Khi bạn là một người làm sáng tạo, kiệt sức (burnout) là một mối quan tâm lớn. Nó có thể khiến bạn cảm thấy không thể hoàn thành công việc của mình ở mức chất lượng tốt nhất mà bạn muốn, và tệ nhất là nó có thể khiến bạn mất khách hàng hoặc công việc.
Học cách quản lý sự kiệt sức sáng tạo (creative burnout) là chìa khóa cho bất kỳ sự nghiệp thiết kế thành công nào. Mặc dù việc tìm kiếm chính xác những gì phù hợp với bạn có thể phải thử và sai, nhưng có một số kỹ thuật đã thử và đúng là cách tốt để bắt đầu.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chia nhỏ những thói quen quan trọng nhất để đưa vào quy trình làm việc hàng ngày của bạn để bạn có thể học cách quản lý tốt hơn và tránh kiệt sức trong năm nay:
1. Hiểu (và nắm bắt) đồng hồ sinh học của bạn
2. Dành thời gian cho sở thích
3. Đừng bị xích vào bàn làm việc
4. Nói không khi cần
5. Nghỉ giải lao (thực sự)
Mẹo bổ sung: Thừa nhận những hạn chế của bạn
Nhưng trước khi tìm hiểu những mẹo này, chúng ta hãy xem nhanh kiệt sức là gì và tại sao chúng ta có thể gặp phải nó nhiều lần trong suốt sự nghiệp của mình.
KIỆT SỨC (BURNOUT) LÀ GÌ?
Chuyên gia về chứng kiệt sức Erayna Sargent định nghĩa kiệt sức là một trạng thái kiệt quệ về cảm xúc, tinh thần và thể chất thường do một loạt các triệu chứng và dấu hiệu nhỏ hơn gây ra trong suốt nhiều tuần, vài tháng và thậm chí nhiều năm.
Theo dữ liệu năm 2020 từ FlexJobs và Mental Health America (MHA), chúng tôi biết rằng ít nhất 75% người lao động đã trải qua tình trạng kiệt sức tại một thời điểm nào đó trong sự nghiệp của họ.
Mặc dù khái niệm kiệt sức không có gì mới, nhưng nghiên cứu cũng chỉ rằng sự gia tăng của COVID và môi trường làm việc từ xa mới đã dẫn đến mức độ căng thẳng và các triệu chứng kiệt sức gia tăng.
Vì vậy, câu hỏi đặt ra là, làm thế nào chúng ta có thể quản lý tốt hơn và ngăn chặn tình trạng kiệt sức trước khi nó vượt khỏi tầm kiểm soát?
1. HIỂU (VÀ NẮM BẮT) ĐỒNG HỒ SINH HỌC CỦA BẠN
Bạn đã bao giờ dành hơn 12 giờ liên tục để làm việc cho một dự án và cảm thấy như mình chưa hoàn thành đủ chưa? Và một ngày khác bạn làm việc chỉ ba hoặc bốn giờ mà đã đạt được khối lượng công việc khổng lồ?
Đồng hồ sinh học của bạn có thể đứng sau sự khác biệt đó về năng suất.
Hiểu được khi nào bạn sáng tạo nhất (và khi nào thì không) có thể là chìa khóa để tránh kiệt sức vì làm việc quá nhiều giờ. Nếu bạn biết rằng bạn là người có khả năng sáng tạo trong khoảng thời gian từ 9 giờ sáng đến trưa, thì hãy coi thời gian đó là điều thiêng liêng đối với công việc của mình. Một số người đạt được thành tựu sáng tạo (creative stride) của họ vào đầu ngày, trong khi những người khác có thể đạt được nó vào cuối ngày. Không có thời gian “đúng” chung. Tất cả phụ thuộc vào lịch sinh học của bạn.
Bạn có thể thấy rằng bạn có nhiều lần sáng tạo trong ngày. Hoặc bạn có thể làm việc trong vài giờ tại thời điểm sáng tạo với năng suất cao nhất, và sau đó bạn phải nghỉ để làm việc khác trước khi quay trở lại làm việc.
Làm việc theo đợt (Working in bursts) có thể là chìa khóa để hoàn thành nhiều việc mà không cảm thấy kiệt sức hoặc quá tải.
