Tuyệt tác Thiên mã dát vàng: Đẳng cấp quà biếu thượng hạng Tết Bính Ngọ 2026

Còn vài tuần nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tại làng nghề Kiêu Kỵ xã Gia Lâm, Hà Nội (địa phận xã Kiêu Kỵ, huyện Gia Lâm, Hà Nội trước đây) đã cho ra mắt các mẫu linh vật ngựa với kiểu dáng đa dạng. Trong đó, dòng sản phẩm linh vật ngựa được dát vàng thủ công, có giá lên tới hàng chục triệu đồng, được nhiều khách hàng lựa chọn làm quà biếu.

Theo ghi nhận của PV Báo điện tử Dân Việt, từ đầu tháng Chạp, các xưởng gốm hoạt động với công suất cao hơn ngày thường. Các mẫu linh vật ngựa năm nay không chỉ dừng ở tạo hình truyền thống mà còn được biến tấu theo phong cách hiện đại, phục vụ nhiều nhóm khách hàng khác nhau, từ khách hàng cá nhân đến doanh nghiệp.

Nghệ nhân tập trung cao độ

Chị Nguyễn Thị Tựa – nghệ nhân tại một cơ sở dát vàng làng nghề Kiêu Kỵ ở xã Gia Lâm cho biết, năm nay số lượng đơn hàng linh vật tăng rõ rệt so với cùng kỳ các năm trước. Để đáp ứng nhu cầu thị trường, cơ sở của chị chủ yếu nhận dát vàng theo mẫu do các xưởng gốm hoặc khách hàng cung cấp.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Tựa ở xã Gia Lâm (khu vực xã Kiêu Kỵ, huyện Gia Lâm, Hà Nội trước đây) tập trung cao độ để thực hiện các công đoạn làm linh vật ngựa dát vàng. Ảnh: Nhật Hà

“Chúng tôi không sản xuất phôi mà tập trung vào khâu dát vàng hoàn thiện. Mỗi đơn vị gửi đến một mẫu khác nhau, từ hình dáng đơn giản đến cầu kỳ. Tính đến thời điểm hiện tại, cơ sở đã hoàn thành khoảng 5 mẫu linh vật ngựa dát vàng cho dịp Tết Bính Ngọ 2026, ngoài ra còn nhiều đơn hàng đang trong quá trình thực hiện”, chị Tựa cho biết.

Theo nữ nghệ nhân, mức độ khó của việc dát vàng phụ thuộc lớn vào thiết kế linh vật. Những mẫu ngựa cách điệu, đường nét bo tròn, ít chi tiết sắc cạnh thường dễ xử lý và thời gian hoàn thiện nhanh hơn. Ngược lại, các mẫu mang tính biểu tượng cao như “ngựa hóa rồng”, ngựa tung vó với nhiều mảng khối và chi tiết nhỏ đòi hỏi thợ phải làm chậm, cẩn trọng trong từng công đoạn.

Các nghệ nhân ở xã Gia Lâm (khu vực xã Kiêu Kỵ, huyện Gia Lâm, Hà Nội trước đây) tỉ mỉ phủ sơn lên các sản phẩm thô trước khi dát vàng. Mỗi sản phẩm từ lúc phủ sơn đến khi dát vàng kéo dài khoảng 2 giờ đồng hồ. Ảnh: Nhật Hà

Ông Nguyễn Thiên Hùng (người có nhiều năm gắn bó với nghề) chia sẻ, hiện nay nhiều công đoạn cán vàng đã được các hiệu vàng thực hiện sẵn, giúp người thợ giảm bớt phần việc nặng nhọc. Công đoạn quan trọng tiếp theo là làm quỳ. Lá quỳ được tạo từ giấy dó cắt vuông cạnh 4cm, sau đó được tăng độ bền bằng cách phết một loại mực tự chế từ bồ hóng đặc biệt trộn với keo da trâu. Những lá vàng mỏng được đặt xen kẽ giữa các lá quỳ, xếp thành từng tập, gói lại cẩn thận rồi đặt lên đe đá để đập bằng búa chuyên dụng.

