Chủ nhật, ngày 22/03/2026 10:00 GMT+7
Diệu Linh Chủ nhật, ngày 22/03/2026 10:00 GMT+7
Bệnh nhân “tự cào cấu” trong suốt 20 năm, để lại sẹo ở vùng đầu, mặt, ngực, chân. Người bệnh đã đi khám ở nhiều nơi, không rõ chẩn đoán và điều trị.
Bác sĩ Đăng Bích Diệp – Khoa Điều trị bệnh da nam giới, Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, bệnh viện vừa tiếp nhận 1 bệnh nhân tự cào cấu bản thân suốt 20 năm khiến làn da có nhiều tổn thương.
Bệnh nhân là nam, 57 tuổi. Khai thác tiền sử bệnh cho thấy, bệnh nhân đã “tự cào cấu” khoảng hai mươi năm, biểu hiện đau tại da, người bệnh cào gãi nhiều, tự bôi nhiều loại thuốc không rõ loại (trong đó người nhà kể có loại thuốc điều trị mụn cóc).
Sau tổn thương tiến triển loét da, một số lành để lại sẹo ở vùng đầu, mặt, ngực, chân. Người bệnh đã đi khám ở nhiều nơi, không rõ chẩn đoán và điều trị.
Khám lâm sàng cho thấy: Người bệnh tỉnh, tiếp xúc tốt, lo lắng về bệnh, mất ngủ. Tổn thương cơ bản với vết loét da kích thước từ 2-5cm; hình bầu dục, bờ chắc, đều, thẫm màu; đáy vết loét mềm, đỏ có dịch mủ vàng; ranh giới rõ, không có quầng viêm xung quanh; vị trí ở cẳng tay (02 vết loét), chân (03 vết loét).
Một vài sẹo co kéo ở vùng mặt, đầu, ngực, tay chân. Người bệnh than đau tại các vết loét. Ngoài ra, xuất hiện các dát đỏ xung huyết nhỏ, phân bố rải rác thân mình, tay chân, có ngứa. Không có dấu hiệu Helitrope, Gottron, giãn mạch quanh móng, đau mỏi cơ, đau khớp.

Người bệnh có tiền sử mất ngủ trường diễn, dễ lo lắng và cáu gắt (chưa khám và điều trị gì), ngoài ra chưa phát hiện bệnh gì đặc biệt. Bệnh nhân được chẩn đoán viêm da tự tạo.
“Sau khi điều trị các tổn thương ngoài da cho bệnh nhân. Chúng tôi đã giải thích cho gia đình tình trạng bệnh, tư vấn khám hội chẩn chuyên khoa tâm thần thì gia đình hiểu nhưng người bệnh không hợp tác khám. Người bệnh ra viện sau 01 tuần điều trị, tổn thương sạch, liền thương tốt”, bác sĩ Diệp cho biết.
Viêm da tự tạo là bệnh gì?
Theo bác sĩ Diệp, viêm da tự tạo là một bệnh hiếm gặp và có thể bỏ sót chẩn đoán do biểu hiện không đồng nhất. Bệnh ảnh hưởng đến mọi giới tính, ở mọi lứa tuổi; không xác định được khuynh hướng chủng tộc hoặc dân tộc nào.
Phụ nữ bị ảnh hưởng nhiều hơn, với tỷ lệ ước tính từ 20:1 đến 4:1. Ở bệnh nhi, tỷ lệ mắc bệnh được cho là 1:23.000, với tỷ lệ mắc cao nhất ở giai đoạn cuối tuổi vị thành niên và đầu tuổi trưởng thành.

“Cơ chế bệnh sinh của viêm da tự tạo rất phức tạp và khác nhau giữa các bệnh nhân và hoàn cảnh cá nhân của họ. Rối loạn tâm lý được cho là yếu tố tiền đề, khởi phát và duy trì tần suất và mức độ nghiêm trọng của bệnh.
Quan điểm chung là bệnh nhân tạo ra các tổn thương da này để thỏa mãn nhu cầu hoặc mong muốn về mặt tâm lý hoặc cảm xúc, hoặc để tìm kiếm sự chú ý và điều trị y tế. Bệnh nhân có những căng thẳng trong cuộc sống đáng kể dẫn đến rối loạn căng thẳng sau chấn thương có thể thực hiện những hành động này trong những giai đoạn nhất định”, bác sĩ Diệp chia sẻ.
Theo bác sĩ Diệp, khi đánh giá các dấu hiệu và triệu chứng thần kinh, người bệnh có thể có các cảm giác chủ quan, chẳng hạn như đau và nóng rát, có thể bị phóng đại. Cần kiểm tra tiền sử tâm thần của người bệnh để xác định có tiền sử bản thân hay gia đình có bệnh tâm thần như: stress kéo dài, sang chấn tâm lý, trầm cảm, rối loạn nhân cách…
Có thể thấy người bệnh phủ nhận hành vi gây tổn thương, cảm xúc không tương xứng như lo âu quá mức hay bình thản bất thường trước tổn thương nặng.
“Viêm da tự tạo là một bệnh lý tâm thần da liễu phức tạp, thường liên quan đến các rối loạn tâm lý và căng thẳng trong cuộc sống. Tỷ lệ mắc thường bị đánh giá thấp do khó khăn trong chẩn đoán và tình trạng bỏ điều trị. Biểu hiện lâm sàng rất đa dạng và phụ thuộc vào khả năng gây tổn thương của từng cá nhân cũng như các bệnh lý đi kèm.
Chẩn đoán thường kéo dài do phải trải qua nhiều chuyên khoa khác nhau trước khi đến gặp các bác sĩ chuyên khoa da liễu. Phương pháp điều trị tối ưu cần tiếp cận đa chuyên khoa tâm thần và da liễu giúp quản lý bệnh hiệu quả”, bác sĩ Diệp phân tích thêm.