Thứ ba, ngày 25/11/2025 09:26 GMT+7
Phi Long Thứ ba, ngày 25/11/2025 09:26 GMT+7
Lần đầu tiên tại Việt Nam, Viện Nghiên cứu Bệnh viện Tâm Anh và Stanford (Mỹ) triển khai nghiên cứu HEP-D, tiến hành xét nghiệm tầm soát miễn phí viêm gan siêu vi D theo tiêu chuẩn quốc tế cho gần 2.500 bệnh nhân viêm gan B, giúp chủ động kiểm soát nguy cơ xơ gan, ung thư gan.
Viêm gan siêu vi D (HDV) là loại virus nguy hiểm, chỉ tấn công ở những người đã nhiễm viêm gan siêu vi B. Khi hai loại virus này “đi chung”, tốc độ xơ gan và ung thư gan tăng nhanh gấp 2 – 3 lần. Hiện Việt Nam có khoảng 10 triệu người bị viêm gan siêu vi B, tuy nhiên hầu hết người bệnh chưa từng được tầm soát viêm gan siêu vi D, dẫn tới thiếu dữ liệu quan trọng để quản lý chặt chẽ các ca bệnh đồng nhiễm cả 2 loại virus nhằm phòng ngừa diễn tiến nhanh tới xơ gan, ung thư gan, nâng cao năng lực điều trị bệnh gan ở Việt Nam.
Bác sĩ Phương Lễ Trí, Giám đốc Điều hành Viện Nghiên cứu Tâm Anh, cho biết Nghiên cứu HEP-D do Viện Nghiên cứu Tâm Anh thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Vi sinh và Chống dịch Stanford (Hoa Kỳ) triển khai, nhằm tầm soát tỷ lệ nhiễm viêm gan siêu vi D trên bệnh nhân viêm gan siêu vi B trên toàn quốc, hướng tới nghiên cứu phát minh thuốc đặc trị.

HEP-D là nghiên cứu đầu tiên với quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam về viêm gan D. Nghiên cứu sẽ được triển khai đa trung tâm tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và Bệnh viện Bạch Mai từ tháng 11/2025 đến tháng 7/2026, nhằm mục tiêu giúp những người bệnh đồng mắc viêm gan B – D thêm cơ hội phát hiện sớm, chủ động ngăn chặn xơ gan – ung thư gan hiệu quả hơn. Nghiên cứu còn đặt nền móng cho các chương trình thúc đẩy nghiên cứu và đưa ra phác đồ, thuốc điều trị viêm gan D trong tương lai gần, tăng cơ hội cho người bệnh Việt Nam tiếp cận các loại thuốc điều trị mới; nâng cấp năng lực chẩn đoán và điều trị các bệnh viêm gan nói chung theo chuẩn quốc tế của hệ thống bệnh viện trong nước.

Theo bác sĩ Lễ Trí, Nghiên cứu HEP-D sẽ thu nhận bệnh nhân từ 16 tuổi trở lên đã được chẩn đoán viêm gan B mạn tính. Người tham gia chỉ cần đến thăm khám một lần duy nhất và được làm xét nghiệm máu để phát hiện có nhiễm virus viêm gan D hay không. Toàn bộ chi phí xét nghiệm nằm trong phạm vi nghiên cứu sẽ được miễn phí. Đồng thời người tham gia sẽ được hỗ trợ một phần chi phí đi lại. Việc tham gia hoàn toàn tự nguyện, bệnh nhân có thể rút lui bất kỳ lúc nào mà không ảnh hưởng đến quá trình khám và điều trị thông thường của họ.
Để nghiên cứu HEP-D theo chuẩn quốc tế, Viện Nghiên cứu Vi sinh và Chống dịch Stanford (Hoa Kỳ) đã tiếp nhận và trực tiếp đào tạo về kỹ thuật xét nghiệm viêm gan siêu vi D theo “tiêu chuẩn Stanford” cho đội ngũ bác sĩ, kỹ thuật viên của Trung tâm Xét nghiệm, Viện Nghiên cứu Tâm Anh.

Theo đó, các chuyên gia của Viện Vi sinh và Chống dịch Stanford đã trực tiếp đào tạo về kỹ thuật Q-MAC, sử dụng hệ thống máy của BioDot và Odyssey DLx của LI‑COR (Mỹ). Xét nghiệm này dựa trên kỹ thuật bắt giữ kháng thể trên vi mảng định lượng, phát hiện kháng thể Ig-G (immunoglobulin G) kháng virus viêm gan D. Kháng nguyên delta tái tổ hợp của virus viêm gan D được in trên vi mảng trên các phiến kính phủ lớp màng vàng plasmonic cấu trúc nano không liên tục, cho phép tăng cường tín hiệu và phát hiện huỳnh quang định lượng từ các lượng nhỏ huyết thanh bệnh nhân.
“Siêu máy” chụp MRI 3 Tesla SIGNA™ Hero tích hợp phần mềm chính hãng chuẩn quốc tế với công nghệ AI mới nhất, tốc độ chụp nhanh hơn 3-4 lần, cung cấp hình ảnh chi tiết “siêu rõ nét” về mô gan, đánh giá nhanh chóng và chính xác mức độ viêm gan, gan nhiễm mỡ và xơ gan, u gan hoặc áp xe gan, đặc biệt trong bệnh viêm gan do virus. Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Nghiên cứu HEP-D cùng các nhà khoa học từ Stanford (Hoa Kỳ) không chỉ mang ý nghĩa của bước tiến khoa học quan trọng tiếp theo của các nhà khoa học y học Việt Nam trong việc tiếp cận và làm chủ các kỹ thuật công nghệ cao hàng đầu thế giới, mà còn mang lại ý nghĩa xã hội thiết thực khi Việt Nam có thể tự chủ trong xét nghiệm tầm soát phát hiện sớm, chính xác một căn bệnh nguy hiểm bậc nhất như viêm gan do virus đang đe dọa sức khỏe cho khoảng gần 10 triệu người bệnh tại Việt Nam và còn có nguy cơ gia tăng trong thời gian tới.

Bác sĩ Trí cho biết thêm, Nghiên cứu HEP-D về tỷ lệ lây nhiễm và đánh giá virus viêm gan D tại Việt Nam là một trong 4 dự án quan trọng mà Viện Nghiên cứu Tâm Anh và Viện Nghiên cứu Vi sinh và Chống dịch Stanford đã ký kết hợp tác từ năm 2023. Hợp tác này góp phần giúp bác sĩ Việt Nam nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị tốt hơn, giúp hàng triệu người bệnh đang nhiễm viêm gan siêu vi B kèm mắc viêm gan siêu vi D phòng ngừa diễn tiến nhanh tới xơ gan, ung thư gan.