“Cổ phiếu”: Thường thì sẽ liên quan đến một loại cổ phiếu, hoặc “vốn chủ sở hữu” trong một công ty. Khi bạn sở hữu cổ phiếu của một công ty thì về cơ bản, bạn đang sở hữu một phần công ty đó. Ví dụ, Apple có khoảng 938 triệu cổ phiếu được sở hữu bởi các nhà đầu tư. Nếu bạn sở hữu đúng 1 cổ phiếu của apple tức là bạn đang sở hữu 1/938.000.000 công ty. Trở thành một cổ đông đồng nghĩa với việc bạn sẽ được chia sẻ lợi nhuận tương lai của công ty, tuy nhiên thì mỗi công ty có một cách trả khác nhau. Một số công ti thì trả cổ tức cho các cổ đông từ lợi nhuận một cách thường xuyên, một số thì tái đầu tư vào công ty để thúc đẩy tăng trưởng và tăng giá cổ phiếu. Giá cổ phiếu tăng hay giảm tuỳ thuộc vào tình trạng hoạt động của công ty và kỳ vọng của các nhà đầu tư về giá cổ phiếu trong tương lai. Nếu lợi nhuận của Apple dự kiến tăng thì theo đó giá cổ phiếu cũng sẽ tăng vì có nhiều nhà đầu tư muốn mua cổ phiếu hơn, và ngược lại, nếu lợi nhuận của họ dự kiến giảm thì giá cổ phiếu cũng khả năng giảm vì có nhiều nhà đầu tư sẽ muốn bán. Trong trường hợp một công ty phá sản, cổ đông là những người cuối cùng nhận lại tiền của họ sau các chủ nợ của công ty (về cơ bản là những người cầm trái phiếu). Có nhiều trường hợp các cổ đông chả nhận lại được gì.
Trái phiếu: Trái phiếu là một công cụ nợ. Nếu bạn sở hữu một trái phiếu, tức là bạn sở hữu một phần nợ của chính phủ hoặc công ty. Một vài trái phiếu là trái phiếu coupon, nghĩa là công ty phát hành trái phiếu cần phải trả cho người nắm giữ trái phiếu một số tiền nhất định hàng năm hoặc nửa năm một lần, một số trái phiếu thì chỉ trả khi đến ngày đáo hạn. Giả sử Netflix cần huy động 50 triệu $ cho một dự án lớn. Netflix có thể phát hành 66,666 trái phiếu 10 năm với giá 750$, có mệnh giá (face value) là 1000$ cho các nhà đầu tư. Giả sử trái phiếu là trái phiếu coupon trả 50$ mỗi nửa năm. Nếu bạn mua một trong những trái phiếu dó, Netflix sẽ phải trả bạn 50$ hai lần mỗi năm miễn là bạn nắm giữ trái phiếu đó suốt 10 năm và khi đến ngày đáo hạn, bạn sẽ nhận lại 1000$. Trong trường hợp công ty phá sản, các chủ nợ (trái chủ) sẽ nhận được tiền trước các cổ đông, dù vậy thì cũng có thể họ không nhận lại được số tiền ban đầu (trans: trong trường hợp đó thì không còn gì để trả cho cổ đông hết).
Quyền chọn: Quyền chọn là một hợp đồng bạn có thể mua hoặc bán cho bạn quyền mua một thứ gì đó, chẳng hạn như cổ phiếu, với một mức giá nhất định tại một thời điểm nhất định trong tương lai. Nếu bạn nghĩ rằng, “à trong tương lai có thể mình sẽ muốn mua cái này đây” nhưng bạn nghĩ giá của nó sẽ tăng lên, bạn có thể mua quyền chọn ngay bây giờ để khoá ở mức giá thấp hơn mức giá trong tương lai. Điều này không phải là không có rủi ro, bởi vì thứ bạn muốn mua trong tương lai có thể có mức giá rẻ hơn, lúc đó quyền chọn mà bạn mua chả để làm gì. Như một vài người nói bên dưới, quyền chọn cũng là một loại phái sinh.
Phái sinh: Chứng khoán phái sinh là một chứng khoán có nguồn gốc từ chứng khoán khác (chứng khoán là một công cụ tài chính, như trái phiếu và cổ phiếu). Chúng hầu hết được xem như là một loại bảo hiểm–chúng thường được sử dụng như một rào chắn trong quản lý rủi ro. Ví dụ, bạn có thể mua một công cụ phái sinh cho một cổ phiếu sẽ tăng hoặc giảm. Nếu bạn sở hữu cổ phiếu đó, bất kể điều gì xảy ra với nó, bằng cách sở hữu chứng khoán phái sinh, bạn sẽ được bảo vệ phần nào so với biến động trong tương lai của nó, dù tốt hay xấu. Như u/ne7minder nói bên dưới, các công cụ phái sinh được sử dụng một cách vô trách nhiệm và góp một phần trong cuộc khủng hoảng tài chính vài năm trước.
_____________________
u/UDontHave2BAnything (65 points)
Cổ phiếu = 1 phiếu bầu cho những quyết định lớn của công ty. 5 cổ ph = 5 phiếu bầu.
Trái phiếu = IOU (i own you, như kiểu giấy nợ)
Quyền chọn = “Ông sẽ bán hoặc mua cho tôi thứ gì đó nếu tôi quyết định tôi muốn mua nó. Nhưng trước tiên tôi phải xem xét vài thứ khác đã. Đây, cầm lấy ít tiền coi như tiền thoả thuận” – hoặc bạn có thể là người chấp nhận cái deal đó.
Quỹ = “Hãy đưa tất cả tiền của bọn mình cho một chuyên gia về vàng (hay thứ gì đó) trong một thời điểm hợp lý. Họ sẽ có được những deal hợp lý hơn bởi vì họ làm nhiều rồi và làm lớn lắm.”
Phái sinh = “Chà, nếu như chúng ta gọi nó là bảo hiểm đầu tư, luật bảo hiểm sẽ phải được áp dụng. Thôi thì cứ thiết lập các thoả thuận để được quyền giao dịch lỡ như có trường hợp xấu xảy ra và gọi nó là phái sinh”
