Sắp xếp trường học 2026: Một tỉnh giảm 556 trường, nhiều nơi chỉ còn một trường mỗi cấp học

Sau sắp xếp trường học năm 2026, toàn tỉnh Bắc Ninh dự kiến còn 584 cơ sở giáo dục, giảm 556 đầu mối. Đáng chú ý, sau sắp xếp sẽ có 33 xã, phường chỉ còn 3 trường công lập.

Sắp xếp trường học ở Bắc Ninh năm 2026: Giảm gần 49% trường học

Bắc Ninh đang triển khai một trong những đợt sắp xếp hệ thống trường học có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, với mục tiêu giảm 556 đầu mối cơ sở giáo dục, tương đương gần 49% tổng số đơn vị hiện có.

Theo phương án đang được lấy ý kiến, việc tổ chức lại mạng lưới trường học được xây dựng trên nhiều nguyên tắc nhằm vừa thực hiện yêu cầu tinh giản đầu mối, vừa bảo đảm điều kiện dạy và học.

Trước hết, tỉnh đặt mục tiêu giảm tối thiểu 50% đầu mối cơ sở giáo dục tại các xã, phường thông thường và giảm tối thiểu 30% tại các xã miền núi khu vực III so với thời điểm ngày 1/7/2025.

Song song với đó, quy mô các trường sau sắp xếp phải đáp ứng tiêu chuẩn tối thiểu theo dự thảo sửa đổi Thông tư số 13 của Bộ GDĐT. Cụ thể, trường mầm non phải có tối thiểu 20 nhóm, lớp; trường tiểu học ít nhất 25 lớp; THCS tối thiểu 20 lớp; THPT tối thiểu 30 lớp; trường phổ thông có hai cấp học phải có từ 30 lớp trở lên và trường ba cấp học phải có ít nhất 40 lớp.

Việc sắp xếp cũng được tính toán dựa trên nhiều yếu tố thực tiễn như quy mô học sinh, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, điều kiện kinh tế – xã hội, tốc độ đô thị hóa, sự hình thành các khu công nghiệp, dự án giao thông, khoảng cách địa lý, địa hình cũng như dự báo quy mô dân số trong độ tuổi đi học.

Một trong những nguyên tắc được ưu tiên là tổ chức lại các trường cùng cấp học có vị trí gần nhau. Đồng thời, tỉnh xem xét chuyển đổi một số mô hình trường liên cấp thành các trường cùng cấp để thuận lợi hơn trong công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục.

Đối với những địa bàn đặc thù, việc sáp nhập được cân nhắc trên nhiều tiêu chí. Đó là những trường có nhiều điểm trường lẻ; các địa phương chịu tác động của các dự án tái định cư phục vụ xây dựng sân bay Gia Bình; những khu vực đang phát triển mạnh các khu dân cư, dịch vụ, thương mại; các trường có quy mô quá lớn hoặc số lớp tăng nhanh; những địa phương trước đây đã hình thành trường liên cấp nhưng sau sáp nhập đơn vị hành chính cần điều chỉnh lại theo từng cấp học; cũng như các vùng có địa hình chia cắt, giao thông khó khăn.

Tuy nhiên, không phải tất cả các trường liên cấp đều được tách hoặc sáp nhập. Tỉnh dự kiến tiếp tục duy trì một số mô hình như Trường TH&THCS Trần Quốc Toản và Trường TH&THCS Hoàng Hoa Thám. Đây đều là những trường được đầu tư theo mô hình liên cấp, có quy mô lớn với lần lượt 68 và 60 lớp, hoạt động hiệu quả. Bên cạnh đó, tại một số xã miền núi hoặc địa bàn có quy mô học sinh nhỏ, việc duy trì trường liên cấp được đánh giá là phù hợp, vừa bảo đảm ổn định hoạt động, vừa tiết kiệm đội ngũ giáo viên ở các môn học dùng chung như Tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật và Giáo dục thể chất.

Theo thống kê, thời điểm ngày 1/7/2025, toàn tỉnh có 1.140 cơ sở giáo dục, gồm các trường mầm non, phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên và cơ sở giáo dục chuyên biệt.

Sau khi sắp xếp, toàn tỉnh dự kiến còn 584 cơ sở giáo dục, giảm 556 đầu mối, tương đương mức giảm 48,77%.

