Gian lận thi ở THPT Lương Tài, Bắc Ninh: Chép bài của thí sinh khác bị xử lý thế nào?

Liên quan vụ nghi vấn gian lận tại điểm thi THPT Lương Tài, Sở Giáo dục và đào tạo tỉnh Bắc Ninh đã hủy kết quả thi của thí sinh H.P.N. do vi phạm quy chế. Với thí sinh khác bị nghi chép bài và đạt 9,5 điểm môn Toán, dư luận đang quan tâm sẽ xử lý như thế nào?

Như Dân Việt đã đưa tin, ngày 25/8, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh đã hủy kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của thí sinh H.P.N., học sinh Trường THPT Lương Tài, do xác định thí sinh này có vi phạm quy chế thi.

Trước đó, H.P.N. đạt 10 điểm môn Toán, 9,75 điểm môn Tiếng Anh và vươn lên trở thành thủ khoa khối D01 của tỉnh Bắc Ninh. Thí sinh này là con gái của Phó Hiệu trưởng Trường THPT Lương Tài.

Cùng vụ việc, một thí sinh khác ngồi gần vị trí của H.P.N. trong phòng thi cũng được dư luận quan tâm. Thí sinh này có kết quả học tập môn Toán ở mức bình thường nhưng lại đạt 9,5 điểm môn Toán trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Đối với trường hợp này, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh đang chờ ý kiến chỉ đạo chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo trước khi đưa ra quyết định xử lý cuối cùng.

Liên quan đến sự việc này, dư luận cũng đặt vấn đề nếu xác định thí sinh có hành vi “chép bài” của thí sinh khác thì sẽ bị xử lý như thế nào?

Chép bài bị cảnh cáo, bài thi có thể bị trừ 50% điểm

Theo Luật sư Nguyễn Ngọc Huy – công ty luật Tràng An (thuộc liên đoàn luật sư Hà Nội), Quy chế thi tốt nghiệp THPT ban hành kèm Thông tư số 24/2024/TT-BGDĐT ngày 24/12/2024, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 13/2026/TT-BGDĐT ngày 9/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, hành vi chép bài của thí sinh khác được quy định cụ thể tại Điều 57 về xử lý thí sinh vi phạm Quy chế thi. Văn bản hợp nhất hiện hành là 02/VBHN-BGDĐT ngày 17/4/2026.

Cụ thể, điểm a khoản 2 Điều 57 quy định hình thức cảnh cáo đối với thí sinh vi phạm một trong các lỗi như: đã bị khiển trách một lần nhưng trong giờ thi bài thi đó tiếp tục vi phạm Quy chế ở mức khiển trách; trao đổi bài làm hoặc giấy nháp với thí sinh khác; chép bài của thí sinh khác hoặc để thí sinh khác chép bài của mình.

Như vậy, xét riêng về hành vi, Quy chế thi đã xác định rõ việc chép bài của thí sinh khác hoặc để người khác chép bài thuộc trường hợp bị cảnh cáo.

Điểm b khoản 2 Điều 57 cũng quy định hình thức kỷ luật cảnh cáo do Giám thị quyết định tại biên bản được lập, kèm tang vật nếu có.

Điều này cho thấy việc xử lý không chỉ dựa vào việc xác định có hành vi chép bài, mà còn gắn với quá trình phát hiện, lập biên bản và thẩm quyền xử lý trong quá trình coi thi.

Nếu bị cảnh cáo ngay trong thời gian thi, thí sinh còn phải chịu hậu quả trực tiếp về điểm số.

Theo điểm b khoản 4 Điều 57, thí sinh bị cảnh cáo trong khi thi bài thi nào thì bị trừ 50% tổng số điểm của bài thi đó.

Quy chế cũng quy định những mức xử lý nghiêm khắc hơn đối với các hành vi vi phạm khác.

