Thứ năm, ngày 11/06/2026 12:48 GMT+7
Tào Nga Thứ năm, ngày 11/06/2026 12:48 GMT+7
Ngay sau khi thí sinh hoàn thành xong đề thi tốt nghiệp THPT môn Văn 2026 trong thời gian 120 phút, nhiều ý kiến cho rằng đề thi năm nay hay nhưng quá khó với học sinh. Bài thơ “Những chiếc lá” của Nguyễn Đình Thi vào đề thi tốt nghiệp THPT môn Văn 2026 gây ý kiến trái chiều.
“Những chiếc lá” của Nguyễn Đình Thi vào đề thi tốt nghiệp THPT môn Văn 2026
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 đã hoàn thành xong môn thi đầu tiên là Ngữ văn. Tuy nhiên, mặc dù đề thi tốt nghiệp THPT môn Văn 2026 được khen hay, bám sát chương trình nhưng vẫn gây tranh cãi vì gây khó khăn cho học sinh, đặc biệt là nội dung bài thơ “Những chiếc lá”.
TS Trịnh Thu Tuyết, nguyên giáo viên Văn Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội cho biết, nhìn chung, đây là một đề thi hay và khó, đồng nghĩa với độ phân hóa cao và cũng là một thử thách không nhỏ với nhiều thí sinh trong cả nước.
“Tôi đánh giá cao sự kết hợp giữa cái mới của thời đại kỹ thuật công nghệ với những giá trị muôn đời trong cuộc sống con người. Từ sự phát minh máy in năm 1440, đề đặt ra những vấn đề về “cộng hưởng trí tuệ”, về giải pháp để tạo ra những Steve Jobs Việt Nam… – đó là những cái mới, là sự cập nhật khơi thức hứng thú và khả năng sáng tạo cho học trò.


Còn bài thơ về vòng đời của những chiếc lá lại như một khoảng lặng của suy tư và cảm xúc, điều rất cần với tâm hồn, tình cảm của con người, đặc biệt trong thời đại mà khi đăng nhập vào 1 phần mềm, con người phải nhấn mã để xác minh: Tôi không phải là robot”, cô Tuyết cho biết.
Gợi ý đáp án cho đề thi, theo cô Tuyết, Phần II – Viết (6,0 điểm), đề đảm bảo đúng cấu trúc định dạng theo hướng dẫn của Bộ GDĐT ngày 16/2/2025. Với ngữ liệu đọc hiểu là văn bản nghị luận nên phần nghị luận xã hội viết bài văn và phần nghị luận văn học viết đoạn văn, cụ thể như sau:
Câu 1 (2,0 điểm): Câu nghị luận xã hội đưa ra yêu cầu bàn luận về giải pháp, theo đó, thí sinh viết một đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ trả lời câu hỏi: “Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”? Bản thân câu hỏi trong phần lệnh đã đặt ra một vấn đề thời đại không chỉ tác động vào tư duy của thí sinh mà còn kích thích hứng thú, niềm tự hào dân tộc… giúp các em có thể chạm tới những con đường, những giải pháp, những hướng đi… thông minh, thiết thực, đặc biệt thấm đượm niềm hứng khởi, sự tự tin cho sự phát triển của kĩ thuật công nghệ Việt Nam.
Câu 2 (4,0 điểm): Phần nghị luận văn học yêu cầu thí sinh viết bài văn (khoảng 600 chữ) phân tích bài thơ “Những chiếc lá” của tác giả Nguyễn Đình Thi.
Bài thơ “Những chiếc lá” của Nguyễn Đình Thi thể hiện rất rõ phong cách nghệ thuật của một nhà thơ giàu suy tưởng, với những xúc cảm và tư duy sâu sắc, gợi mở những vấn đề mang tính triết học lớn lao của cuộc sống, do đó, bài thơ sẽ là một thử thách không dễ dàng đối với khả năng đọc hiểu, tiếp nhận, cảm thụ và phân tích của một bộ phận thí sinh. Từ những chặng đời trong vòng đời của “những chiếc lá”, thí sinh phải cảm nhận được đến tình yêu thiên nhiên, vẻ đẹp của cuộc sống, những góc sáng tối trong cuộc sống, thân phận con người; đặc biệt các em phải bám sát những kiến thức thể loại của thơ trữ tình, phát hiện và phân tích được những đặc sắc nghệ thuật mang giá trị biểu đạt và biểu cảm sâu sắc, ấn tượng để có thể khẳng định được những giá trị nghệ thuật và giá trị nhân văn của bài thơ.
