Thứ tư, ngày 14/01/2026 17:08 GMT+7
Huy Hoàng Thứ tư, ngày 14/01/2026 17:08 GMT+7
Trước đề xuất dừng tàu xuyên tâm qua phố cổ Hà Nội, các chuyên gia bày tỏ lo ngại thiệt hại về kinh tế và đề xuất giải pháp chuẩn hóa mô hình du lịch mạo hiểm để bảo tồn di sản.
Dừng tàu chạy qua tuyến “cà phê đường tàu” sẽ gây thiệt hại kinh tế, tạo áp lực lên giao thông đường bộ
Vừa qua UBND TP Hà Nội đã có văn bản gửi Bộ Xây dựng đề nghị bàn giao kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm nhằm tái thiết không gian văn hóa phố cổ gắn với cầu Long Biên và 131 ô vòm cầu đá. Theo đề xuất này, các đoàn tàu khách phía Bắc sẽ dừng tại ga Gia Lâm thay vì chạy xuyên tâm qua khu vực tuyến “cà phê đường tàu” để về ga Hà Nội. Như vậy, đoàn tàu khách phía Bắc sẽ không còn chạy qua tuyến “cà phê đường tàu”- nơi được cho là điểm đến độc đáo đối với du khách quốc tế.
Đứng trước đề xuất này chuyên gia Nguyễn Tiến Đạt – Tổng giám đốc Công ty du lịch AZA Travel cho hay, đứng ở góc độ người dân, ông cho rằng, việc dừng tàu sẽ gây thiệt hại trực tiếp cho ngành đường sắt và hành khách. Theo đó, hàng ngày sẽ có hàng chục chuyến tàu phải dừng ở ngoại thành, muốn di chuyển vào thành phố người dân lại phải tìm các phương tiện giao thông khác như xe buýt, taxi, xe con… như vậy sẽ tạo áp lực giao thông lên các tuyến đường bộ vốn đã thường xuyên ùn tắc như cầu Chương Dương.

Việc mất đi lợi thế đưa khách vào sâu trong nội đô không chỉ làm tăng chi phí trung chuyển cho người dân mà còn đi ngược lại chủ trương phát triển giao thông công cộng bền vững, ước tính thiệt hại kinh tế phát sinh có thể lên tới hàng trăm tỷ đồng mỗi năm, kèm theo những gánh nặng về hạ tầng đô thị không thể đong đếm bằng tiền.

Đồng quan điểm về tính kết nối của đường sắt, chuyên gia du lịch Nguyễn Công Hoan nêu quan điểm, việc phục vụ nhu cầu đi lại của nhân dân phải là nhiệm vụ trọng tâm. Nếu dừng tàu ở ga ngoại vi mà không có phương án xe điện hay đường sắt đô thị kết nối hiệu quả sẽ gây khó khăn lớn cho cả du khách lẫn ngành giao thông.
Ông Hoan phân tích thêm rằng, tại các đô thị lớn trên thế giới những tuyến đường sắt xuyên tâm nếu khai thác tốt sẽ trở thành sản phẩm du lịch vô giá. Chúng ta có thể hạn chế tàu hàng hay tàu khách quá dài, nhưng hoàn toàn có thể duy trì những đoàn tàu ngắn phục vụ trải nghiệm hoài cổ, minh chứng là các tuyến tàu qua cửa ô Hà Nội thời gian qua luôn thu hút đông đảo du khách.
Việc bảo tồn di sản là ý tưởng đáng trân trọng nhưng phải dựa trên nhu cầu thực tế và tính toán khai thác hiệu quả giá trị văn hóa thay vì biến một tuyến đường sắt lịch sử thành phế tích điều này cho thấy việc duy trì tàu chạy xuyên tâm mang lại giá trị đa mục tiêu cả về giao thông lẫn bảo tồn.
Nên duy trì tàu chạy qua tuyến “cà phê đường tàu” để phát triển du lịch

Xét ở khía cạnh du lịch, ông Nguyễn Tiến Đạt cho biết, phố cà phê đường tàu hiện là điểm đến có sức hút cực lớn đối với khách quốc tế, đây cũng là lý do quan trọng để họ chọn Việt Nam làm điểm đến. Các chuyên gia đề xuất nên nhìn nhận đây là một loại hình du lịch mạo hiểm để quản lý bài bản và chuyên nghiệp hơn.

Trước việc không ít du khách uống cà phê mạo hiểm đứng sát đường tàu chụp ảnh, gây mất an toàn, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, theo ông Đạt, chính quyền cần vào cuộc thí điểm mô hình kinh doanh có kiểm soát bằng cách yêu cầu các hộ kinh doanh lắp đặt hệ thống barie ngăn cách đồng bộ, đèn cảnh báo và loa phát thanh mỗi khi tàu qua.
Các đơn vị an ninh chuyên trách sẽ đảm bảo du khách không vi phạm hành lang an toàn và cấm tuyệt đối rượu bia để tránh việc khách không làm chủ được hành vi. Đồng thời, ngành đường sắt có thể tận dụng toa tàu để quảng bá các tour du lịch đi Sapa hay Hải Phòng ngay tại khu vực này, nhằm tạo ra sự cộng hưởng lợi ích giữa người dân và doanh nghiệp thay vì triệt tiêu một sản phẩm đang rất ăn khách.
Một đề xuất đột phá khác là xã hội hóa quản lý thông qua việc bán vé bảo hiểm mạo hiểm cho du khách tại các lối vào phố đường tàu. Khách muốn vào trải nghiệm phải trả một mức phí nhỏ và ký cam kết miễn trừ trách nhiệm sau khi đã nhận thức đầy đủ các quy định an toàn. Mô hình này vốn đã được thực hiện rất chuyên nghiệp tại Thái Lan hay Malaysia đối với các môn thể thao mạo hiểm nhằm minh bạch hóa trách nhiệm pháp lý và tạo nguồn thu tái đầu tư cho an ninh, vệ sinh.

“Nói một cách công bằng, kể từ khi phố cà phê đường tàu trở thành địa điểm để du khách vừa uống cà phê, vừa ngắm tàu chạy qua đã được thay đổi diện mạo hoàn toàn. Nếu như trước kia, con phố này là “xóm liều – nơi tụ điểm cho những tay chích hút, xả rác… thì bây giờ phố đã lột xác thành điểm đến lung linh sạch đẹp, do đó việc chuẩn hóa hoạt động sẽ giúp giữ vững lợi thế cạnh tranh độc đáo cho thủ đô Hà Nội.
Khi chúng ta bảo tồn có quy hoạch và khai thác văn minh tuyến đường tàu xuyên tâm sẽ là sản phẩm văn hóa vô giá tạo nên sự hài hòa giữa phát triển hiện đại và gìn giữ giá trị lịch sử lâu đời của ngành đường sắt Việt Nam mà không nhất thiết phải dừng hoạt động chạy tàu”, ông Nguyễn Tiến Đạt cho hay.