Đề xuất trẻ em chỉ được chơi game 60 phút mỗi ngày: Chuyên gia giáo dục

Dự thảo Nghị định 147 (sửa đổi) quy định trẻ dưới 16 tuổi chỉ được chơi game 60 phút mỗi ngày, thay vì 180 phút như văn bản hiện hành. PV Dân Việt đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Trần Thành Nam, Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) để có cái nhìn rõ hơn về vấn đề này.

Mới đây, Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lấy ý kiến sửa đổi Nghị định 147/2024 về quản lý sử dụng Internet. Ông đánh giá thế nào về đề xuất giới hạn trẻ dưới 16 tuổi chỉ được chơi game 60 phút mỗi ngày?

– Tôi cho rằng mục tiêu bảo vệ trẻ em trước nguy cơ lệ thuộc game là cần thiết. Việc giảm thời gian chơi cũng gửi đi một thông điệp rõ ràng rằng game chỉ nên là một hình thức giải trí có kiểm soát. Tuy nhiên, 60 phút chỉ là giới hạn hành chính. Tác động của game còn phụ thuộc vào độ tuổi, loại trò chơi (được gắn nhán theo độ tuổi), nội dung, tính chất, thời điểm chơi và khả năng tự kiểm soát của từng trẻ. Vì vậy, quy định này cần đi cùng với giáo dục kỹ năng số, hướng dẫn cha mẹ và trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp trò chơi.

Nhiều người cho rằng, việc quản lý sẽ gặp khó khăn vì trẻ có thể mượn tài khoản người lớn hoặc chuyển sang nền tảng khác. Vậy theo ông, có nên cấm hoàn toàn game không?

– Cấm hoàn toàn không phải là giải pháp tối ưu và cũng khó khả thi. Giống như trừng phạt bạo lực, khi bị cấm tuyệt đối, mà không có gì cuốn hút thay thế trẻ có thể tìm cách lách luật, sử dụng tài khoản người lớn, truy cập nền tảng xuyên biên giới hoặc chơi ngoài sự giám sát của gia đình.

Vấn đề không nằm ở việc game tồn tại, mà là ở cách trẻ sử dụng game. Một số trò chơi có giá trị giải trí, rèn luyện tư duy, có giá trị giáo dục, phối hợp và tương tác xã hội. Điều cần làm là phân loại trò chơi theo độ tuổi, tính chất, kiểm soát nội dung độc hại, xác thực tài khoản và xử lý nghiêm doanh nghiệp không tuân thủ quy định.

Có ý kiến cho rằng 60 phút vẫn quá nhiều và game tiếp tục ảnh hưởng đến suy nghĩ, học tập của trẻ sau khi chơi. Ông thấy sao về ý kiến này?

– Lo ngại này có cơ sở, nhất là với những trò chơi có tính cạnh tranh cao, cơ chế thưởng liên tục hoặc thúc đẩy người chơi quay lại nhiều lần. Tác động không chỉ nằm ở 60 phút chơi, mà còn ở việc trẻ tiếp tục nghĩ về nhiệm vụ, phần thưởng hoặc thành tích trong game. Vấn đề khác nữa là chơi game sau cả một ngày bộ não mệt mỏi và quá tải có thể làm tăng cường trạng thái “não bỏng ngô”. Còn chơi game trong một ngày được nghỉ ngơi thư giãn và không làm gì cả sẽ hoàn toàn khác nhau.

Vì vậy, không nên chỉ quản lý tổng thời gian mà cần chú ý thời điểm chơi. Trẻ không nên chơi game ngay trước giờ học, trước khi ngủ hoặc khi chưa hoàn thành trách nhiệm học tập và sinh hoạt. Việc chơi cũng cần đặt trong bối cảnh hoạt động chung trong ngày. Chúng ta cũng có thể nghĩ đến việc thiết kế các game theo hướng khuyến khích vận động, khuyến khích giao tiếp, hợp tác.

Các game giả lập để hướng dẫn xử lý các tình huống xã hội đa dạng. Tôi cũng đồng tình rằng cần đầu tư thực chất hơn cho giáo dục thể chất, sân chơi, thư viện, câu lạc bộ và hoạt động trải nghiệm. Khi trẻ có môi trường vận động và giao tiếp hấp dẫn, sức hút của game sẽ tự nhiên giảm xuống.

Qua đề xuất trên, ông có kiến nghị gì để chính sách được triển khai theo hướng đồng bộ?

– Tôi đề nghị chính sách được triển khai theo hướng đồng bộ. Không chỉ đưa ra một giới hạn thời gian hành chính.

Thứ nhất, quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong xác thực độ tuổi, cảnh báo thời gian chơi và ngăn trẻ sử dụng tài khoản không phù hợp.

Thứ hai, phân loại trò chơi theo nội dung, tính chất và mức độ rủi ro, thay vì áp dụng một cách giống nhau với mọi loại game.

Thứ ba, đưa kỹ năng sử dụng thiết bị số và tự quản lý thời gian vào giáo dục gia đình và nhà trường.

Thứ tư, tăng đầu tư cho thể thao học đường, hoạt động văn hóa, nghệ thuật và không gian công cộng dành cho trẻ, khuyến khích phát triển game giáo dục để phát triển các năng lực xã hộ.

Và mục tiêu cuối cùng không chỉ là giảm số phút chơi game, mà là giúp trẻ hình thành khả năng tự kiểm soát, biết lựa chọn nội dung phù hợp, phát triển những kỹ năng mềm trên môi trường giả lập và duy trì một đời sống cân bằng.

Xin cảm ơn ông!

Đọc thêm