Đề thi tốt nghiệp THPT môn Văn 2026 với bài thơ “Những chiếc lá”
Trao đổi với PV Dân Việt, PGS.TS Lê Thị Thuỳ Vinh, khoa Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, cho biết, phần Viết của đề thi được thiết kế tuân thủ cấu trúc của các đề thi tuyển sinh hoặc khảo sát chất lượng hiện nay. Đề bài đã phân hóa khá tốt năng lực tư duy nghị luận xã hội cũng như năng lực thẩm mỹ và cảm thụ văn học của học sinh.
Đối với câu hỏi nghị luận xã hội (2,0 điểm), đề bài yêu cầu học sinh viết một đoạn văn khoảng 200 chữ về chủ đề: “Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?”. Đây là một vấn đề có tính thời sự cao, thể hiện chủ đề cốt lõi mà xã hội đang quan tâm là việc thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Việc đặt học sinh vào tư cách của một “người trẻ” là một điểm cộng, buộc các em phải tư duy chủ động, thể hiện góc nhìn cá nhân và ý thức trách nhiệm thay vì sa đà vào những lý thuyết suông. Đồng thời, chủ đề này cũng rất phù hợp với bối cảnh kinh tế – xã hội hiện nay, gắn liền với những chính sách quốc gia về chuyển đổi số và phát triển khởi nghiệp.
Đây cũng là dạng đề nghị luận theo hướng học sinh có thể tự do triển khai giải pháp theo nhiều góc nhìn đa dạng như thay đổi giáo dục, xây dựng môi trường sáng tạo, cổ vũ tinh thần dám nghĩ dám làm, khuyến khích nghiên cứu khoa học hay tạo dựng văn hóa chấp nhận thất bại. Chính “không gian linh hoạt” này giúp câu hỏi đạt mức độ phân hóa khá tốt. Tuy vậy chính điều này cũng có thể trở thành thách thức đối với học sinh phổ thông khi các em có thể đưa ra giải pháp sáo rỗng hoặc thiếu chiều sâu. Ngoài ra, hình tượng “Steve Jobs” đại diện cho một thiên tài công nghệ với tư duy đột phá, nên học sinh có thể chỉ tập trung vào việc sao chép cuộc đời nhân vật hoặc coi công nghệ là con đường duy nhất để thành công.
Ở Câu 2, việc lựa chọn bài thơ “Những chiếc lá” của Nguyễn Đình Thi là một điểm sáng. Đây là một văn bản giàu giá trị biểu đạt và tính nhân văn cho phép học sinh khai thác đa chiều các thông điệp về triết lý cống hiến, giá trị của sự hy sinh lặng lẽ và vẻ đẹp bình dị của cuộc sống lao động, tình mẫu tử. Việc chọn lọc ngữ liệu này không chỉ kiểm tra kỹ năng phân tích đơn thuần mà còn đánh giá khả năng kết nối giữa văn chương và những chiêm nghiệm về lẽ sống, sự tiếp nối giữa các thế hệ trong dòng chảy cuộc đời.
Trước tranh cãi về đề thi quá khó, PGS.TS Lê Thị Thuỳ Vinh nêu quan điểm: “Việc đánh giá một đề thi cần dựa trên mục tiêu giáo dục, độ phân hóa và giá trị nghệ thuật thay vì những cảm tính nhất thời. Cần khẳng định viêc lưa chọn ngữ liệu “Những chiếc lá” là một lựa chọn đầy bản lĩnh và có tầm nhìn. Những rung cảm sâu sắc về lẽ sống và vòng đời trong bài thơ chính là thước đo giá trị, giúp phân loại năng lực học sinh một cách chuẩn xác.
Nếu một đề thi khiến người học phải trăn trở và vận dụng tối đa trí tuệ để viết, đó chính là minh chứng cho một đề thi thực sự chất lượng, hướng tới việc hình thành năng lực cảm thụ thực thụ cho thế hệ trẻ”.