Technophobia là nỗi sợ liên quan đến việc mất kiểm soát

Nỗi sợ công nghệ hay technophobia, là nỗi sợ hoặc không thích công nghệ tiên tiến hoặc các thiết bị phức tạp, đặc biệt là máy tính.

Nỗi sợ công nghệ phổ biến đến mức đáng ngạc nhiên. Thực tế, các chuyên gia tin rằng tất cả chúng ta đều phải chịu ít nhất một chút lo lắng khi phải đối mặt với công nghệ mới. Trong thế giới luôn luôn thay đổi chóng mặt ngày nay, người ta dễ dàng dễ dàng cảm thấy mất kết nối.

Nỗi sợ công nghệ qua các thời đại

Nỗi sợ công nghệ có vẻ như là một hiện tượng mới, một sản phẩm của thời đại thông tin từ những năm 1960 và tiếp tục lan tràn với tốc độ cực nhanh như bây giờ. Tuy nhiên, cũng có báo cáo là chứng sợ công nghệ có mặt sớm từ thời Cách mạng Công nghiệp. Bất cứ khi nào có những thay đổi lớn trong cách làm việc của chúng ta, đặc biệt khi có liên quan đến máy móc, chứng sợ công nghệ đều có thể xảy ra.

Yếu tố văn hóa xã hội của chứng sợ công nghệ

Chúng ta càng sử dụng một vật phẩm, chúng ta càng trở nên thoải mái hơn với vật phẩm đó. Theo truyền thống, thiếu niên và thanh niên là những người đầu tiên nắm lấy các sản phẩm mới và là người đầu tiên thành thạo với chúng, ngay sau đó là trẻ nhỏ hơn. 

Người lớn thường hơi chậm khi áp dụng công nghệ mới và một số người cao niên có thể không bao giờ chấp nhận chúng. Ví dụ, vào những năm 1980, mọi người đều biết rằng nếu cái đồng hồ VCR nhấp nháy, ta phải gọi một đứa trẻ để chỉnh nó. Hôm nay bà tôi đã ngoài 90, từ chối sở hữu một chiếc điện thoại di động.

Sự khác biệt về giới cũng đóng một vai trò, mặc dù điều này dường như đang thay đổi. Trong những ngày đầu của cuộc cách mạng máy tính cá nhân, người dùng máy tính rập khuôn là một người đàn ông ở độ tuổi 20 hoặc đầu 30, có lẽ sống trong tầng hầm nhà cha mẹ. Dù các khuôn mẫu cũng hay sai, nhưng nhiều phụ nữ vốn tin rằng họ không thể liên quan đến máy tính. Bây giờ, tất nhiên máy tính là một phần phổ biến của cuộc sống đối với hầu hết mọi người nam hay nữ.

Công nghệ mới khiến chúng ta cảm thấy mất kiểm soát

Vào cuối những năm 1980, nơi làm việc của mẹ tôi được trang bị một vài máy tính Commodore 64. Các thành viên gia đình tôi là những người chấp nhận sớm và chúng tôi có máy tính trong nhà từ năm 1981. 

Nhưng đối với nhiều đồng nghiệp của mẹ tôi, đây là lần đầu tiên họ tiếp xúc với công nghệ. Một người phụ nữ trong văn phòng, một nhà trị liệu sức khỏe tâm thần học vấn cao và được đào tạo bài bản đã thẳng thừng từ chối chạm vào bất kỳ máy tính nào. Cô sợ nhấn nhầm nút và xóa sạch tài khoản ngân hàng của mình.

Mặc dù câu chuyện nghe có vẻ ngớ ngẩn, một trong những nỗi sợ công nghệ cơ bản nhất ngày nay bắt nguồn từ sự mất kiểm soát. Chúng ta không nhất thiết phải hiểu chính xác một món công nghệ mới hoạt động như thế nào, vì vậy trí tưởng tượng của chúng ta điền vào các chi tiết. Bản chất của con người là muốn kiểm soát môi trường và thật đáng sợ khi nghĩ rằng chúng ta không có nhiều quyền kiểm soát như mong đợi.

Nỗi ám ảnh về ngày tận thế

Tất nhiên, sự mất kiểm soát cuối cùng là kịch bản về ngày tận thế. Từ những người máy hủy diệt cho đến những tên lửa tự phóng sẽ gây ra Thế chiến III, các bộ phim, văn học và chương trình truyền hình chứa đầy “công nghệ đi sai đường.” Chúng ta sợ một tương lai không chắc chắn, và tâm trí chúng ta bắt đầu điền vào chỗ trống.

Cuồng loạn tập thể (mass hysteria)

Ai có thể quên sự sợ hãi của Y2K ngày tận thế năm hai ngàn? Họ đồn rằng các ngân hàng, cơ quan chính phủ và xã hội sẽ đóng cửa ngay khoảnh khắc mà chúng ta bước vào thiên niên kỷ mới. Tại sao? Bởi vì các nhà thiết kế máy tính đã quên lập trình các hệ thống để xử lý ngày có bốn chữ số. Lý thuyết là hai chữ số 00 năm sẽ khiến các mạng bị sập.

Tất nhiên, ngày 1 tháng 1 năm 2000 đã đến và đi mà không có sự cố. Hầu hết các hệ thống chính đã có khả năng xử lý các ngày có bốn chữ số và những hệ thống đó hầu như không cần lập trình lại trước ngày quan trọng. Ngay cả những máy tính gia đình không được lập trình lại cũng chỉ bị trục trặc. 

Y2K, cùng với chương trình phát thanh gốc của War of the Worlds và bộ phim truyền hình Without Warning năm 1994, là một trong những ví dụ điển hình nhất về sự cuồng loạn tập thể.

Verywell – Technophobia Is a Fear Related to the Loss of Control

HBQ biên dịch

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *