Bác sĩ lý giải nguyên nhân ung thư tụy thường phát hiện muộn, tỷ lệ sống sau 3-5 năm thấp

Theo các chuyên gia y tế, ung thư tụy là một trong những bệnh lý ung thư có tiên lượng nặng, tỷ lệ sống sau 3–5 năm còn thấp, dưới 10%.

Tin từ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, các bác sĩ của bệnh viện vừa phẫu thuật thành công cho bệnh nhân nam 55 tuổi mắc ung thư tụy giai đoạn tiến triển tại chỗ với khối u xâm lấn nhiều mạch máu lớn quanh tụy – một trong những thể bệnh có mức độ phức tạp cao trong phẫu thuật tiêu hóa.

Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, cơn đau lan xuyên ra sau lưng rất nhiều.

Trước đó, người bệnh đã được thăm khám tại nhiều cơ sở y tế và được chẩn đoán ung thư vị trí eo tuỵ – thân tuỵ xâm lấn động mạch thân tạng – Đây chính là động mạch lớn trong ổ bụng, chia ra các nhánh nuôi gan (động mạch gan chung), dạ dày (động mạch vị trái) và lách (động mạch lách).

Theo TS, bác sĩ Cao Mạnh Thấu – Phó trưởng khoa Ung bướu và Xạ trị, đau bụng lan ra sau lưng là triệu chứng điển hình của ung thư tụy giai đoạn tiến triển tại chỗ. Tuy nhiên, ung thư tuỵ là bệnh lý khó phát hiện sớm bởi các triệu chứng ban đầu thường không điển hình và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường.

“Ung thư tụy là một trong những bệnh lý ung thư có tiên lượng nặng, tỷ lệ sống sau 3–5 năm còn thấp, dưới 10%. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nhờ sự phát triển hóa trị liệu, điều trị miễn dịch, chiến lược điều trị đa mô thức, cũng như tiến bộ về kỹ thuật, tiên lượng sống của người bệnh đã được cải thiện đáng kể nếu được điều trị đúng thời điểm”, bác sĩ Thấu nhấn mạnh.

Sau khi hội chẩn chuyên môn, các bác sĩ quyết định sinh thiết khối u để xác định chẩn đoán, đồng thời xây dựng chiến lược điều trị bằng hóa chất kết hợp miễn dịch. Bệnh nhân bắt đầu điều trị từ tháng 12/2025.

Sau 3 đợt hóa chất và 4 đợt điều trị miễn dịch, khối u đáp ứng tích cực: triệu chứng đau bụng cải thiện rõ rệt, các chỉ điểm ung thư giảm đáng kể và tình trạng toàn thân ổn định hơn.

Để chuẩn bị cho ca phẫu thuật, bệnh nhân được tiến hành nút động mạch gan chung trước mổ. Đây là một kỹ thuật mới, giúp tạo tuần hoàn bàng hệ nuôi gan và dạ dày phát triển. Sau 2 tuần, sau khi chụp phim, hệ tuần hoàn bàng hệ cấp máu tốt, chức năng gan ổn định, bệnh nhân được tiến hành phẫu thuật.

Theo TS Thấu, đây là thời điểm thích hợp để cân nhắc phẫu thuật triệt căn – yếu tố có vai trò quan trọng trong việc kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân ung thư tụy. Do khối u xâm lấn nhiều mạch máu lớn quanh tụy, ca phẫu thuật được đánh giá có độ khó rất cao.

Ê-kíp phẫu thuật phải tính toán kỹ lưỡng nhằm vừa cắt bỏ hoàn toàn khối u, vừa tái tạo các mạch máu bị xâm lấn, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ mất máu trong mổ.

“Mục tiêu lớn nhất là đạt được phẫu thuật R0, tức là loại bỏ triệt căn toàn bộ tổ chức ung thư. Đây là yếu tố rất quan trọng giúp cải thiện thời gian sống và chất lượng sống cho bệnh nhân”, bác sĩ Thấu chia sẻ thêm.

Bác sĩ Thấu cũng cho biết, ung thư tụy thường khó chẩn đoán sớm do triệu chứng không điển hình. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi khối u đã tiến triển hoặc xâm lấn các cơ quan xung quanh.

Bác sĩ Thấu khuyến cáo những người thuộc nhóm nguy cơ cao cần khám và tầm soát định kỳ tại các cơ sở chuyên sâu về gan mật tụy.

Đặc biệt những người có nguy cơ cao ung thư tụy cần tầm soát sớm như: Người bị viêm tụy tái đi tái lại nhiều lần hoặc gia đình người thân trong vòng 2 đời mức ung thư tụy; Người mang các bệnh lý của tuỵ như tổn thương nang tuỵ, u nhú nhày nội ống tuỵ, nang nhầy tuỵ, các bất thường ống tuỵ như phát hiện ống tuỵ giãn, bất thường chỗ đổ ống mật tuỵ; Người bị bệnh lý đặc biệt: bệnh lý viêm tuỵ mạn di truyền, hội chứng Peutz–Jeghers.

Việc tầm soát không chỉ bằng siêu âm thông thường mà cần phối hợp các phương pháp chuyên sâu như chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ và siêu âm nội soi để tăng khả năng phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.

Các bệnh nhân có đối tượng nguy cơ thường phải bắt đầu sàng lọc ung thư tuỵ từ rất sớm như hội chứng Peutz–Jeghers từ 30-35 tuổi. Thời gian khám định kỳ hàng năm hoặc mỗi 3 đến 6 tháng tuỳ thuộc vào thời điểm chuẩn đoán tổn thương và tính chất tổn thương.

“Đối với những trường hợp có yếu tố nguy cơ, đặc biệt là người thân thế hệ F0, F1 có tiền sử ung thư tụy, việc chủ động tầm soát định kỳ có ý nghĩa rất quan trọng trong phát hiện sớm và nâng cao hiệu quả điều trị”, TS, bác sĩ Cao Mạnh Thấu khuyến cáo.

Đọc thêm