Khó kết thúc tổng rà soát thực hiện Nghị định 178 trước ngày 15/9

Chuyên gia: Không dễ truy thu hay đưa người nghỉ sai theo Nghị định 178 trở lại bộ máy

Bộ Nội vụ mới có yêu cầu Bộ, ngành, địa phương hiện tổng rà soát thực hiện chế độ hỗ trợ theo Nghị định 178/2024. Theo các chuyên gia việc này cần được hướng dẫn cụ thể, làm theo quy trình. Việc đưa người nghỉ sai theo Nghị định 178 cũng rất khó…

Cần có hướng dẫn cụ thể để địa phương rà soát việc thực hiện chính sách theo Nghị định 178

Chia sẻ với PV Báo Dân Việt, ông Phạm Minh Huân – Nguyên Thứ trưởng Bộ LĐTBXH (nay là Bộ Nội vụ) cho biết Bộ Nội vụ đưa ra chủ trương tổng rà soát thực hiện chính sách theo Nghị định 178 là đúng, lẽ ra nên được thực hiện từ lâu. Khi rà soát sẽ phát hiện nhiều vấn đề, nhưng vấn đề đặt ra là trường hợp đúng không nói làm gì, nhưng trường hợp sai phạm thì xử lý thế nào? phải đưa ra các giải pháp gì? chứ không thể để chung chung.

“Bộ Nội vụ cần đưa ra giải pháp cụ thể. Ví dụ, rà soát trung ương thế nào, tuyến tỉnh ra sao, tuyến xã làm gì? Rà soát cái gì, ai làm cái gì cần phải được hướng dẫn cụ thể. Khi rà soát phát hiện ra những sai phạm không đúng đối tượng, mức hưởng thì phải xử lý thế nào… Bộ Nội vụ cần có hướng dẫn thật cụ thể. Hướng dẫn càng cụ thể địa phương làm càng dễ, càng trúng”, ông Huân nói.

Ông Huân cho rằng, với nhóm về không đúng đối tượng, nếu phát hiện sai phạm thì xử lý làm sao, nếu đồng ý cho họ quay lại thì phải quay lại thế nào? Đây đều là những vấn đề lớn, cần phải tính toán thật kỹ.

Về lý thuyết việc huy động nhóm đối tượng đã cho thôi việc quay lại làm việc hoặc truy thu số tiền hỗ trợ sai là có thể, nhưng sẽ không có nhiều. Lý do là bởi sau khi nhận hỗ trợ nhiều người đã tiêu hết số tiền này, nhiều người khác sau khi nghỉ việc cũng đã tìm được công việc mới. Đó là chưa kể, có mời nhóm này về làm lại thì chắc gì họ đã còn động lực mà làm việc và cống hiến.

Với nhóm về hưu hưởng hỗ trợ từ Nghị định 178 theo ông Huân, Bộ cũng cần hướng dẫn cụ thể về quy trình rà soát: Ví dụ điều kiện về hưu trước tuổi; mức hỗ trợ đúng không? quy định số tuổi, số năm số tháng về hưu thế nào? việc thời gian ra quyết định cho nghỉ hưu, hưởng hỗ trợ… khi rà soát xong rồi mới có hướng xử lý.

Ông Huân cũng cho rằng, việc Bộ Nội vụ đặt ra mốc thời gian, yêu cầu các Bộ, Ngành, địa phương phải thực hiện xong tổng rà soát trước 15/9 là quá gấp. “Khi làm Bộ cần phải nghĩ trước nội dung này. Việc triển khai đã xong từ lâu đúng ra phải chủ động yêu cầu rà soát ngay từ khi kết thúc thực hiện chứ không phải chờ Kiểm toán Nhà nước có ý kiến thì mới thực hiện. Giờ chỉ đạo cái địa phương phải làm ngay e là không kịp. Địa phương còn bao nhiêu việc. Để tổng rà soát, ít nhất phải mất cả quý”, ông Huân nói.

Khó xử lý, truy thu, hay yêu cầu người nghỉ sai chế độ 178 quay lại làm việc

Ở góc độ của những nhà khoa học chuyên nghiên cứu chính sách an sinh – xã hội, nhiều chuyên gia khi chia sẻ với PV Báo Dân Việt cũng cho rằng, việc hồi tố nếu phát hiện sai sót khi thực hiện Nghị định 178 là khó khả thi.

