Sáp nhập thôn, tổ dân phố: Tâm tư của người dân làng cổ giữ nghề ẩm thực trứ danh từng được vua ban 4 chữ quý

Làng cổ Ước Lễ (nay thuộc xã Dân Hoà) cách trung tâm Hà Nội khoảng 30km về phía Tây Nam không chỉ nổi tiếng gần xa với nghề làm giò chả, mà nơi đây còn được ví như “bảo tàng sống” với những công trình kiến trúc thôn quê Bắc Bộ độc đáo, mang đậm dấu ấn thời gian. Trước đề án sáp nhập thôn, tổ dân phố, người dân nơi đây bày tỏ tâm tư, kỳ vọng.

Sáp nhập thôn, tổ dân phố: Tâm tư dân làng giò chả Ước Lễ

Làng cổ Ước Lễ từ lâu không chỉ nổi tiếng với nghề làm giò chả mà nơi đây còn được ví như “bảo tàng sống” với những công trình kiến trúc thôn quê Bắc Bộ độc đáo, mang đậm dấu ấn thời gian. Trước đây, thôn Ước Lễ thuộc xã Tân Ước, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây. Sau nhiều lần sáp nhập địa giới hành chính, mới đây nhất thôn Ước Lễ thuộc xã Dân Hoà, TP Hà Nội.

Trong câu chuyện với PV Dân Việt, ông Đặng Hồng Sơn – Chủ tịch Hội làng nghề giò chả Ước Lễ cho biết, theo Sử sách ghi lại, nghề làm giò chả Ước Lễ có từ thời nhà Mạc (1527-1592). Một cung tần trong triều đình là người làng Ước Lễ đã về quê xây cổng làng và dạy cho dân nghề làm giò chả. Cho đến nay, cổng làng Ước Lễ vẫn tồn tại như một minh chứng về thời gian và dấu ấn của làng nghề qua thăng trầm thời gian.

Từ gốc rễ là giò lụa và chả quế, người dân Ước lễ đã sáng tạo ra nhiều loại giò, chả khác nhau với những hương vị quê nhà như: giò bò, giò xào, giò bì, rồi chả quế, chả rán, nem chua… ăn kèm với bánh chưng, bánh giầy. Loại giò chả nào cũng ngon, cũng được thị trường Việt Nam ưa chuộng, nhiều du khách quốc tế đến du lịch Việt Nam cũng yêu thích món này và tìm để thưởng thức.

Hiện nay, nghề làm giò chả Ước Lễ rất phát triển, đặc biệt người dân làng Ước Lễ với bí quyết riêng đã phát triển thương hiệu gắn với truyền thống gia đình và cứ thế họ mở cửa hàng bán giò chả khắp Hà Nội và các tỉnh thành của Việt Nam.

“Hiện có khoảng 600 hộ dân làng Ước Lễ phát triển ngành nghề làm giò chả trên khắp cả nước cũng như một số quốc gia trên thế giới”, ông Sơn chia sẻ.

Liên quan đến chủ trương sáp nhập thôn, tổ dân phố, ông Sơn cho hay, hiện chính quyền địa phương chưa đưa ra họp với nhân dân cũng như phổ biến chủ trương cụ thể. Ông Sơn cùng bà con nhân dân đều chỉ nắm qua phương tiện truyền thông đại chúng.

“Là một người con dân Ước Lễ gắn với làng nghề truyền thống lâu đời, chúng tôi có tâm tư mong muốn nếu có chủ trương sáp nhập thôn, tổ dân phố thì cái tên Ước Lễ sẽ được giữ nguyên.

Nếu mất đi cái tên Ước Lễ sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến làng nghề truyền thống nổi tiếng bao đời nay. Làng nghề Ước Lễ cũng đã được tất cả các ban ngành, cấp sở công nhận. Mới đây, làng nghề đang phối hợp với các cơ quan chức năng để lập hồ sơ đề nghị công nhận “Nghề làm giò chả Ước Lễ” là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, ẩm thực lâu đời. Nếu được công nhận thì cái tên Ước Lễ vẫn còn”, ông Sơn cho hay.