Ở từng cấp học, số lượng trường giảm mạnh. Khối mầm non từ 382 trường còn 174 trường, giảm 208 trường (54,45%). Khối tiểu học từ 317 trường còn 155 trường, giảm 162 trường (51,10%). Khối THCS từ 292 trường còn 158 trường, giảm 134 trường. Các trường liên cấp TH&THCS giảm mạnh nhất, từ 71 trường xuống còn 20 trường, tương đương giảm 71,83%. Hệ thống trung tâm giáo dục giảm từ 17 xuống 16 đơn vị, trong khi toàn bộ 60 trường THPT được giữ nguyên theo kế hoạch của UBND tỉnh.

Đáng chú ý, sau sắp xếp sẽ có 33 xã, phường chỉ còn 3 trường công lập. Mô hình phổ biến là mỗi địa phương có một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường THCS; hoặc một trường mầm non cùng hai trường TH&THCS tùy theo điều kiện thực tế.

Việc tinh gọn gần một nửa số đầu mối trường học được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện tập trung nguồn lực đầu tư, nâng cao hiệu quả quản trị, sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất. Tuy nhiên, để mục tiêu này phát huy hiệu quả, việc tổ chức lại mạng lưới trường học cũng cần đi kèm với các giải pháp bảo đảm quyền lợi học sinh, đặc biệt tại những địa bàn miền núi, vùng có địa hình phức tạp hoặc khu vực dân số tăng nhanh do quá trình đô thị hóa.

Thay đổi mô hình giáo dục, cách quản trị trường học để nâng cao chất lượng giáo dục

Nói về sắp xếp trường học năm 2026, theo TS. Vũ Minh Đức – Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Bộ GDĐT, cuộc sắp xếp lần này không đơn thuần là sáp nhập cơ học để giảm đầu mối. Điều quan trọng nhất là thay đổi mô hình giáo dục, cách quản trị trường học để nâng cao chất lượng giáo dục. Việc sắp xếp lần này có nhiều ưu điểm theo mục tiêu đặt ra.

Thứ nhất, làm tinh gọn bộ máy, qua đó lựa chọn được những cán bộ quản lý xuất sắc để lãnh đạo và điều hành hoạt động mô hình trường học mới.

Thứ hai, cùng với việc sắp xếp, quyền tự chủ và giải trình của các nhà trường được tăng cường. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý nhằm giảm bớt các thủ tục hành chính trong quá trình điều hành hoạt động nhà trường. Từ đó, tập trung cho hoạt động dạy và học.

Các địa phương tập trung rà soát, thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập theo hướng: mỗi đơn vị hành chính cấp xã phải đảm bảo tối thiểu 1 cơ sở giáo dục mầm non, 1 cơ sở giáo dục phổ thông cung ứng đủ cấp tiểu học, trung học cơ sở.

Việc sắp xếp bảo đảm linh hoạt, theo lộ trình, phù hợp với tình hình thực tế địa phương nhằm thực hiện mục tiêu giảm tối thiểu 30% đầu mối, nơi có điều kiện thuận lợi giảm khoảng 50% đầu mối so với thời điểm ngày 1/7/2025, hoàn thành trước ngày 30/8/2026.

Thứ ba, tối ưu hóa nhân sự và bổ sung thêm lực lượng giáo viên từ số cán bộ quản lý. Bởi vì, bản thân cán bộ quản lý đều là những giáo viên rất giỏi, trưởng thành từ quá trình điều hành các nhà trường trước đây. Khi họ được bổ sung cho lực lượng giáo viên trực tiếp sẽ giúp hạn chế tình trạng thừa thiếu giáo viên hiện nay. Việc bố trí, sắp xếp lại góp phần gia tăng hiệu quả nguồn nhân lực, giúp nhà trường tiết kiệm các chi phí không cần thiết.

“Tôi nghĩ rằng với một cuộc cách mạng như thế này, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, nhân viên trong trường học cũng có thể phải chấp nhận một sự hy sinh nhất định về quyền lợi. Bởi vì, mục tiêu chung là làm cho hệ thống giáo dục ngày một tốt hơn, vận hành mượt mà hơn và mang lại chất lượng tốt hơn nhằm đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước. Tôi nghĩ, các nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân viên trong các trường học đều thấu hiểu và sẵn sàng cùng nhau thực hiện công cuộc này thành công”, TS. Vũ Minh Đức cho hay.

Đọc thêm