Vụ thực phẩm bẩn trong suất ăn học đường ở TP.HCM: Mức phạt chưa tương xứng với nguy cơ sức khỏe của trẻ

Theo chuyên gia, việc sử dụng thịt quá hạn, kém chất lượng trong suất ăn bán trú ở TP.HCM liên quan công ty Sago food do Báo Dân Việt phản ánh cho thấy vấn đề đáng lo ngại, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ học đường.

Cục An toàn thực phẩm vào cuộc, chỉ đạo làm rõ

Ngày 31/1, trao đổi với PV Dân Việt, ông Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, đơn vị đã nắm được thông tin Báo Điện tử Dân Việt đăng tải loạt bài Sự thật phía sau suất ăn học đường ở TPHCM.

Theo ông Thịnh, ngay sau sau khi nhận được thông tin, Sở An toàn Thực phẩm TPHCM đã thành lập đoàn kiểm tra liên quan đến thông tin thực phẩm bẩn tuồn vào trường học do Báo Dân Việt phản ánh.

“Sở An toàn Thực phẩm TPHCM đã báo cáo Cục An toàn thực phẩm về việc đã chỉ đạo kiểm tra. Trước đó, hồi tháng 11/2025, chúng tôi cũng đã có văn bản chỉ đạo tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm học đường và bếp ăn tập thể. Sau sự việc này, chúng tôi sẽ tiếp tục chỉ đạo làm rõ, trong đó có cả đảm bảo chung về an toàn thực phẩm học đường, bếp ăn tập thể và bếp ăn đường phố”, ông Thịnh cho hay.

Trong văn bản nêu rõ, Bộ Y tế đã ban hành văn bản số 7598/BYT-ATTP ngày 3/11/2025 gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm các tỉnh, thành phố về việc tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm học đường và bếp ăn tập thể.

Cụ thể, thứ nhất, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở tổ chức bếp ăn. Bộ Y tế yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định của Luật An toàn thực phẩm, Nghị định số 155/2018/NĐ-CP, Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 13/4/2020 và Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 11/10/2024 của Thủ tướng Chính phủ về phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.

Theo đó, người đứng đầu các cơ sở tổ chức bếp ăn tập thể, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố phải chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm tại đơn vị mình.

Thứ 2, tăng cường giám sát, hậu kiểm tại bếp ăn trường học và khu công nghiệp Các địa phương được yêu cầu, chủ động xây dựng kế hoạch bảo đảm an toàn thực phẩm đối với bếp ăn tập thể tại các cơ quan, trường học, khu công nghiệp, khu chế xuất và cơ sở y tế; Tăng cường thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm liên ngành, nhất là giữa ngành Y tế và Giáo dục; Giám sát chặt chẽ quy trình từ nguồn gốc thực phẩm, chế biến, bảo quản, vận chuyển, đến việc thực hiện kiểm thực ba bước và lưu mẫu thực phẩm; Xử lý nghiêm các vi phạm, công khai thông tin để cảnh báo cộng đồng.

Thứ 3, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục kiến thức an toàn thực phẩm, Bộ Y tế đề nghị các cơ sở giáo dục thực hiện nghiêm quy định tại Thông tư liên tịch số 08/2008/TTLT-BYT-BGDĐT và Thông tư liên tịch số 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT về công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và y tế trường học.

Đồng thời, cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục kiến thức ATTP, phòng chống ngộ độc thực phẩm cho học sinh, sinh viên, giáo viên, nhân viên nhà trường và người lao động, nhằm thay đổi thói quen, nâng cao nhận thức và hành vi an toàn trong lựa chọn, chế biến, bảo quản thực phẩm.

Thứ 4, phát huy vai trò giám sát của các tổ chức, đoàn thể. Bộ Y tế kêu gọi sự phối hợp của công đoàn, đoàn thanh niên, ban đại diện cha mẹ học sinh, ban quản lý khu công nghiệp/khu chế xuất, các tổ chức xã hội trong việc giám sát công tác chăm sóc sức khỏe và bảo đảm an toàn thực phẩm tại trường học, bệnh viện, khu công nghiệp. Đồng thời, các cơ sở y tế cần chuẩn bị sẵn sàng phương án, nhân lực, vật tư, trang thiết bị để kịp thời ứng phó, xử lý khi xảy ra sự cố ngộ độc thực phẩm, giảm thiểu tối đa thiệt hại cho sức khỏe cộng đồng.