Một nam nghệ nhân ở xã Gia Lâm (khu vực xã Kiêu Kỵ, huyện Gia Lâm, Hà Nội trước đây) bắt đầu thực hiện dát vàng lên linh vật ngựa sau khi ngựa đã được vẽ sơn. Ảnh: Nhật Hà

Quá trình dát vàng đòi hỏi kỹ thuật cao và sự bền bỉ. Một người thợ lành nghề có thể đập dàn mỏng một chỉ vàng thành những lá vàng có tổng diện tích hơn 1m². Để hoàn thiện một quỳ vàng, người thợ phải đập liên tục trong khoảng một giờ, với hơn 400 nhát búa đều tay.

Quy trình sản xuất vàng quỳ truyền thống gồm ba công đoạn chính: làm quỳ mới, đập diệp và làm quỳ cũ, trước khi những lá vàng hoàn thiện được đem thếp lên đồ thờ, đồ mỹ nghệ hoặc các tác phẩm nghệ thuật, tạo nên giá trị tinh xảo đặc trưng của nghề dát vàng Kiêu Kỵ.

“Dát vàng là công việc hoàn toàn thủ công, từ xử lý bề mặt đến phủ từng lá vàng mỏng. Mỗi sản phẩm đều phải làm kỹ để lớp vàng bám đều, không bong tróc và giữ được vẻ thẩm mỹ lâu dài”, ông Hùng nói.

Cũng theo ông Hùng, linh vật ngựa năm nay chủ yếu được làm từ gốm sứ. Trong đó, gốm sứ Bát Tràng vẫn là lựa chọn phổ biến do dễ tạo hình, giá thành hợp lý hơn và phù hợp với nhiều không gian trưng bày.

Linh vật ngựa được ưa chuộng dịp Tết Bính Ngọ

Theo quan niệm Á Đông, ngựa là con giáp thứ bảy trong 12 con giáp, gắn với hình ảnh của sự trung thành, bền bỉ và tinh thần tiến lên. Trong phong thủy, ngựa còn được xem là biểu tượng của tài lộc, thành công và sự hanh thông trong công việc. Chính vì vậy, linh vật ngựa thường được nhiều người lựa chọn trưng bày hoặc làm quà tặng dịp đầu năm.

Chị Nguyễn Minh Tâm, một khách hàng kinh doanh tại Hà Đông, Hà Nội cho biết, Tết năm nay chị đặt khoảng 25 linh vật ngựa dát vàng để làm quà biếu đối tác. “Đối với người làm kinh doanh, quà Tết cần mang ý nghĩa tốt lành. Ngựa tượng trưng cho sự bền bỉ và bứt phá, tôi hy vọng món quà này sẽ gửi gắm lời chúc hợp tác thuận lợi trong năm mới”, chị Tâm chia sẻ.

Không ngoại lệ, anh Hà Tuấn Long (Long Biên, Hà Nội), cũng chọn mua một linh vật ngựa dát vàng cỡ trung để trưng bày trong gia đình.

“Tôi thấy các sản phẩm thủ công này có tính thẩm mỹ cao, vừa mang nét truyền thống, vừa tạo điểm nhấn cho không gian ngày Tết. Giá không rẻ nhưng phù hợp với chất lượng và công sức của người làm nghề”, anh Tài nói.

Một mẫu linh vật ngựa khác đã được sơn, chuẩn bị vào công đoạn dát vàng. Ảnh: Nhật Hà

Theo các cơ sở sản xuất, giá linh vật ngựa dát vàng dao động từ 7 triệu đồng đến chục triệu đồng, tùy kích thước, chất liệu và mức độ cầu kỳ. Dù thuộc phân khúc cao cấp, sức mua vẫn ổn định, chủ yếu đến từ nhóm khách hàng doanh nghiệp và những người có nhu cầu biếu tặng trang trọng.

Bên cạnh linh vật theo năm, nhiều cơ sở dát vàng tại xã Gia Lâm cũng nhận hoàn thiện các sản phẩm khác theo yêu cầu riêng, từ đồ thờ, tượng phong thủy đến vật phẩm trang trí.

Đọc thêm