứ tư, ngày 03/06/2026 17:14 GMT+7
Viết Niệm Thứ tư, ngày 03/06/2026 17:14 GMT+7
Không cần ví tiền, chẳng cần smartphone, người dân và du khách tại Đà Nẵng vẫn có thể xách làn đi chợ, mang về đủ thứ rau củ, nước tẩy rửa sinh học… Thứ duy nhất họ dùng để “thanh toán” chính là những túi rác đã được phân loại kỹ càng.
Đi chợ mang… rác thay tiền
Đều đặn mỗi sáng thứ Bảy hằng tuần, dưới những bóng cây cổ thụ mát rượi trong khuôn viên UBND xã Cẩm Kim, tỉnh Quảng Nam cũ (nay là phường Hội An, TP.Đà Nẵng), một phiên chợ đặc biệt mang tên “Chợ cộng đồng giảm rác” lại rộn ràng mở cửa.

Từ tờ mờ sáng, các nông hộ và chủ cơ sở sản xuất địa phương đã tất bật bày biện hàng hóa. Không có những sạp hàng bê tông kiên cố, các loại nông sản xanh, đồ thủ công, đặc phẩm địa phương được xếp ngay ngắn trên chiếc bàn gỗ nhỏ hay những tấm chiếu cói mộc mạc trải dưới bóng râm.
Đúng 8 giờ sáng, tiếng nói cười bắt đầu râm ran. Thế nhưng, thay vì cầm tiền mặt hay mở app quét mã QR, những “bà nội trợ” và du khách đến đây lại xách theo những túi rác thải nhựa, vỏ lon, sách báo cũ hay thậm chí là một bọc… vỏ củ quả, lá cây.
Toàn bộ số rác này được ban tổ chức tiếp nhận, cân đo cẩn thận rồi quy đổi thành “điểm” để người dân thoải mái “mua” các sản phẩm mình thích: Từ rau củ tươi rói nhà trồng, mật mía, bia gừng, đường bát cho đến các loại dung dịch tẩy rửa sinh học làm từ chính rác hữu cơ.


Chi xách một túi đầy vỏ củ quả, lá cây sinh hoạt hằng ngày đến phiên chợ, bà Nguyễn Thị Liễu (trú phường Hội An, Đà Nẵng) vui vẻ đổi lấy một chai nước lau sàn sinh học được lên men từ rác hữu cơ.
Bà Liễu thật thà chia sẻ: “Trước đây, rác sinh hoạt trong nhà tôi cứ quen tay gom chung vào một túi rồi đem đổ. Từ ngày biết đến phiên chợ này, tôi tập phân loại rác ngay tại bếp. Vỏ lon, chai nhựa thì để riêng bán ve chai, còn phế phẩm nông nghiệp, rác thực phẩm thì gom lại mang ra đây đổi đồ dùng. Vừa sạch nhà, vừa có quà mang về, lợi đôi đường”.

Điểm hẹn “xanh” hút cả khách Tây
Địa điểm diễn ra phiên chợ độc đáo này cũng chính là trụ sở của Hoi An Eco Hub đơn vị đang tiên phong triển khai các mô hình xử lý rác thải phân loại trong cộng đồng. Chính vì vậy, người dân và du khách đến chợ không chỉ để mua sắm mà còn để “học”.
Tại đây, các thành viên của dự án luôn túc trực để hướng dẫn tận tình cho người dân cách phân loại rác tại nguồn, cách biến rác nhà bếp thành phân bón hữu cơ, dung dịch tẩy rửa hay nuôi trùn quế… Nhiều người tỏ ra vô cùng thích thú khi tận mắt chứng kiến quy trình “hồi sinh” của những thứ tưởng chừng bỏ đi.


Sự độc đáo của mô hình không chỉ thu hút người dân bản địa mà còn trở thành điểm dừng chân hấp dẫn của nhiều du khách quốc tế khi đến với Đà Nẵng.
Tay chăm chú lật xem quy trình ủ rác hữu cơ, chị Julie (du khách đến từ Úc) hào hứng: “Tôi rất bất ngờ khi thấy một phiên chợ như thế này. Cách cộng đồng ở đây cùng nhau xử lý rác thải và biến nó thành một vòng tuần hoàn khép kín là một trải nghiệm cực kỳ thú vị và ý nghĩa mà tôi may mắn gặp được trong chuyến du lịch”.

Chia sẻ về ý tưởng này, chị Vũ Mỹ Hạnh Sáng lập và Giám đốc điều hành Hoi An Eco Hub cho biết, phiên chợ được tổ chức đều đặn mỗi tuần với mục tiêu trở thành cầu nối trực tiếp giữa người tiêu dùng và các nông hộ, nhà sản xuất quy mô nhỏ tại địa phương.
“Chợ cộng đồng giảm rác không chỉ dừng lại ở việc trao đổi hàng hóa. Mục tiêu lớn hơn của chúng tôi là giúp giảm thiểu tối đa bao bì nilon, hỗ trợ sinh kế cho bà con nông dân và trên hết là tạo ra một không gian gặp gỡ, học hỏi. Từ đó, truyền cảm hứng mạnh mẽ về lối sống xanh, sống bền vững cho các gia đình, các bạn trẻ và cả du khách thập phương”, chị Hạnh kỳ vọng.

Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, những phiên chợ “không tiền mặt, chỉ nhận rác” như thế này đang góp phần thay đổi nhỏ từ trong nếp nghĩ, cách làm của mỗi người dân, chung tay vì một Đà Nẵng xanh – sạch – đẹp và bền vững.