Thịt không nhãn hiệu, không ngày sản xuất, hết hạn sử dụng gây nguy hại sức khoẻ học đường

Trao đổi với PV Dân Việt, bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nhận định thịt không nhãn hiệu, không ngày sản xuất, đã hết hạn sử dụng có thể gây ra nhiều nguy cơ đối với sức khỏe của trẻ.

Cụ thể, thịt bở bục là dấu hiệu của việc cấu trúc protein đã bị phá vỡ do enzyme vi khuẩn hoặc quá trình cấp đông – rã đông nhiều lần. Ngay cả khi chưa có mùi hôi (do gia vị che lấp hoặc chưa đến giai đoạn phân hủy mạnh), nó vẫn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn cấp tính.

Các loại vi khuẩn như Salmonella, E. coli hay Listeria thường phát triển mạnh trong thực phẩm hết hạn. Trẻ có thể bị ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng nôn mửa, tiêu chảy cấp, mất nước và sốt cao.

“Bên cạnh đó, một số vi khuẩn tiết độc tố chịu được nhiệt độ cao. Dù đã nấu chín, độc tố vẫn còn và gây kích ứng niêm mạc dạ dày trẻ ngay lập tức. Về lâu dài, việc ăn thực phẩm kém chất lượng thường xuyên làm hỏng hệ lợi khuẩn, khiến trẻ hấp thụ kém, dẫn đến suy dinh dưỡng hoặc chậm phát triển”, bác sĩ Thiệu nhấn mạnh.

Bác sĩ Thiệu lưu ý thực phẩm hết hạn thường được “phù phép” bằng hóa chất để khử mùi hoặc giữ màu. Sự tích tụ các hóa chất này (như Nitrite, Nitrat) về lâu dài làm tăng gánh nặng cho gan, thận và là tác nhân gây ung thư.

Với những trẻ học tại những ngôi trường bị cung cấp thực phẩm bẩn, bác sĩ Thiệu khuyên phụ huynh cần theo dõi sát các vấn đề về tiêu hóa của con. Cha mẹ cần kiểm tra xem trẻ có bị đau bụng âm ỉ, đầy hơi hoặc đi ngoài phân lỏng thường xuyên không (dù không thành đợt ngộ độc cấp).

Nếu có điều kiện, phụ huynh nên cho trẻ đi xét nghiệm phân hoặc kiểm tra chức năng gan, thận nếu trẻ có biểu hiện mệt mỏi kéo dài, da xanh xao.

Với học sinh nói chung, bác sĩ Thiệu cho rằng trong bối cảnh xuất hiện nhiều sự cố về bữa ăn học đường, phụ huynh cần đóng vai trò là “máy quét” sức khỏe cho con. Các dấu hiệu bất thường cần lưu ý bao gồm:

Thay đổi thói quen ăn uống: Trẻ đột nhiên sợ ăn cơm trường, thường xuyên kêu đau bụng sau khi đi học về.

Dấu hiệu ngộ độc: Trẻ hay bị nổi mề đay, dị ứng không rõ nguyên nhân, hoặc hơi thở có mùi lạ.

Sụt cân hoặc không tăng cân: Dù vẫn ăn uống đầy đủ nhưng trẻ không phát triển thể chất, có thể do chất lượng đạm từ bữa ăn không đảm bảo.

Trao đổi với PV Dân Việt, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, Chuyên gia Công nghệ thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho hay, thời gian vừa qua liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể tại các trường học và doanh nghiệp, đặc biệt, không ít vụ việc thực phẩm bẩn bị phanh phui khiến dư luận bức xúc, phẫn nộ. Đây là thực trạng đáng báo động ảnh hưởng đến sức khoẻ nhân dân.

Theo PGS Thịnh, qua những vụ việc vừa qua, cơ quan chức năng cần tăng cường hơn nữa việc kiểm soát như Sở Y tế, cơ quan quản lý an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, cơ quan Công an, chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật. Kiểm soát thường xuyên sẽ ngăn chặn

“Về phía cơ quan quản lý, cần tăng cường kiểm tra đột xuất các bếp ăn trường học, đặc biệt tại khu vực đông học sinh bán trú, đồng thời, nâng mức chế tài để đủ sức răn đe bởi hiện nay, mức phạt hành chính nhiều khi chưa tương xứng với nguy cơ đối với sức khỏe trẻ nhỏ”, ông Thịnh nhấn mạnh.

Đọc thêm