Rất nhiều vừa và nhỏ tại Việt Nam tồn tại và phát triển nhờ vào sự kết hợp của hai cổ đông sáng lập, một người mạnh phát triển kinh doanh, một người quản tốt khâu hậu phương để luôn hỗ trợ kịp thời cho tiền tuyến. Thế nhưng, cấu trúc quản trị này đến một lúc nào đó sẽ chạm ngưỡng và trở thành rào cản của sự phát triển. Bài viết này của MBM bàn về mô hình 3 cổ đông sáng lập, giúp cho doanh nghiệp có thể vươn đến những tầm xa hơn.
Về cơ bản một đơn vị kinh doanh thành công sẽ đạt được ba điều sau 1. Lợi nhuận hợp lý; 2. Dòng tiền lành mạnh; 3. Có giá trị nội tại quy đổi từ tương lai cao hơn nhiều lần so với giá trị sổ sách.
Mọi kết quả tích cực từ thị trường bên ngoài cho đến nội lực bên trong, từ chiến lược cho đến thực thì đều phải quy đổi ra giá trị tài chính. Cụ thể là bằng tiền.
———
CFO – Chief Financial Officer
Với những tiêu chí thành công trên của một doanh nghiệp, tài chính đương nhiên là lĩnh vực dẫn dắt. Không có tiền, không có nguồn lực tài chính, chẳng thể bắt đầu mà cũng không thể kết thúc, thước đo của một CEO giỏi ngày nay chính là giá trị nội tại cty nở ra bao nhiêu trong thời gian ông này tại vị.
Tuy nhiên, cái hiện thấy ở VN đó là vai trò dẫn dắt của Tài Chính Doanh Nghiệp là cực kỳ hạn chế. Các công ty chuyên nghiệp nhất thì chỉ ở country level của một MNCs, chủ yếu lo vận hành hơn là tầm chiến lược, ở các tập đoàn VN thì CFO lo chạy tiền đã hết thời gian. BĐS là lĩnh vực ứng dụng tài chính nhiều nhất thì rất hiếm CFO biết làm cái project cashflow cho đúng bài, thể hiện được đúng bức tranh dòng tiền của nhà đầu tư, cũng như nội thân khách quan của dự án.
_______
CMO – Chief Marketing Officer
Thực ra ở thời nay họ là CCO (Chief Commercial Officer) gánh vác trọng trách dung hoà cả Sales và Marketing. Mô hình B2B sẽ thiên về Sales, và mô hình B2C sẽ thiên về Marketing. Công thức ở trên nên là CFO + CCO nhưng vì chữ CCO còn khá mới, ở VN cũng chưa có nhiều vị trí này.
CMO đóng vai trò quyết định từ lúc cuộc chơi chưa bắt đầu. Doanh nghiệp được tạo ra để giải quyết vấn đề gì, của ai, có độ lớn bao nhiêu, còn gì khác sau này… Đều từ CMO mà ra, và đây là dữ liệu đầu vào cho CFO quyết định đầu tư. Đi vào vận hành, tất cả các kịch bản kinh doanh, thị trường đều phải từ CMO, tuy cả ba sẽ cùng lựa chọn theo đuổi kịch bản tối ưu và khả thi nhất. Việc ra quyết định kinh doanh không khó ở chỗ tính toán các kịch bản, mà là các thông số thị trường sẽ thay đổi thể nào giữa các kịch bản đó. CMO cần hiểu thị trường đủ sâu để trả lời các câu hỏi này. CFO pro sẽ tính toán rất rõ.
———
COO – Chief Operating Officer
Là người hiện thức hoá mọi kế hoạch vào công việc hằng ngày mở mức độ tối ưu nhất, theo từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Inhouse cái gì hay outsource ra sao là tầm nhìn của COO. Các ý tưởng điên rồ nhất, đột phá nhất của CMO là bài toán mà COO cần giải. COO cũng là người cung cấp dữ liệu đầu vào cho mô hình tài chính của CFO. CMO tập trung vào front-line, COO lãnh đạo back-office.
CEO thì sao? Trên đây là các trụ cột làm tốt ở cả tầm chiến lược lẫn thực thi, nhằm đạt được ba mục tiêu doanh nghiệp. Trong một mô hình tối giản, CEO là một chức năng kiêm nhiệm như chủ tịch vậy, đại diện pháp luật , văn hoá doanh nghiệp, tiếp đối tác, lãnh đạo anh em vạch đường lối, phối hợp nhịp nhàng. Cả ba chuyên môn trên đều có thể kiêm nhiệm CEO, nhưng nếu là CFO hay COO thì nên đã trải qua thử thách với lĩnh vực các công việc commercial.
Quản trị kinh doanh là một lĩnh vực cực kỳ phức tạp, không bao giờ chỉ có một công thức thành công. Nhưng bất cứ tổ chức kinh doanh nào dần dà cũng phải vận động dựa trên 3 trụ đỡ này. Ví như một cái kiềng 3 chân, không thể đổ mà luôn vững vàng tiến về phía trước.
Việt Ba
Finance Trainer – MBM consulting & training
