Nhiều người mất tết vì lừa đảo

Cuối năm, nhu cầu mua sắm, du lịch, nhận thưởng, tìm việc làm thêm của người dân tăng cao. Lợi dụng thời điểm này, các đối tượng lừa đảo liên tục tung ra nhiều kịch bản tinh vi, đánh trúng tâm lý ham rẻ, nhẹ dạ và thiếu cảnh giác.

Lừa đảo gia tăng mạnh dịp cận Tết

Thời gian cận Tết Nguyên đán luôn là “mùa cao điểm” của các loại hình lừa đảo trên không gian mạng. Các đối tượng thường giả mạo doanh nghiệp, cơ quan nhà nước hoặc người quen để tạo lòng tin, sau đó chiếm đoạt tài sản.

Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu cho biết, thủ đoạn lừa đảo ngày càng đa dạng, từ vé máy bay giá rẻ, tour du lịch “siêu khuyến mãi”, cho đến các chiêu trò nhận quà Tết, hỗ trợ tiền mặt, trúng thưởng hay việc làm thêm tại nhà.

Những “kịch bản” lừa đảo phổ biến nhất có thể kể đến là giả mạo bán vé máy bay, tour du lịch giá rẻ. Đây là chiêu trò xuất hiện nhiều vào dịp cuối năm. Đối tượng đăng quảng cáo vé máy bay, tour du lịch với mức giá rẻ bất thường, yêu cầu khách đặt cọc hoặc chuyển khoản trước. Sau khi nhận tiền, các đối tượng chặn liên lạc, xóa tài khoản và chiếm đoạt toàn bộ số tiền đã chuyển.

Giả mạo nhận tiền hỗ trợ, quà Tết: Nhiều người nhận được tin nhắn, cuộc gọi thông báo được nhận tiền hỗ trợ, quà Tết từ các chương trình “tri ân”, “phúc lợi xã hội”. Để nhận tiền, nạn nhân bị yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP hoặc truy cập vào đường link giả mạo, từ đó bị chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng.

Lừa đảo giao hàng tất niên, trúng thưởng. Lợi dụng thói quen mua sắm online cuối năm, các đối tượng gọi điện thông báo có đơn hàng hoặc phần quà trúng thưởng, yêu cầu thanh toán phí vận chuyển, phí thuế hoặc xác nhận thông tin. Sau khi nạn nhân chuyển tiền, hàng hóa không bao giờ được giao.

Việc làm thêm “việc nhẹ lương cao” là chiêu lừa rất phổ biến diễn ra quanh năm. Các đối tượng dụ dỗ người lao động làm nhiệm vụ online, đánh giá sản phẩm hoặc nhận hoa hồng cao. Ban đầu, nạn nhân được trả tiền nhỏ để tạo lòng tin, sau đó bị yêu cầu nạp tiền với lý do “mở khóa nhiệm vụ”, “hoàn tiền”, rồi chiếm đoạt toàn bộ số tiền đã chuyển.

Thủ đoạn mới xuất hiện theo cảnh báo từ chuyên gia các kẻ lừa đảo dùng AI và deepfake để tăng độ tin cậy. Nhiều đối tượng đã sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), deepfake để tạo video, giọng nói giả mạo người thân, lãnh đạo hoặc tổ chức uy tín. Những hình thức này khiến nạn nhân khó phân biệt thật – giả, dễ mất cảnh giác và nhanh chóng làm theo yêu cầu chuyển tiền.

Nguyên tắc “vàng” để tránh sập bẫy

Chuyên gia Ngô Minh Hiếu khuyên, trước tình trạng lừa đảo diễn biến phức tạp, người dân cần nâng cao cảnh giác và tuân thủ các nguyên tắc an toàn. Không tin vào các ưu đãi quá rẻ, vô lý, đặc biệt là vé máy bay, tour du lịch, quà Tết. Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng cho bất kỳ ai, dưới bất kỳ hình thức nào.

Không chuyển khoản cho tài khoản cá nhân khi mua sắm online nếu chưa xác thực được uy tín người bán. Chỉ giao dịch trên website, ứng dụng chính thức, không nhấp vào link lạ, không tải ứng dụng ngoài kho chính thống. Kiểm tra kỹ thông tin qua các kênh báo chí chính thống hoặc cơ quan chức năng khi nhận được thông báo bất thường.

“Cuối năm là thời điểm sum họp, an vui bên gia đình. Chủ động trang bị kiến thức, nâng cao cảnh giác sẽ giúp mỗi người bảo vệ tài sản của mình, tránh để “mất Tết” vì những cạm bẫy lừa đảo ngày càng tinh vi trên không gian mạng”, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu cảnh báo.

Cục An toàn thông tin khuyến cáo người dân cần đề cao cảnh giác trước các lời hứa hẹn về thu nhập cao, việc làm dễ dàng không cần bằng cấp. Thực hiện xác minh thông tin từ các nguồn chính thức, không tin tưởng vào những thông báo hoặc kênh thông tin không rõ ràng. Không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc mật khẩu cho bất kỳ ai. Thiết lập xác thực hai yếu tố cho tài khoản trực tuyến và cập nhật mật khẩu thường xuyên.

Trong trường hợp không may nghi ngờ mình đã trở thành nạn nhân, chuyên gia khuyên người dân cần giữ bình tĩnh để xử lý tình huống nhanh chóng. Việc đầu tiên là liên hệ ngay với ngân hàng để yêu cầu đóng băng tài khoản, sau đó thu thập toàn bộ bằng chứng như ghi âm cuộc gọi, hình ảnh tin nhắn, biên lai chuyển tiền để trình báo cơ quan chức năng.

Người dân có thể liên hệ trực tiếp đến công an địa phương, hoặc các đường dây nóng chuyên trách như Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Người dân tuyệt đối không tin vào các dịch vụ “lấy lại tiền lừa đảo” trên mạng xã hội, vì đây thực chất là một cái bẫy thứ hai nhắm vào sự hoảng loạn của người bị hại. Ngoài ra, việc chia sẻ câu chuyện của bản thân cũng là cách tốt để cảnh báo cộng đồng, giúp ngăn chặn các vụ việc tương tự tái diễn.

Đọc thêm