2. DÀNH THỜI GIAN CHO SỞ THÍCH CỦA MÌNH
Có một điều gì đó để làm ngoài công việc là quan trọng, nhưng đối với các nhà quảng cáo điều đó còn quan trọng hơn thế nữa. Tìm một lối thoát sáng tạo không liên quan đến công việc có thể là một cách tuyệt vời để giữ cho nguồn sáng tạo của bạn luôn chảy trôi.
Bạn có thể có một sở thích như đan hoặc móc, nhiếp ảnh, âm nhạc hoặc làm phim. Một sở thích khiến bạn di chuyển cũng có thể là một cách tuyệt vời để duy trì sự sáng tạo. Tập thể dục giải phóng chất dẫn truyền thần kinh – bao gồm endorphin, dopamine và serotonin – có thể giúp bạn sáng tạo.
Đặc biệt, dopamine và serotonin có thể đưa bạn vào trạng thái vừa thư giãn vừa tràn đầy sinh lực, một sự kết hợp hoàn hảo để sáng tạo hơn. Đặc biệt, đi bộ đã được chứng minh là cải thiện tư duy hội tụ (convergent thinking), một thành phần quan trọng của sự sáng tạo.
Tư duy hội tụ (convergent thinking) là kiểu tư duy được định hướng để tìm ra câu trả lời tốt nhất, hoặc thường là đúng nhất cho một câu hỏi. Tư duy hội tụ cũng được liên kết với kiến thức vì nó liên quan đến việc vận dụng kiến thức hiện có bằng các quy trình chuẩn. Kiến thức là một khía cạnh quan trọng khác của sự sáng tạo. Nó là một nguồn ý tưởng, gợi ý đường đi đến các giải pháp và cung cấp các tiêu chí về tính hiệu quả và tính mới. Tư duy hội tụ được sử dụng như một công cụ trong việc giải quyết vấn đề một cách sáng tạo.
Tùy thuộc vào những gì tôi cần và lý do tại sao tôi cảm thấy kiệt sức, tôi nghỉ ngơi, chơi thể thao, theo đuổi một sở thích không liên quan đến công việc hoặc phát triển kỹ năng của mình và học hỏi điều gì đó mới. Ngày nay, tôi rất nghiêm khắc trong việc làm một điều gì đó nhỏ nhặt hàng ngày để cung cấp năng lượng và ngăn chặn tình trạng kiệt sức. – Anna Wassmer, Nhà thiết kế đồ họa & Người vẽ tranh minh họa
3. ĐỪNG TỰ XÍCH MÌNH VÀO BÀN LÀM VIỆC
Khi bạn chưa hoàn thành deadline, bạn có thể dễ dàng bị cuốn vào công việc và dành tám tiếng trở lên mỗi ngày trên bàn làm việc. Nhưng điều đó phản tác dụng khi nói đến tư duy sáng tạo.
Như đã đề cập, nghỉ ngơi để đi dạo có thể cải thiện khả năng tư duy hội tụ (convergent thinking) của bạn, dẫn đến khả năng sáng tạo cao hơn.
Đảm bảo rằng bạn cũng ăn các bữa ăn đều đặn, đủ nước và căng cơ có thể giúp bạn duy trì thể chất khỏe mạnh và đạt hiệu suất cao nhất.
4. NÓI KHÔNG KHI CẦN
Lần cuối cùng bạn nói không với yêu cầu từ đồng nghiệp, sếp hoặc khách hàng là khi nào? Hoặc cho một người bạn hoặc thành viên gia đình?
Nếu bạn muốn duy trì khả năng sáng tạo của mình, điều quan trọng là phải vạch ra ranh giới xung quanh nhu cầu của chính bạn. Nếu bạn gặp khó khăn khi nói không, bạn có thể thử nói không nhưng đề xuất một giải pháp thay thế.
Ví dụ: nếu một người bạn yêu cầu gặp nhau đi uống cà phê trong thời gian sáng tạo cao nhất của bạn, hãy nói với họ rằng bạn không rảnh vào thời điểm đó nhưng thay vào đó, bạn có thể gặp họ vào bữa trưa.
Nếu bạn muốn duy trì khả năng sáng tạo của mình, điều quan trọng là phải vạch ra ranh giới xung quanh nhu cầu của chính bạn.