Theo khoản 3 Điều 57, thí sinh có thể bị đình chỉ thi nếu tiếp tục vi phạm sau khi đã bị cảnh cáo hoặc thực hiện một số hành vi nghiêm trọng như mang vật dụng trái phép vào phòng thi, đưa đề thi ra ngoài, nhận bài giải từ bên ngoài, có hành động gây gổ, đe dọa người làm nhiệm vụ thi hoặc thí sinh khác…

Thí sinh bị đình chỉ thi bài nào sẽ bị điểm 0 bài thi đó và không được tiếp tục dự thi các bài thi tiếp theo.

Ngoài ra, điểm d khoản 4 Điều 57 quy định cho điểm 0 đối với một số trường hợp cụ thể, trong đó có bài thi được chép từ tài liệu mang trái phép vào phòng thi; có hai bài làm trở lên đối với một bài thi; bài thi có chữ viết của hai người trở lên hoặc những phần bài thi viết trên giấy nháp, giấy không đúng quy định.

Hành vi “chép bài” bị phát hiện sau khi đã có điểm thì sao?

Điểm đáng chú ý trong vụ việc tại điểm thi THPT Lương Tài là thí sinh bị nghi chép bài không bị xử lý ngay trong phòng thi mà vụ việc được xem xét sau khi kỳ thi kết thúc và điểm đã được công bố.

Theo khoản 2 Điều 55 Quy chế thi tốt nghiệp THPT, bằng chứng về vi phạm Quy chế thi, sau khi được xác minh, là căn cứ để xử lý đối tượng vi phạm.

Khoản 1 Điều 55 quy định thông tin, bằng chứng về vi phạm có thể được tiếp nhận tại Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia, Ban Chỉ đạo thi cấp tỉnh, lãnh đạo Hội đồng thi hoặc Trưởng Điểm thi. Khi có thông tin, cơ quan có thẩm quyền phải xác minh để làm rõ hành vi, mức độ vi phạm và căn cứ xử lý theo Điều 57.

Theo điểm a khoản 2 Điều 57, hành vi “chép bài của thí sinh khác hoặc để thí sinh khác chép bài của mình” thuộc trường hợp bị cảnh cáo. Tuy nhiên, điểm b khoản 2 Điều 57 quy định cảnh cáo do Giám thị quyết định tại biên bản được lập, kèm tang vật nếu có.

Do đó, với trường hợp vi phạm được phát hiện ngay trong phòng thi, quy trình xử lý tương đối rõ: Giám thị lập biên bản và quyết định hình thức kỷ luật theo thẩm quyền; thí sinh bị cảnh cáo thì bài thi tương ứng bị trừ 50% tổng số điểm.

Trong khi đó, nếu hành vi chỉ được phát hiện sau khi kỳ thi kết thúc và điểm đã công bố, vấn đề không chỉ là xác định hành vi “chép bài” mà còn phải làm rõ bằng chứng, chế tài và thẩm quyền xử lý. Điều 55 là cơ sở để tiếp nhận, xác minh thông tin; sau đó, cơ quan chức năng mới xác định hướng xử lý phù hợp theo Điều 57.

Như vậy, việc đã có điểm không đồng nghĩa với việc thí sinh được miễn xem xét nếu có bằng chứng về vi phạm. Tuy nhiên, cũng không thể mặc nhiên hiểu rằng cứ phát hiện hành vi chép bài sau khi có điểm thì sẽ bị cảnh cáo, bởi hình thức và thẩm quyền xử lý còn phụ thuộc vào kết quả xác minh và quy định áp dụng đối với từng trường hợp.

Với trường hợp thí sinh đạt 9,5 điểm môn Toán tại điểm thi THPT Lương Tài, việc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh xin ý kiến Bộ Giáo dục và Đào tạo trước khi quyết định xử lý là bước cần thiết để xác định căn cứ, thẩm quyền và hướng xử lý phù hợp.

Đọc thêm