Các bệnh về phổi khiến hơn 25.000 người tử vong/năm, PGS ngành Y cảnh báo lối sống chủ quan

PGS.TS Phùng Hòa Bình, chuyên gia Đông y, cung cấp cho các bạn trẻ kiến thức, kỹ năng bảo vệ sức khỏe hô hấp, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng trong bối cảnh ô nhiễm không khí và bệnh hô hấp gia tăng.

“Người có sức khỏe thì có một ngàn điều ước, người thiếu sức khỏe chỉ ước một điều duy nhất là sức khỏe”. Đó là chia sẻ của PGS.TS Phùng Hòa Bình, chuyên gia Đông y, nguyên Trưởng bộ môn Dược học cổ truyền (Trường Đại học Dược Hà Nội) trong chương trình Giao lưu thanh niên tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe năm 2026 với chủ đề “Lá phổi xanh – Sống an lành”.

Chương trình do Cổng tri thức Thánh Gióng (Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam) phối hợp các đơn vị tổ chức chiều 6/4 nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe thế giới 7/4 và Ngày Sức khỏe toàn dân năm 2026.

Chia sẻ với các bạn trẻ, PGS.TS Phùng Hòa Bình cho biết, phổi đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự sống của con người. Mỗi phút, cơ thể thực hiện từ 12–16 nhịp thở, liên tục suốt cả cuộc đời, giúp hấp thụ oxy và đào thải khí carbonic cùng nhiều chất độc ra ngoài.

Hệ hô hấp không chỉ đơn thuần là “đường dẫn khí” mà còn có chức năng lọc bụi, làm ẩm, làm ấm không khí và tham gia vào hệ miễn dịch nhằm bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây hại từ môi trường. Tuy nhiên, trong bối cảnh ô nhiễm không khí gia tăng, khói bụi, hóa chất, cùng với sự thay đổi thời tiết và thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh, sức khỏe phổi của nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, đang đứng trước nhiều nguy cơ.

PGS.TS Phùng Hòa Bình nhấn mạnh, những dấu hiệu ban đầu của vấn đề hô hấp thường dễ bị bỏ qua như ho nhẹ, húng hắng, ngứa họng, hắt hơi hay sổ mũi. Tuy nhiên, nếu xuất hiện tình trạng ho kéo dài, khó thở, thở nhanh hoặc ho có đờm, thậm chí lẫn máu, người bệnh cần đặc biệt lưu ý vì đây có thể là biểu hiện của các bệnh lý nghiêm trọng hơn.

“Ho là phản xạ tự nhiên của cơ thể nhằm làm sạch đường hô hấp nhưng nếu ho kéo dài hoặc tái đi tái lại nhiều lần thì không nên chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu của viêm phế quản, hen suyễn, thậm chí các bệnh lý nguy hiểm ở phổi”, ông cảnh báo.

Lý giải nguyên nhân khiến nhiều người trẻ dễ gặp các vấn đề về hô hấp, chuyên gia cho rằng không chỉ do yếu tố môi trường mà còn xuất phát từ việc suy giảm miễn dịch, cơ thể kém thích nghi.

Đặc biệt, PGS.TS Phùng Hòa Bình cũng chỉ ra nhiều thói quen xấu trong đời sống hằng ngày đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe lá phổi, nhất là ở người trẻ. Đó là tâm lý chủ quan, cho rằng còn trẻ nên chưa cần quan tâm đến bệnh hô hấp; việc không sử dụng khẩu trang khi ra ngoài, thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, ô nhiễm mà không có biện pháp bảo vệ. Bên cạnh đó, lối sống thiếu lành mạnh như thức khuya, ít vận động, ăn uống thất thường, không giữ ấm cơ thể khi thời tiết thay đổi cũng làm suy giảm sức đề kháng. Nhiều người còn có thói quen tự ý dùng thuốc khi bị ho, chỉ xử lý triệu chứng mà không tìm hiểu nguyên nhân, hoặc bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm như ho kéo dài, ngứa họng, húng hắng. Theo chuyên gia, chính những thói quen lặp đi lặp lại mỗi ngày này khiến nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp gia tăng mà nhiều người không nhận ra.

Để bảo vệ lá phổi khỏe mạnh, PGS.TS Phùng Hòa Bình khuyến cáo cần duy trì lối sống lành mạnh, tăng cường vận động thể chất, có chế độ dinh dưỡng hợp lý và chủ động phòng tránh các yếu tố gây hại như khói bụi, hóa chất. Đồng thời, người dân không nên tự ý sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Đặc biệt, chuyên gia cũng hướng dẫn một phương pháp thở đơn giản nhưng hiệu quả giúp cải thiện chức năng hô hấp: hít vào chậm, sâu bằng mũi, giữ hơi trong vài giây rồi thở ra từ từ bằng miệng. Việc duy trì thói quen thở đúng cách không chỉ giúp tăng cường hấp thụ oxy mà còn hỗ trợ đào thải khí độc, góp phần “thanh lọc” lá phổi.

Trong khuôn khổ chương trình, các bạn trẻ đã hào hứng tham gia các minigame tương tác: “Khám phá về lá phổi” và “Đuổi hình bắt chữ”, qua đó tiếp nhận kiến thức y khoa một cách sinh động, dễ nhớ.

Thông qua chương trình, mỗi bạn trẻ nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc bảo vệ lá phổi của chính mình và của cộng đồng; từ đó chủ động bảo vệ môi trường sống; rèn luyện thể chất, nâng cao sức đề kháng; tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền, tình nguyện vì sức khỏe cộng đồng.

Đọc thêm