Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương: “Việt Nam đã làm chủ kỹ thuật ghép phổi theo tiêu chuẩn quốc tế”

Trao đổi với PV Dân Việt, TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng – Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương cho biết, trong năm 2025, đơn vị đã ghép thành công 8 ca ghép phổi, đặc biệt có 2 ca trong cùng 1 ngày. Đến giờ có thể ghi tên Việt Nam vào bản đồ các cường quốc ghép phổi lớn trên thế giới.

Chúng tôi gặp TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng – Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương vào giờ quá trưa một ngày cuối năm sau khi ông vừa trải qua khối lượng công việc khổng lồ khi vừa trải qua 3 ca mổ liên tiếp, 4 cuộc họp chuyên môn, điều hành bệnh viện.

Trong chuyên ngành ngoại phẫu, TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng được mệnh danh là người có “bàn tay vàng” trong làng ghép phổi. Ông được biết đến là người tiên phong triển khai kỹ thuật cao trong phẫu thuật lồng ngực, như phẫu thuật nội soi 3D thường quy, phẫu thuật phổi phức tạp có tuần hoàn ngoài cơ thể, cứu sống nhiều bệnh nhân nặng và thành công các ca ghép phổi, đưa Việt Nam hướng tới trung tâm ghép phổi khu vực và thế giới.

TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng – Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương: “Việt Nam đã làm chủ kỹ thuật ghép phổi theo tiêu chuẩn quốc tế”. Clip: Ngọc Hải

Bên cạnh đó, đồng thời ông giữ nhiều chức vụ quan trọng khác như Giám đốc Trung tâm Ghép phổi, Trưởng ban Điều hành Chương trình Chống lao Quốc gia, và Trưởng Bộ môn Lao và Bệnh phổi (Trường Đại học Y Hà Nội).

Sau thời gian dài chờ đợi, TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng đã dành ít phút chia sẻ với PV Dân Việt trước khi bước vào 3 cuộc họp quan trọng vào chiều cùng ngày cũng như tiếp tục công việc chuyên môn cứu chữa cho người bệnh.

Ông chia sẻ: “Đến giờ có thể ghi tên Việt Nam vào bản đồ các cường quốc ghép phổi lớn trên thế giới và kỳ vọng hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm ghép phổi cấp khu vực và quốc tế”.

TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng – Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương được mệnh danh là người có “bàn tay vàng” trong làng ghép phổi. Ảnh: Ngọc Hải

Thưa TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng, năm 2025 được xem là năm ghi dấu nhiều thành tựu nổi bật của Bệnh viện Phổi Trung ương, đặc biệt trong lĩnh vực ghép phổi. Ông có thể khái quát những kết quả nổi bật nhất?

TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng: Năm 2025 có thể nói là một năm rất đặc biệt đối với Bệnh viện Phổi Trung ương. Riêng trong lĩnh vực ghép phổi, bệnh viện đã thực hiện thành công 8 ca ghép, trong đó có thời điểm thực hiện 2 ca ghép trong cùng một ngày. Toàn bộ các ca ghép phổi do Bệnh viện Phổi Trung ương thực hiện đều thành công ở mức cao nhất theo tiêu chuẩn của Trung tâm Ghép phổi UCSF – Trường Đại học California, tại San Francisco, Trung tâm Y học uy tín nhất tại Hoa Kỳ.

Sự kiện này đóng góp vào thành tựu ghép tạng của Việt Nam, là bước tiến đột phá trong y học nước nhà, khẳng định năng lực đồng bộ của Bệnh viện Phổi Trung ương cùng các Bệnh viện đầu ngành trong cả nước. Đặc biệt, sự phối hợp giữa các chuyên gia đầu ngành về ghép phổi và sự vận dụng sáng tạo trong sử dụng cơ sở vật chất hiện có một cách hiệu quả đã đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc trong nhiệm vụ thành lập Trung tâm Ghép phổi vùng tại Bệnh viện.

Không chỉ ghép phổi, các lĩnh vực chuyên sâu khác như phẫu thuật ung thư phổi, điều trị đa mô thức các bệnh lý hô hấp nặng cũng đạt được những kết quả rất tích cực. Có thể nói, đến nay kỹ thuật mổ ung thư phổi của Bệnh viện Phổi Trung ương như Singapore, Thái Lan, Nhật Bản… Nhiều bệnh lý phổi khác chúng tôi đều triển khai, ứng dụng y học hiện đại góp phần khẳng định vai trò bệnh viện chuyên khoa đầu ngành về hô hấp của cả nước.

Những kỳ tích ghép phổi năm 2025

Việc thực hiện nhiều ca ghép phổi trong thời gian ngắn, đặc biệt là ghép đồng thời 2 ca trong một ngày, có ý nghĩa như thế nào về mặt chuyên môn?

TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng: Ghép phổi là một trong những kỹ thuật khó và phức tạp nhất trong lĩnh vực ghép tạng. Việc thực hiện thành công 2 ca ghép trong cùng một ngày cho thấy chúng ta đã làm chủ được quy trình kỹ thuật, nhân lực và hồi sức sau ghép theo chuẩn quốc tế.

