2 bệnh nhân nguy kịch vì căn bệnh có yếu tố nước ngoài, 1 ca là người Trung Quốc

Sốt rét là căn bệnh hiện không còn lưu hành phổ biến tại Việt Nam. Những ca mắc hầu hết đều là người vừa đi du lịch, công tác ở nước ngoài về.

Tin từ Bệnh viện Bạch Mai cho biết, bệnh viện vừa điều trị thành công cho 2 người bị sốt rét ác tính – căn bệnh hiện không còn phổ biến tại Việt Nam, trong khi nguồn thuốc điều trị đặc hiệu rất hạn chế. Đáng nói, có 1 bệnh nhân là người Trung Quốc, mang mầm bệnh từ Angola đến.

“Truy tìm” nguyên nhân gây bệnh khó khăn

Một bệnh nhân là nam giới (51 tuổi, quê Hà Tĩnh), được chuyển đến Viện Y học nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng sốt cao, rối loạn ý thức.

Qua thăm khám và xét nghiệm, các bác sĩ ghi nhận người bệnh suy đa tạng, với tổn thương não, gan, thận, phổi… Tình trạng nguy kịch đòi hỏi phải khẩn trương hồi sức tích cực và lọc máu để duy trì sự sống.

Giai đoạn đầu, do không khai thác được lịch sử đi lại của bệnh nhân để khoanh vùng bệnh sốt rét nên các bác sĩ không tìm được căn nguyên trong khi tình trạng người bệnh xấu đi từng ngày.

Cuối cùng, trong quá trình rà soát tỉ mỉ lại toàn bộ bệnh sử, các bác sĩ đã tìm được “ánh sáng” khi biết “gần nửa tháng trước khi nhập viện, người bệnh từng sang Angola thăm người thân”.

Angola là quốc gia thuộc vùng lưu hành sốt rét tại châu Phi. Từ yếu tố dịch tễ đặc biệt này, các bác sĩ Viện Y học nhiệt đới lập tức nghĩ đến khả năng người bệnh mắc sốt rét ác tính và chỉ định xét nghiệm tìm ký sinh trùng sốt rét. Kết quả soi máu trực tiếp đã khẳng định chẩn đoán.

Theo các bác sĩ Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, sốt rét hiện không còn lưu hành phổ biến tại Việt Nam. Những trường hợp được ghi nhận trong thời gian gần đây chủ yếu là ca bệnh du nhập, liên quan đến người từng sinh sống, làm việc hoặc đi qua các khu vực lưu hành dịch ở nước ngoài.

Vận dụng mọi nguồn để tìm thuốc bệnh nhân

Theo hướng dẫn chẩn đoán và điều trị sốt rét của Bộ Y tế, artesunate đường tiêm là thuốc thiết yếu đối với người bệnh sốt rét ác tính. Tuy nhiên, do số ca bệnh trong nước rất ít, nhu cầu sử dụng không thường xuyên, việc dự trữ, mua sắm và điều tiết thuốc gặp nhiều khó khăn. Tại thời điểm người bệnh nhập viện, Bệnh viện Bạch Mai có thuốc để điều trị kịp thời, nhưng cũng chỉ đủ dùng cho 1 bệnh nhân.

Tuy nhiên, khi thuốc đã hết, bệnh viện lại tiếp nhận một nam người bệnh, 38 tuổi, quốc tịch Trung Quốc, mắc sốt rét ác tính trong tình trạng còn nguy kịch hơn.

Theo khai thác bệnh sử người bệnh từng sinh sống và làm việc hơn một năm tại Cộng hòa Guinea – một quốc gia ở Tây Phi có sốt rét lưu hành. Sau khi trở về Trung Quốc, người bệnh sang Việt Nam và lưu trú tại một khách sạn ở Bắc Ninh. Trước khi nhập viện, nhân viên khách sạn phát hiện người bệnh mê man bên cạnh bãi nôn lẫn máu.

Người bệnh được đưa tới Bệnh viện Quân y 110 Bắc Giang, kết quả chụp cắt lớp sọ não không phát hiện bất thường, sau đó chuyển đến Trung tâm Tiêu hóa gan mật, Bệnh viện Bạch Mai.

Từ yếu tố dịch tễ và tình trạng lâm sàng bất thường, các bác sĩ nhanh chóng chỉ định xét nghiệm máu và phát hiện người bệnh nhiễm Plasmodium falciparum với mật độ rất cao. Đây là loại ký sinh trùng gây sốt rét ác tính.

Người bệnh đã ở giai đoạn sốt rét ác tính nặng, có biến chứng não, gan, thận; kèm viêm phổi, thiếu máu, giảm tiểu cầu, nguy cơ xuất huyết tiêu hóa và nhiễm khuẩn huyết… phải đặt nội khí quản, thở máy và lọc máu liên tục.

Thêm một lần nữa, các bác sĩ đứng trước cuộc chạy đua với thời gian khi nguồn thuốc đặc hiệu chưa thể tiếp cận ngay, cơ hội sống của người bệnh đang mất dần theo từng giờ.

TS, bác sĩ Đỗ Văn Thành, Phó Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai cho biết người bệnh có mật độ ký sinh trùng rất cao, tổn thương nhiều cơ quan và nguy cơ tử vong đặc biệt lớn.

“Chúng tôi hiểu rõ áp lực và trách nhiệm trong từng quyết định điều trị. Nhưng khi người bệnh vẫn còn một cơ hội sống, dù rất nhỏ, người thầy thuốc không thể từ bỏ. Toàn bộ ê-kíp chỉ có một mục tiêu là kiểm soát ký sinh trùng sớm nhất, hồi sức tích cực cao nhất để bảo vệ các cơ quan và đưa người bệnh trở về”, TS Thành chia sẻ.

Trước báo cáo của Bệnh viện Bạch Mai, trình bày tình trạng nguy kịch của người bệnh, những khó khăn về nguồn thuốc, Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã điều phối artesunate từ nước ngoài về Việt Nam bàn giao cho Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai.

Chính nguồn thuốc quý giá này giúp tình trạng của người bệnh Trung Quốc dần cải thiện. Ký sinh trùng trong máu được kiểm soát; chức năng gan, thận và các cơ quan từng bước hồi phục.

Ngày 22/7, 2 bệnh nhân đã được xuất viện.

PGS.TS Đào Xuân Cơ – Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai bày tỏ niềm vui khi hai người bệnh từ tình trạng “ngàn cân treo sợi tóc” đã hồi phục, khỏe mạnh trở về với gia đình.

Ông đánh giá, mỗi ca hồi sức thành công không chỉ cứu sống một con người mà còn thể hiện năng lực ứng phó của hệ thống y tế trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, nhất là trong bối cảnh giao lưu quốc tế ngày càng rộng mở và các mầm bệnh có thể di chuyển xuyên biên giới.

Đọc thêm