Cung thủ đảo Crete – Một trong những đội quân đánh thuê lâu đời nhất thế giới

Như chúng ta đã biết việc sử dụng thành thạo cung thuật đòi hỏi nhiều năm luyện tập. Do đó người Hy Lạp cổ đại có xu hướng tuyển dụng lính đánh thuê thay vì đào tạo trực tiếp cung thủ tại quê nhà. Lực lượng nổi tiếng nhất trong số này là cung thủ đến từ đảo Crete. Về cơ bản cung thủ đảo Crete được huấn luyện tương tự với quân Spartan, những đứa trẻ đều được lựa chọn từ khi còn nhỏ, tập luyện xuyên suốt thời gian cho đến khi trưởng thành. Các sử gia thời cổ đại nhấn mạnh rằng thực tế phương pháp huấn luyện của người Spartan có nguồn gốc từ đảo Crete, người Spartan khi thăm đảo Crete nhận thấy cách huấn luyện thể dục của người Crete hay quá đã sao chép lại và sau này phổ biến ra toàn bộ Hy Lạp. Lính bắn cung Crete sử dụng cung đa vật liệu (làm chủ yếu từ gân, xương động vật) cho phép tầm bắn xa hơn nhiều so với cung gỗ được dân các thành bang Hy Lạp khác dùng trong chiến trận. 

Thành tích chiến đấu của cung thủ đảo Crete có thể tìm thấy trong nhiều tác phẩm lớn từ thời cổ đại đến trung đại. Cuốn lịch sử chiến tranh Peloponnese của Thucydides ghi lại trong cuộc viễn chinh đến Sicily, quân Athens mang theo 80 lính đánh thuê Crete. Sử gia Xenophon ghi nhận cung thủ Crete góp công lớn ngăn chặn người Ba Tư truy đuổi lính đánh thuê Hy Lạp khi đạo quân này rút lui sau trận Cuxana năm 401 TCN. Chiến dịch nổi tiếng nhất quân Crete tham gia là cuộc viễn chinh của Alexander đại đế, phần lớn bộ binh hạng nhẹ trong quân đội Alexander đại đế là lính đánh thuê, cùng với quân đánh thuê Agrenian, vệ binh hoàng gia Macedonia, quân Crete được xếp vào dạng quân tinh nhuệ, thường được Alexander sử dụng trong các cuộc đột kích bất ngờ. Tại nơi địa hình gồ ghề, nhiều rừng núi, sông ngòi chia cắt, cũng như những cuộc hành quân nhanh đòi hỏi tốc độ, bộ binh hạng nặng Phalanx trở nên vô dụng, quân Crete luôn được gọi lên tuyến đầu và lập nhiều chiến công hiển hách, ai muốn tham khảo có thể tìm đọc cuốn những cuộc viễn chinh của Alexander đại đế của tác giả Arrian. Sau khi đế quốc La Mã chinh phục thành công Hy Lạp, vì thiếu lính bắn cung nên quân La Mã tuyển dụng lính đánh thuê Crete vào đạo quân của mình, tuy vậy vai trò của lính Crete suy giảm, và sau này thua xa về số lượng so với cung thủ Syria trong quân La Mã. Vào thời kỳ đế chế Byzantine, đế quốc này vẫn giữ truyền thống dùng quân đánh thuê Crete, điều này chỉ bị gián đoạn sau khi quân Venice chiếm được hòn đảo từ tay Byzantine trong cuộc thập tự chinh thứ tư (1202-1204 SCN). Tuy vậy sau đó Venice nới lỏng luật, cho phép Byzantine tuyển dụng trở lại lính đánh thuê, các cung thủ đảo Crete được ghi lại trong lịch sử những lần cuối cùng khi tham gia phòng thủ Constantinople trước khi bức tường thành này sụp đổ rơi vào tay quân Thổ năm 1453.

Fun fact: Có thể nói việc “bắn cung” đã ăn sâu trong máu dân đảo Crete, ngày nay vào thời hiện đại, nhiều người Hy Lạp nói vui rằng đảo Crete là tiểu bang Texas của vùng Địa Trung Hải. Nguyên nhân là vì tỷ lệ sở hữu súng đạn khổng lồ trên hòn đảo này, theo thống kê không chính thức tuy đảo Crete có tầm 500.000 dân nhưng sở hữu đến 1,5 triệu khẩu súng. Việc bắn súng chỉ thiên rất phổ biến trong các nghi lễ đám tang, đám cưới, ăn mừng và cảnh sát gần như không can thiệp điều này.

Leave a Reply

Your email address will not be published.