Thứ tư, ngày 04/02/2026 09:03 GMT+7
Những ngành nào đang “khát” nhân lực ngay đầu năm 2026?
Thùy Anh Thứ tư, ngày 04/02/2026 09:03 GMT+7
Do sự phát triển của khoa học công nghệ và nhu cầu của thị trường, ngày càng nhiều doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng lao động chất lượng cao. Trong khi nhu cầu về lao động kỹ thuật tăng mạnh thì lao động phổ thông lại đang khá “ế”…
“Đỏ mắt” tìm lao động kỹ thuật
Không giống như những năm trước đây, nhắc tới Việt Nam là nhắc tới quốc gia có lợi thế lao động phổ thông, lao động giá rẻ. Giờ đây, sự chuyển đổi hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp buộc các doanh nghiệp phải tăng tuyển dụng lao động kỹ thuật, giảm thiểu lao động chân tay.
Ông Nguyễn Xuân Dương – Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết, trước đây ngành may là ngành sử dụng nhiều lao động. Tuy nhiên, từ khi áp dụng khoa học công nghệ và cải tiến dây chuyền sản xuất, số lượng lao động trực tiếp ở mỗi chuyền đã giảm đi đáng kể, trung bình giảm khoảng 1/3 nhân công.
“Thay vì tuyển lao động phổ thông, các công ty tăng tuyển dụng lao động kỹ thuật, biết đứng máy, áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất tăng năng suất lao động”, ông Dương nói.

Tuy có sự chuyển đổi tích cực, nhưng không phải lúc nào các công ty cũng tuyển được những lao động có kỹ năng, tay nghề cao. 4 tháng nay, ông Bùi Đình Trung – Giám đốc Công ty Thiết kế kiến trúc ACM (phường Ba Đình, Hà Nội) đau đầu vì không tuyển đủ nhân sự phục vụ công trình cao điểm những tháng cuối năm.
Ông Trung cho hay, công ty ông chuyên về thiết kế, thi công các công trình biệt thự, nhà vườn, khu nghỉ dưỡng cao cấp. Do đó, ngoài đội ngũ kiến trúc sư và nhân viên thiết kế chuyên nghiệp, công ty luôn có nhu cầu tuyển nhân sự tay nghề cao mảng thi công sân vườn, thi công các hạng mục chuyên biệt của nhà vườn, biệt thự tân cổ điển…
Theo ông Trung, nhóm thợ thi công tay nghề cao, ngoài hưởng lương cao của công ty còn được nhận “thưởng nóng” của không ít chủ đầu tư. “Công trình thỏa mãn thẩm mĩ, tiến độ, chủ đầu tư không tiếc tiền thưởng”, ông Trung nói.
Để bù đắp khoảng trống thiếu nhân sự và không mất khách hàng, ông Trung phải luân phiên, gối đầu nhân sự cho các công trình, đồng thời chấp nhận thuê lại nhân sự của các công ty, công trình khác với giá cao.
“Có những công trình khó, chúng tôi trả công nhật lên tới 1,5 triệu đồng/ngày cũng không tuyển được đủ người”, ông Trung chia sẻ.
Cũng “vật vã” tuyển người như ông Trung, ông Nguyễn Đức Bình – Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng và Thi công cầu đường Thanh Hà (phường Phương Liệt, Hà Nội) đang đau đầu vì thiếu nhân sự tay nghề cao.
“Chúng tôi đang thi công một công trình lớn tại miền Bắc, rất cần thợ vận hành máy xây dựng siêu trường siêu trọng. Hơn nửa năm nay, doanh nghiệp vẫn chưa tuyển được ½ nhu cầu. Với các thiết bị công nghiệp hiện đại, chúng tôi không dám hạ tiêu chí, tiêu chuẩn vì đòi hỏi quy trình an toàn rất nghiêm ngặt, do đó quá trình “đói” nhân sự càng kéo dài”, ông Bình cho hay
Theo đánh giá của ông Bình, tình trạng lệch pha cung – cầu khi nhiều lao động thất nghiệp còn doanh nghiệp “đói” người kéo dài không chỉ gây khó khăn cho người lao động và doanh nghiệp, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất lao động và sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
“Ế” lao động phổ thông
Ghi nhận PV Dân Việt tại Trung tâm dịch vụ việc làm Hà Nội và các trung tâm lân cận cho thấy, xu hướng tuyển dụng lao động phổ thông đang dần nhường chỗ cho việc tuyển dụng lao động kỹ thuật.
Trái ngược với tình trạng “khát” nhân lực kỹ thuật, thị trường lao động ghi nhận tình trạng dư thừa lao động phổ thông. Tại các trung tâm giới thiệu việc làm, số lượng lao động không qua đào tạo hoặc chỉ có trình độ cơ bản chiếm tỉ lệ lớn. Tuy nhiên, cơ hội việc làm ổn định cho nhóm này ngày càng ít đi.
Số liệu từ Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho thấy, trong tháng 1/2026, Thành phố có khoảng 40.000 vị trí việc làm cần tuyển. Trong đó, nhu cầu tuyển lao động có bằng cấp chiếm hơn 50% tổng nhu cầu. Thế nhưng, tỷ lệ lao động tham gia tìm kiếm việc làm có tới hơn 60% là lao động phổ thông không bằng cấp.
Chia sẻ với PV Dân Việt, bà Nguyễn Thị Lan Hương – nguyên Viện trưởng Viện Khoa học lao động xã hội (Bộ LĐTBXH nay là Bộ Nội vụ) cho rằng, một trong những nguyên nhân cốt lõi của nghịch lý này là hệ thống đào tạo nghề chưa gắn chặt với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Tình trạng thiếu lao động có tay nghề khiến nhiều doanh nghiệp không thể mở rộng sản xuất hoặc phải hoạt động dưới công suất. Việc tuyển dụng kéo dài làm tăng chi phí, chậm tiến độ đơn hàng, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh.
Ở chiều ngược lại, lao động phổ thông dư thừa dẫn đến tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm cao, thu nhập bấp bênh, đời sống khó khăn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến thị trường lao động thiếu ổn định, gia tăng lao động phi chính thức và áp lực an sinh xã hội.
“Về lâu dài, sự lệch pha cung – cầu lao động còn làm năng suất lao động quốc gia tăng chậm, cản trở quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế dựa trên công nghệ và giá trị gia tăng cao”, bà Hương nhận định.
Theo bà Hương và các chuyên gia, để giải quyết nghịch lý này Việt Nam cần chủ động hơn trong việc lên kế hoạch đào tạo, xây dựng chương trình. Gắn đào tạo với tạo việc làm tại doanh nghiệp.
“Theo tôi các doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, từ xây dựng chương trình đến tiếp nhận học viên thực tập và tuyển dụng sau tốt nghiệp. Mô hình “đào tạo kép” – kết hợp học tại trường và làm việc tại doanh nghiệp sẽ là hướng đi hiệu quả. Bên cạnh đó cần thay đổi nhận thức của xã hội về giá trị của học nghề để phân luồng hiệu quả”, bà Hương kiến nghị.