Sáp nhập thôn, tổ dân phố: Mong cái tên làng cổ vẫn được giữ nguyên

Tiếp lời ông Sơn, trao đổi với PV Dân Việt, ông Nguyễn Khuyết Thịnh (67 tuổi, thủ từ đình Cổ Lễ) chia sẻ, tên làng được các cụ cao niên đặt với mong muốn răn dạy con cháu về lối sống quân tử: Dù học hành cao rộng hay làm ăn buôn bán, phát đạt đến đâu cũng phải tôn trọng lễ giáo, sống chừng mực, giữ đạo đức và lễ nghĩa. Làng cổ Ước Lễ vẫn giữ được nét cổ kính dân dã điển hình của một vùng quê Bắc Bộ với cây đa, giếng nước, sân đình.

Theo ông Thịnh, làng Ước Lễ ấn tượng đặc biệt ngay từ cổng làng – một công trình kiến trúc bề thế, có hình dáng như cổng thành với những nét đặc trưng mang phong cách nghệ thuật thời Mạc (thế kỷ XVI).

Bên trên vọng lâu có tấm biển đề 4 chữ “Mỹ tục khả phong”, nghĩa là “Phong tục hay nên theo” do nhà Vua ban cho làng Ước Lễ vào năm Tự Đức thứ tư (1851). Cổng làng mang đậm kiến trúc Việt với kết cấu vòm truyền thống. Đó là sự gắn kết những viên gạch đỏ vững chãi cùng vòm mái cong vút giống như các mái đình chùa cổ ở Việt Nam.

Bên cạnh cổng làng là đình làng và miếu thờ, những cây cổ thụ rợp bóng quanh năm càng tăng thêm vẻ uy nghiêm, bề thế cho cổng làng. Không gian làng quê thanh vắng, yên bình với rặng tre xanh mát và những bức tường loang lổ màu thời gian.

Nhà tôi có 5 anh chị em thì 5 người đi khắp mọi nơi gắn bó với nghề làm giò chả. Như chị gái tôi làm giò chả ở phố Lò Đúc, em gái bán ở dốc Thọ Lão, một em trai bán ở chợ Giáp Nhị (đều ở Hà Nội) và một người em trai vào Nam lập nghiệp với nghề giò chả đến nay tròn 36 năm.

Hiện con trai tôi cũng đang nối nghiệp và bán ở làng Đại Từ (Hà Nội). Nhờ nghề này mà nhiều người trong làng phát triển kinh tế ở mọi miền tổ quốc, có kinh tế khá giả. Hằng năm cứ đến ngày lễ quan trọng của làng mọi người con cháu của làng Ước Lễ lại tề tựu về”, ông Thịnh cho hay.

Cũng như ông Sơn, ông Thịnh bày tỏ mong muốn nếu sáp nhập tổ dân phố cái tên thôn Ước Lễ sẽ được giữ nguyên. Nơi đây có đình và chùa Ước Lễ là những công trình kiến trúc cổ kính, đóng vai trò quan trọng trong lịch sử và văn hóa địa phương. Cả hai di tích đều đã được xếp hạng di tích lịch sử – nghệ thuật cấp quốc gia.

“Hiện nay, làng Ước Lễ đang từng bước chuyển mình với các mô hình du lịch trải nghiệm, ẩm thực gắn với yếu tố tâm linh. Làng đã tổ chức các buổi trải nghiệm giã giò chả truyền thống, lễ hội, và chợ quê, thu hút đông đảo du khách, đặc biệt trong các dịp Rằm tháng Giêng. Các hoạt động này nhận được sự hỗ trợ của Sở Văn hóa Thể thao Hà Nội và các doanh nghiệp du lịch. Chúng tôi hy vọng và kỳ vọng cái tên Ước Lễ sẽ luôn hiện hữu trong lòng mọi người và du khách gần xa mỗi khi về đây”, ông Thịnh chia sẻ thêm.

Trao đổi với PV Dân Việt, bà Đặng Thị Hằng – Bí thư chi bộ thôn Ước Lễ và ông Nguyễn Viết Tường – Trưởng thôn Ước Lễ cho biết, hiện xã chưa có kế hoạch cụ thể liên quan đến đề án sáp nhập thôn, tổ dân phố. Đây là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước nên người dân địa phương đều đồng tình chấp hành.

Theo bà Hằng và ông Tường, nhân dân đều bày tỏ nguyện vọng giữ lại được cái tên Ước Lễ mang đậm triết lý nho giáo và giáo dục con cháu. Sau sáp nhập các phong tục, lễ giáo và tập quán truyền thống đặc thù được giữ nguyên để bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương.

Đọc thêm