Nếu sếp yêu cầu bạn đảm nhận thêm công việc khiến bạn không thể hoàn thành dự án mà bạn đang thực hiện, hãy hỏi họ dự án nào quan trọng hơn và cho họ biết bạn không thể hoàn thành cả hai cùng một lúc.
Nếu bạn nhận được yêu cầu làm thêm công việc từ khách hàng mới hoặc khách hàng hiện tại, hãy cân nhắc xem bạn có thời gian và dự trữ sáng tạo để đảm nhận công việc đó hay không.
Là một freelancer, có thể khó từ chối công việc, nhưng nếu bạn quá tải với công việc mình đang đảm nhận, chất lượng sẽ bị ảnh hưởng. Tốt hơn là nói với khách hàng rằng bạn hiện đang làm những công việc quan trọng hơn là công việc phụ.
5. NGHỈ GIẢI LAO (THỰC SỰ)
Nghỉ ngơi năm phút ở đây hoặc ở đó có thể cảm thấy là đủ, nhưng thực sự thì không. Tôi không lạ gì khi ăn trưa tại bàn làm việc để tiếp tục làm việc. Nhưng biến nó thành một thói quen thường xuyên có thể làm mòn khả năng sáng tạo của bạn.
Đảm bảo rằng bạn đang nghỉ giải lao thực sự và điều đó có ý nghĩa. Bao gồm nghỉ giữa ngày hoặc cuối tuần. Làm việc bảy ngày một tuần (ngay cả khi bạn chỉ làm việc “vài giờ” vào “ngày nghỉ”) là một con đường nhanh chóng dẫn đến kiệt sức sáng tạo.
Bạn cần thời gian không phải làm việc để bổ sung nguồn dự trữ sáng tạo của mình. Nếu không có thời gian nghỉ để bộ não của bạn tập trung vào những thứ khác, bạn không thể tiếp tục. Hãy lên lịch nghỉ thực sự vào ngày, tuần và tháng.
MẸO BỔ SUNG: THỪA NHẬN NHỮNG HẠN CHẾ CỦA MÌNH
Nhận biết khi nào bạn sắp kiệt sức là điều quan trọng để tránh nó. Tất cả chúng ta đều có những giới hạn, cho dù đó là loại công việc, số giờ hoặc số ngày chúng ta có thể làm việc trước khi cần một ngày nghỉ.
Biết loại công việc khiến bạn cảm thấy mãn nguyện và tràn đầy năng lượng so với các loại công việc khiến bạn kiệt quệ có thể là một điều quan trọng cần nhận ra. Bạn có thể đảm nhận nhiều loại công việc đầu tiên hơn loại thứ hai mà không bị kiệt sức. Tìm kiếm sự cân bằng phù hợp giữa hai loại công việc cũng sẽ giúp ích.
Nếu bạn biết rằng bạn làm việc hiệu quả nhất với một tuần làm việc sáng tạo kéo dài bốn ngày, thì đừng đảm nhận nhiều công việc hơn thế.
Chúng tôi đã từng tin rằng nếu chúng tôi không làm việc ít nhất 40 giờ mỗi tuần, chúng tôi đang lười biếng. Nhưng công việc sáng tạo không thể được thực hiện theo cùng một cách. Chúng tôi có khả năng làm khoảng bốn giờ làm việc sáng tạo mỗi ngày. Cố gắng ép bản thân làm tám giờ trở lên, ngày này qua ngày khác, sẽ dẫn đến kiệt sức.
Tiếp tục nạp đầy nguồn dự trữ sáng tạo (creative reserves) của mình. Điều quan trọng là trong suốt cả năm, bạn liên tục lấp đầy nguồn dự trữ sáng tạo.
Điều đó có nghĩa là chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần của bạn, tìm kiếm cơ hội sáng tạo mới, dành thời gian để nghỉ ngơi và thiết lập lại, đồng thời học cách và khi nào nên từ chối.
Việc tạo ra một thói quen để thúc đẩy sự sáng tạo của bạn có thể là một vấn đề thử và sai, nhưng khi bạn tìm thấy những thứ bổ sung vào nguồn dự trữ của mình, điều đó sẽ tạo ra sự khác biệt rất lớn trong việc các ý tưởng sáng tạo đến với bạn dễ dàng như thế nào.
