Thứ bảy, ngày 10/01/2026 15:30 GMT+7
Nam Khánh Thứ bảy, ngày 10/01/2026 15:30 GMT+7
Bà Zhang, 60 tuổi, đã vô cùng sững sờ khi phát hiện mình đứng tên mẹ ruột của một bé trai 13 tuổi trong sổ hộ khẩu, dù thực tế bà đã phẫu thuật triệt sản từ 30 năm trước.
Sự việc vỡ lở khi bà Zhang đến cơ quan chức năng để làm thủ tục cấp lại sổ hộ khẩu. Khi rà soát danh sách nhân khẩu, bà bàng hoàng phát hiện gia đình mình có thêm một thành viên lạ mặt: một bé trai sinh năm 2012, được đăng ký là con chung hợp pháp của vợ chồng bà. Điều này hoàn toàn phi lý bởi bà Zhang khẳng định đã thực hiện phẫu thuật triệt sản từ năm 1995 vì lý do sức khỏe và không hề mang thai thêm lần nào kể từ đó. Vợ chồng bà kết hôn 35 năm và người con út của họ hiện đã 31 tuổi.
“Tôi không có bất kỳ ký ức nào về việc sinh con vào năm 2012”, bà Zhang bức xúc cho biết. Sau khi cùng cơ quan chức năng vào cuộc xác minh, sự thật đau lòng đã được hé lộ. Người đứng sau sự việc trớ trêu này chính là chồng bà. Đứa trẻ sinh năm 2012 thực chất là con riêng của ông với nhân tình.

Để hợp thức hóa thân phận cho đứa trẻ và đưa tên bé vào sổ hộ khẩu gia đình, người chồng đã lén đánh cắp giấy tờ tùy thân của vợ. Ông ta sử dụng thẻ căn cước của bà Zhang để làm thủ tục tại bệnh viện, khai báo bà là mẹ ruột của đứa trẻ khi làm giấy chứng sinh. Hành động này đã qua mặt được cả vợ và cơ quan quản lý trong suốt 13 năm qua, cho đến khi bà Zhang vô tình phát hiện.
Hệ lụy pháp lý nghiêm trọng và “lỗ hổng” quản lý nhân khẩu
Vụ việc đã làm lộ ra sai sót nghiêm trọng trong quy trình quản lý y tế. Một bệnh viện tại Lạc Dương xác nhận đã cấp giấy chứng sinh cho đứa trẻ dựa trên thẻ căn cước của bà Zhang do người chồng cung cấp mà không thực hiện đúng quy trình đối chiếu nhận diện sản phụ. Đại diện bệnh viện thừa nhận sự tắc trách này và cho biết đang phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý. Theo quy định, cơ sở y tế này và các nhân viên liên quan sẽ phải đối mặt với án phạt từ Ủy ban Y tế, bao gồm phạt hành chính và tước chứng chỉ hành nghề.
Về phía bà Zhang, bà đã quyết định nộp đơn kiện chồng vi phạm chế độ hôn nhân một vợ một chồng và yêu cầu ly hôn. Dưới góc độ pháp lý, luật sư Li thuộc Đoàn luật sư Bắc Kinh nhận định, hành vi của người chồng cực kỳ nghiêm trọng. Ông không chỉ vi phạm Luật Hôn nhân mà còn có dấu hiệu của tội “Sử dụng trái phép giấy tờ tùy thân” và “Làm giả hồ sơ, tài liệu nhà nước”. Nếu cơ quan điều tra chứng minh được ông chung sống như vợ chồng với nhân tình, người chồng có thể bị truy tố tội Trùng hôn với mức án lên đến 2 năm tù.
Các chuyên gia xã hội học chỉ ra rằng, động cơ chính của những vụ “trộm danh phận” như thế này thường xuất phát từ vấn đề hộ khẩu (Hukou). Tại Trung Quốc, trẻ em sinh ngoài giá thú gặp muôn vàn khó khăn trong việc đăng ký hộ khẩu, từ đó bị hạn chế tiếp cận hệ thống giáo dục công lập và y tế. Bằng cách mạo danh vợ để đăng ký khai sinh, người chồng vừa giải quyết được bài toán đi học cho con riêng, vừa che giấu được mối quan hệ ngoài luồng. Hiện nay, Trung Quốc đang thắt chặt quy định cấp giấy chứng sinh bằng công nghệ nhận diện khuôn mặt để ngăn chặn tình trạng này cũng như nạn buôn bán trẻ em.
Theo: t/h