Chủ nhật, ngày 19/04/2026 08:13 GMT+7
Tào Nga Chủ nhật, ngày 19/04/2026 08:13 GMT+7
GS Lê Anh Vinh cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ hay thiết bị mà ở việc thay đổi tư duy và phương pháp sư phạm của giáo viên.
Giáo sư trẻ nhất Việt Nam 2020: AI trong giáo dục Việt Nam
GS.TS Lê Anh Vinh là nhà toán học và chuyên gia giáo dục nổi tiếng, hiện giữ cương vị Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam. Anh từng học chuyên Toán Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên; Huy chương Bạc Olympic Toán quốc tế 2001; Thủ khoa tại Đại học New South Wales (Úc); nhận bằng Tiến sĩ Toán học tại Đại học Harvard (Mỹ) khi mới 27 tuổi và là Giáo sư trẻ nhất Việt Nam khi được phong hàm năm 2020.
Với nền tảng học vấn tại Harvard, GS.TS Lê Anh Vinh được biết đến qua nhiều đóng góp quan trọng trong phát triển giáo dục STEM (phương thức giảng dạy liên môn- PV) và nghiên cứu khoa học giáo dục.

Theo GS Lê Anh Vinh, sự xuất hiện của AI cũng đang buộc giáo dục phải nhìn lại cách dạy học truyền thống. GS.T Lê Anh Vinh trong Ngày hội văn hóa đọc tại Trường THCS – THPT Nguyễn Siêu. Ảnh: Tào Nga
Mới đây, chia sẻ về “AI trong giáo dục Việt Nam”, GS.TS Lê Anh Vinh đã mang tới góc nhìn tổng quan và cập nhật về xu hướng phát triển cũng như những tác động của AI đối với hệ thống giáo dục.
GS Vinh cho biết, việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào trường phổ thông là xu hướng tất yếu bởi công nghệ hiện diện trong hầu hết mọi mặt đời sống. Học sinh ngày nay sinh ra trong môi trường số, tiếp xúc với công nghệ từ rất sớm nên cần được trang bị hiểu biết về AI ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Ông cho rằng trước hết, năng lực hiểu biết về AI (AI literacy) đã trở thành yêu cầu thiết yếu đối với mỗi công dân trong thời đại số. Học sinh hiện nay là “digital natives” – thế hệ sinh ra và lớn lên cùng công nghệ, tiếp xúc với AI mỗi ngày thông qua điện thoại thông minh, nhận diện khuôn mặt hay các thuật toán đề xuất nội dung trên mạng xã hội. Nếu trì hoãn việc dạy AI đến khi học sinh trưởng thành, các em sẽ luôn ở thế bị động như “người học sau”.
AI buộc giáo dục phải nhìn lại cách dạy học truyền thống
Bên cạnh đó, theo GS Lê Anh Vinh, sự xuất hiện của AI cũng đang buộc giáo dục phải nhìn lại cách dạy học truyền thống. Nếu giáo viên vẫn giao bài tập, kiểm tra và tổ chức lớp học theo mô hình cũ, AI sẽ khiến những hạn chế của phương pháp ấy bộc lộ nhanh hơn.
“AI không phải giải pháp cho mọi vấn đề. Nếu chỉ dùng AI để soạn giáo án đẹp hơn, ra đề nhanh hơn hay chấm bài tự động thì đó chưa phải là đổi mới giáo dục”, ông nhấn mạnh.
Theo GS Lê Anh Vinh, giá trị thực sự của AI nằm ở khả năng hỗ trợ học sinh học tập cá nhân hóa, phản hồi tức thì và đóng vai trò như một “gia sư” giúp người học tự học hiệu quả hơn. Việc đưa AI vào nhà trường cũng là để chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai, khi công nghệ này ngày càng trở thành nền tảng của nhiều ngành nghề và lĩnh vực kinh tế.
Dẫn khảo sát đầu năm 2024 với hơn 11.000 học sinh THCS trên cả nước, GS Lê Anh Vinh cho biết gần 90% học sinh đã biết đến AI, chủ yếu thông qua mạng xã hội, bạn bè hoặc tự tìm hiểu. Khó khăn lớn nhất học sinh phản ánh không phải thiếu thiết bị hay cơ sở vật chất mà là thiếu hướng dẫn trực tiếp từ giáo viên trong việc sử dụng AI một cách đúng đắn, hiệu quả.
Không chỉ học sinh, giáo viên cũng đang tiếp cận mạnh mẽ với công nghệ này. Khảo sát với gần 35.000 giáo viên phổ thông đầu năm 2025 cho thấy 76% giáo viên đã từng sử dụng AI trong dạy học. Tuy nhiên, nhiều người vẫn thiếu tập huấn bài bản và còn băn khoăn về quyền riêng tư, bảo mật dữ liệu cũng như hạ tầng công nghệ.

GS Lê Anh Vinh cho rằng lo ngại “AI thay thế giáo viên” là cách nhìn chưa đúng bản chất. Theo ông, học sinh không muốn học trong một môi trường nơi mọi thứ đều do AI thực hiện, từ ra đề, chấm bài đến phản hồi. Điều các em cần vẫn là sự đồng hành, định hướng và tương tác thực sự từ giáo viên.
“Giá trị của giáo viên không nằm ở một giáo án đẹp hay một bộ câu hỏi được tạo trong 5 phút. Giá trị nằm ở 45 phút trên lớp – ở cách thầy cô tổ chức hoạt động học tập, tương tác và dẫn dắt học sinh tư duy”, ông nói.
Theo GS Lê Anh Vinh, Việt Nam đã bắt đầu chuẩn bị cho quá trình đưa AI vào giáo dục phổ thông. Bộ GDĐT đã ban hành hướng dẫn sử dụng AI trong dạy và học tại trường phổ thông từ năm 2024, đồng thời xây dựng khung chương trình giáo dục AI cho học sinh phổ thông dựa trên khung năng lực của UNESCO.
Chương trình được thiết kế theo lộ trình từ tiểu học đến THPT. Ở bậc tiểu học, học sinh sẽ làm quen với AI, hiểu máy móc phục vụ con người và học cách bảo vệ dữ liệu cá nhân. Ở bậc THCS, các em được trang bị kiến thức nền tảng về AI, trong khi ở THPT sẽ học chuyên sâu theo định hướng tự chọn và nghề nghiệp tương lai.
Nội dung chương trình tập trung vào bốn nhóm năng lực gồm tư duy lấy con người làm trung tâm, đạo đức AI, kỹ thuật và ứng dụng AI, cùng với thiết kế hệ thống AI.