Một chuyên gia nghiên cứu về chính sách công cũng cho rằng việc làm một chính sách đã rất khó, việc ban hành và thực hiện chính sách đó càng khó hơn.

Mỗi một chính sách cần đặt vào một bối cảnh nhất định. Thời điểm lúc bấy giờ khi thực hiện chính sách 178, cả nước đang thực hiện chủ trương lớn là sắp xếp bộ máy. Do vậy, khi ban hành Nghị định 178 chúng ta cũng hy vọng chính sách sẽ tạo ra một sự đột phá, nhằm sắp xếp lại bộ máy, tinh giản biên chế. Vì thế nhiều trường hợp được vận động nghỉ sớm, nhiều trường hợp về hưu sớm còn được xem là “hy sinh”, cống hiến để thực hiện chủ trương lớn.

Đến nay khi kiểm toán phát hiện và có kiến nghị xử lý một số vấn đề, vì thế mà Bộ Nội vụ đã yêu cầu rà soát để báo cáo Thủ tướng Chính phủ để khắc phục các sai phạm nếu có.

“Trong nghiên cứu khoa học chúng tôi thấy rằng chính sách có độ bao phủ càng rộng thì độ bỏ sót càng cao. Cũng giống như việc đầu tư lợi nhuận càng lớn rủi ro càng cao. Chính sách càng nhanh, kịp thời thì xác suất chính xác cũng càng thấp. Do vậy, cũng cần nhìn nhận một thực tế là khi ban hành chính sách, cần có mục tiêu ưu tiên và để đạt được mục tiêu này cần phải hy sinh một vài mục tiêu khác”, vị này nói.

Chuyên gia này cũng cho rằng rất khó để xử lý sai phạm, truy thu tiền hỗ trợ, cũng như khắc phục đưa những người nghỉ sai đối tượng quay lại làm việc. Việc khắc phục, xử lý các sai phạm nếu có sẽ tốn nhiều công sức, thời gian… kể cả vậy, có thể cũng không giải quyết được vấn đề.

Trước đó, chia sẻ với PV Báo Dân Việt, ông Bùi Sỹ Lợi – Nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội cho rằng: Rất khó để rà soát việc thực hiện chế độ hỗ trợ theo diện 178, kể cả có rà soát phát hiện ra sai phạm thì cũng khó tình xử lý, khó truy thu.

Ông Lợi cũng cho rằng khi thực hiện chính sách, Đảng, Nhà nước, Chính phủ có chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy nên động viên cán bộ, công chức về nghỉ, nhiều người cũng rất tâm tư, buồn bã chứ không vui vẻ gì. Mặc dù được nhận khoản tiền hỗ trợ, nhưng nhiều người mất việc khi vẫn còn trong độ tuổi lao động, vẫn chưa thể chuyển đổi công việc. Do vậy, giờ rà soát, kể cả có phát hiện sai phạm với các trường hợp này cũng khó lòng truy thu.

Trong công văn yêu cầu các địa phương thực hiện tổng rà soát thực hiện chế độ hỗ trợ theo Nghị định 178/2024, Bộ Nội vụ đề nghị các bộ, cơ quan, địa phương rà soát tổng thể và chịu trách nhiệm về kết quả giải quyết chính sách đối với những trường hợp đã được quyết định cho nghỉ việc theo Nghị định 178.

Việc rà soát phải bảo đảm người được giải quyết chế độ đúng đối tượng, đồng thời tuân thủ đúng trình tự, thủ tục theo quy định.

Đối với các bộ, cơ quan, địa phương được nêu trong văn bản của Văn phòng Chính phủ về kết quả kiểm toán, Bộ Nội vụ yêu cầu cung cấp thông tin về kiến nghị, kết luận của Kiểm toán Nhà nước đối với những nội dung liên quan. Đồng thời phải làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức trong việc xác định đối tượng cũng như tuân thủ trình tự, thủ tục giải quyết chính sách nghỉ việc đối với từng trường hợp. Sau đó, báo cáo kết quả rà soát gửi về Bộ trước ngày 15/9, để Bộ báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Đọc thêm