CUỘC NỔI DẬY CỦA CA ĐẠT MAI LÂM (1929 -1931)

Cuộc nổi dậy Ca Đạt Mai Lâm Gada Mairen là cuộc nổi dậy quy mô lớn của người Mông Cổ và cả những người Hán sống trên thảo nguyên Khoa Nhĩ Thẩm tại Khoa Nhĩ Thẩm Tả Dực Trung kỳ, thuộc Thông Liêu, Nội Mông Trung Quốc từ năm 1929 cho tới mùa xuân 1931 nhằm chống lại việc cắt đất thảo nguyên để bán cho dân định cư người Hán của lãnh chúa Mông Cổ và cả sứ quân Trung Hoa liên kết với họ.

Ca Đạt Mai Lâm, tên Hán là Mạnh Thanh Sơn, tên thật là Namid là người thuộc thị tộc Multutu, sinh năm 1892 tại làng Jam-un Tokhul thuộc Thông Liêu.

Tuy người Mông Cổ là những người có truyền thống sống du mục trên thảo nguyên song tới thời kỳ này thì người Mông Cổ tại Nội Mông đã chuyển từ truyền thống du mục lang thang theo bầy gia súc sang sống định cư 1 chỗ canh tác nông nghiệp

Nguyên nhân của việc này là do kỳ Khoa Nhĩ Thẩm, gần với đất người Hán nên dưới áp lực của quan lại người Hán đã buộc các thân vương lãnh chúa Mông Cổ vốn sở hữu đất đai tại các kỳ phải mở cửa cho dân nhập cư người Hán vào định cư canh tác, cũng như là cắt đất bán cho họ và chính điều này đã làm teo tóp đất đai các kỳ.

Gia đình Ca Đạt Mai Lâm vốn sở hữu 1 phần đất đai thảo nguyên dưới quyền cai trị của thân vương Ondur song đã bị thuộc hạ thân vương là Jigdenvankhur cắt bán cho người Hán khi Ca Đạt Mai Lâm chỉ mới 10 tuổi nên đã dời tới làng Mandurkhu.

Khoảng năm 1921, Ca Đạt Mai Lâm bắt đầu gia nhập quân đội của kỳ và dời tới sống tại thảo nguyên của thân vương Darkhan, người sau này sẽ trở thành kẻ thù của Ca Đạt Mai Lâm.

Vào cuối những năm 1920, hầu hết đất đai thảo nguyên, vốn là khu vực chăn thả cũng như canh tác của người Mông Cổ bao đời nay đã được những người Hán lấn đất canh tác.

Tuy vậy, tình hình còn tệ hơn khi chính quyền tỉnh Liêu Ninh, vốn thuộc quyền quản lý của sứ quân Phụng Hệ Trương Tác Lâm bắt đầu tính tới chuyện gom nốt vùng đất thảo nguyên còn lại.

Nhận ra rằng việc canh tác nông nghiệp sẽ làm mất đi chén cơm của mình, những người Mông Cổ, dù thuộc tầng lớp thống trị hay thường dân đều tìm cách chống lại quá trình thuộc địa hóa của người Hán này và Ca Đạt Mai Lâm là 1 trong những nhân vật chủ chốt của phong trào này

Khoảng đầu năm 1929, Ca Đạt Mai Lâm cùng những người khác họp lại và kéo đến Thẩm Dương để phản đối việc Trương Học Lương và thân vương Darkhan cùng cấu kết nhau thuộc địa hóa thảo nguyên song bị thất bại và bị bắt giam cũng như gửi về kỳ

Trong khi đó, việc cắt và bán đất vẫn đều đặn diễn ra khiến mọi người càng thêm bất bình và họ quyết định tiến hành dùng vũ lực để giải quyết tình hình.

Ca Đạt Mai Lâm sau khi bị bắt đã được vợ là Mudan cướp ngục và cả hai sau đó tập hợp được khoảng 200 người để chiến đấu.

Từ căn cứ là vùng núi non phía bắc, Ca Đạt Mai Lâm đã tiến hành tấn công các văn phòng cũng như các viên chức đi đo đạc đất và đốt bỏ các khế ước văn tự bán đất mà họ thấy.

Điều nghịch lý là dù phong trào này ban đầu là cuộc nổi dậy của người Mông Cổ chống lại người Hán định cư cũng như việc xà xẻo bán đất thì họ cũng nhận được sự hỗ trợ từ những người Hán nghèo khổ tại địa phương.

Lực lượng Ca Đạt Mai Lâm sau đó phát triển lên khoảng 1000 người nhờ vào việc tuyển mộ 8 băng cướp trong vùng song chính việc tham gia của các thổ phỉ lại làm suy yếu đi kỷ luật chiến đấu của lực lượng nổi dậy.

Nhưng dù ngay cả như vậy thì quân đội của thân vương Darkhan cũng không thể đánh bại quân nổi dậy buộc vị thân vương này phải cầu cứu với quân phiệt Phụng Hệ.

Lực lượng Trung Quốc từ Phụng Thiên và Nhiệt Hà đã tràn vào tham chiến và họ rất nhanh sau đó, đã bao vây được Ca Đạt Mai Lâm tại trận.

Mùa xuân, ngày 5 tháng 4 năm 1931, Ca Đạt Mai Lâm tử trận khiến quân nổi dậy bị tan rã

Ngay sau khi dẹp tan được cuộc nổi dậy của Ca Đạt Mai Lâm, chính quyền Liêu Ninh lại tiếp tục công việc thuộc địa hóa thảo nguyên thông qua việc tiến hành đo đạc đất đai.

Nhưng may mắn thay khi công việc đang được tiến hành giữa chừng thì bị đình lại sau sự biến Thẩm Dương khi quân đội Quan Đông của Nhật tiến vào Thẩm Dương và thành lập nên nhà nước Mãn Châu Quốc

Mãn Châu quốc sau đó thi hành bảo vệ đất đai của người Mông Cổ và tới lúc này thì coi như công cuộc thuộc địa hóa thảo nguyên bị bãi bỏ, kỳ Khoa Nhĩ Thẩm Tả dực Trung được cứu khỏi nguy cơ bị xóa tên khỏi bản đồ.

Điều này cũng được xem như là thành quả mà những người nổi dậy cũng như Ca Đạt Mai Lâm nhắm tới khi họ tiến hành nổi dậy.

Cho dù nổi dậy thất bại nhưng ở Nội Mông thì Ca Đạt Mai Lâm được người Mông Cổ tại Nội Mông xem là anh hùng dân tộc. Câu chuyện về Ca Đạt Mai Lâm được lưu truyền dưới và được xuất bản thành sách năm 1950.

Do bởi tinh thần bất khuất dám đứng lên cường quyền mà người dân Mông Cổ đã làm bài dân ca về Ca Đạt Mai Lâm vốn từng bị cấm thời Mao Trạch Đông với 1 đoạn uy tráng: Chim thiên nga bé nhỏ bay về nam nhưng nó không thể tiếp tục bay mà không hạ cánh ở sông Dương Tử – Chính Ca Đạt Mai Lâm đã nổi dậy để bảo vệ đất đai của người Mông Cổ chúng ta

Leave a Reply

Your email address will not be published.