Thứ trưởng Bộ GDĐT: Các trường đại học cần đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, khoa học – công nghệ

Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Văn Phúc cho rằng, nguồn thu của nhiều trường đại học chủ yếu dựa vào học phí và doanh thu từ hoạt động nghiên cứu, khoa học – công nghệ vẫn rất thấp so với các quốc gia phát triển.

Sáng 9/12, Bộ GDĐT phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị tập huấn phổ biến, cập nhật các chính sách, quy định về quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải.

Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Văn Phúc cho biết: Giáo dục Việt Nam hiện nằm trong nhóm 20 quốc gia dẫn đầu thế giới. Tuy vậy, ông nhìn nhận hệ thống giáo dục đại học trong nước vẫn thiên về đào tạo, trong khi tỷ trọng nghiên cứu khoa học – công nghệ còn khá khiêm tốn.

Nguồn thu của nhiều trường đại học chủ yếu dựa vào học phí; doanh thu từ hoạt động nghiên cứu, khoa học – công nghệ vẫn rất thấp so với các quốc gia phát triển. Thứ trưởng nhấn mạnh đây là hạn chế cần sớm khắc phục.

Ở các đại học nghiên cứu trên thế giới, nguồn thu từ khoa học – công nghệ thường chiếm 20–30%, thậm chí 30–40% tổng ngân sách. Tại Việt Nam, con số này còn quá thấp. Công tác ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu cũng chưa được đẩy mạnh.

Theo Thứ trưởng, các nghị quyết mới về thúc đẩy khoa học – công nghệ đã mở ra nhiều cơ chế, chính sách thuận lợi hơn cho hoạt động nghiên cứu trong các cơ sở giáo dục đại học. Nhà nước và các bộ, ngành đã đặt ra khung pháp lý và hỗ trợ đầu tư, nhưng chính các trường phải đóng vai trò tiên phong trong triển khai.

Thứ trưởng kỳ vọng sau hội nghị, các cơ sở đào tạo sẽ nắm bắt rõ hơn các quy định, cơ chế mới để triển khai hiệu quả Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71, mạnh dạn đổi mới và hoàn thành mục tiêu phát triển khoa học – công nghệ trong nhà trường.

Đại diện Bộ Tài chính cũng đã giới thiệu về các quy định liên quan đến Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (Luật PPP) và cơ chế, chính sách hợp tác công tư trong lĩnh vực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tại hội nghị, đại diện Bộ Khoa học Công nghệ cũng trình bày tổng thể về các chính sách quy định mới tại Luật Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Nghị định số 267/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025; Nghị định số 263/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025.

TS Khổng Quốc Minh – Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh: Chuyển đổi số đang tạo ra một môi trường số thuận lợi, tương tác chặt chẽ với môi trường thực, từ đó thay đổi cách tổ chức hoạt động, cung cấp dịch vụ và tạo ra các giá trị mới. Quá trình này góp phần thúc đẩy tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng truyền thống và mở ra những động lực tăng trưởng mới như phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, công dân số, cũng như thúc đẩy kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra “khoảng trống rủi ro” trong quản lý đổi mới sáng tạo và thương mại công nghệ, đặc biệt là tại giai đoạn chuyển tiếp giữa nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn.

Trong bối cảnh đó, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025 đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 9 ngày 27/6/2025. Theo TS Khổng Quốc Minh, đây là lần đầu tiên nội dung về đổi mới sáng tạo được đưa vào luật, điều chỉnh toàn diện các hoạt động liên quan và bổ sung nhiều chính sách mới nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Việc này phản ánh sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển, đặt đổi mới sáng tạo ngang hàng với khoa học – công nghệ.

Đọc thêm