Điều này không chỉ có ý nghĩa về mặt chuyên môn, mà còn khẳng định năng lực tổ chức, điều phối và phối hợp liên viện trong những tình huống đặc biệt phức tạp, đòi hỏi độ chính xác rất cao.

Có ý kiến cho rằng, những thành công này đã đưa Việt Nam tiến gần hơn tới bản đồ ghép phổi thế giới. Quan điểm của ông về nhận định này ra sao?

TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng: Tôi cho rằng đến nay có thể khẳng định Việt Nam đã làm chủ kỹ thuật ghép phổi và đủ năng lực triển khai theo các tiêu chuẩn quốc tế. Trước đây, những ca ghép phổi đầu tiên đã giúp ghi tên Việt Nam trên bản đồ ghép phổi thế giới. Đến thời điểm hiện tại, với số lượng và chất lượng các ca ghép, chúng ta có thể nói rằng Việt Nam đang từng bước ghi dấu ấn trong nhóm các quốc gia thực hiện ghép phổi lớn.

Mục tiêu tiếp theo không chỉ là thực hiện thành công từng ca ghép, mà là hướng tới xây dựng trung tâm ghép phổi cấp khu vực và quốc tế.

Được biết ông có nhiều năm tiếp cận, học tập y học hiện đại ở nước ngoài, đặc biệt là tại Hoa Kỳ. Ông đánh giá vị trí của ghép phổi Việt Nam hiện nay so với quốc tế như thế nào?

TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng: Về mặt quy trình, kỹ thuật, hồi sức và quản lý người bệnh trước – trong và sau ghép, chúng ta hoàn toàn có thể triển khai tương đương các trung tâm ghép phổi lớn trên thế giới. Các bác sĩ Việt Nam hiện nay được đào tạo bài bản, có khả năng tiếp cận và làm chủ các kỹ thuật hiện đại.

Tất nhiên, để phát triển bền vững, chúng ta vẫn cần tiếp tục đầu tư về hệ thống trung tâm ghép, nguồn nhân lực, trang thiết bị và đặc biệt là nguồn tạng hiến từ người chết não.

Trong thực tiễn triển khai ghép phổi, đâu là những thách thức lớn nhất mà bệnh viện và ê-kíp phải đối mặt?

TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng: Thách thức lớn nhất chính là áp lực về thời gian, nhân lực và tính chính xác tuyệt đối. Mỗi ca ghép phổi đều là một cuộc chạy đua với thời gian. Khi thực hiện ghép đồng thời hai ca, áp lực tăng lên gấp nhiều lần.

Bên cạnh đó, điều kiện thực tế của Việt Nam đòi hỏi chúng tôi phải vận dụng linh hoạt tối đa các nguồn lực sẵn có, đồng thời tăng cường phối hợp với các bệnh viện đầu ngành khác để đảm bảo đầy đủ trang thiết bị và nhân lực cho ca ghép.

“Mỗi ca ghép đều để lại cho chúng tôi những dấu ấn riêng”

Ông có thể chia sẻ một ca ghép để lại nhiều dấu ấn đặc biệt nhất trong quá trình làm nghề?

TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng: Mỗi ca ghép đều để lại cho chúng tôi những dấu ấn riêng. Tuy nhiên, ngày 9/11/2025 là một dấu mốc rất đặc biệt khi bệnh viện thực hiện liên tiếp 2 ca ghép phổi trong cùng một ngày.

Đó là những ca ghép có độ phức tạp rất cao, trong đó có ca phải vận chuyển tạng xuyên Việt bằng đường hàng không. Hơn 200 cán bộ y tế đã được huy động, phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bệnh viện. Khi chứng kiến người bệnh hồi phục, tự thở bằng lá phổi mới và được xuất viện, đó là khoảnh khắc rất xúc động đối với toàn bộ ê-kíp.

Trong thời gian tới, định hướng phát triển ghép phổi của Bệnh viện Phổi Trung ương là gì, thưa ông?

TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng: Năm 2025, Bệnh viện Phổi Trung ương được Bộ Y tế đánh giá cao về toàn diện các mặt công tác, từ chuyên môn đến xây dựng tổ chức Đảng. Đảng bộ bệnh viện được ghi nhận là một trong những đơn vị tiêu biểu của địa phương, bệnh viện chuẩn bị đón nhận các danh hiệu thi đua của Chính phủ.

Chúng tôi đang từng bước đưa ghép phổi trở thành kỹ thuật thường quy. Nhu cầu ghép phổi tại Việt Nam rất lớn, mỗi năm có hàng nghìn bệnh nhân có chỉ định ghép, trong khi nếu không được ghép, sau 3 năm tỷ lệ sống thêm chỉ còn dưới 5%.

Trong thời gian tới, bệnh viện hướng tới xây dựng Trung tâm Ghép phổi vùng, có thể thực hiện 50–100 ca ghép mỗi năm, không chỉ cho người bệnh trong nước mà cả bệnh nhân trong khu vực. Song song với đó là đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hội nhập sâu hơn với hệ thống ghép phổi quốc tế.

Xin trân trọng cảm ơn TS.BS.TTƯT. Đinh Văn Lượng về những chia sẻ thẳng thắn và tâm huyết!

Đọc thêm