Nguy cơ trong bữa cơm gia đình thời hiện đại: Ngồi bên nhau nhưng vẫn có khoảng cách vô hình

Trong bữa cơm gia đình thời hiện đại, bố mẹ con cái ngồi chung mâm nhưng mỗi người lại đang sống trong một “thế giới” riêng và những chiếc điện thoại vô tình tạo nên khoảng cách vô hình…

Ngày 27/6, tại tọa đàm “Bữa cơm gia đình trong xã hội hiện đại: Giá trị và thách thức” do Trường Đại học Hà Nội tổ chức TS Nguyễn Tiến Dũng – Phó Hiệu Trưởng, Chủ tịch Công đoàn Trường Đại học Hà Nội cho rằng, bữa cơm gia đình không đơn thuần chỉ là tái nạp năng lượng sau một ngày làm việc và học tập mệt mỏi, mà đó chính là không gian và thời gian nơi mà mọi lo toan, áp lực của thế giới ngoài kia được để lại sau cánh cửa.

“Bữa cơm ấm cúng với cả gia đình quây quần bên nhau thực sự có thể giúp nuôi dưỡng tâm hồn chúng ta, vun đắp tình cảm gia đình. Đó cũng là cầu nối gắn kết và là nơi để các thành viên trong gia đình giao tiếp, chia sẻ những câu chuyện trong cuộc sống”, TS Dũng chia sẻ.

Theo TS Dũng, trong văn hóa Việt Nam, bữa cơm gia đình từ lâu không chỉ là nét sinh hoạt quen thuộc mà còn được xem là nền tảng cốt lõi để xây dựng một tổ ấm hạnh phúc và bền vững.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, những bữa cơm đủ đầy thành viên dường như đang dần trở nên xa xỉ. Áp lực công việc, lịch học dày đặc, những cuộc hẹn ngoài xã hội cùng sự phát triển của công nghệ khiến nhiều người ngày càng ít thời gian dành cho gia đình. Có những mái nhà sáng đèn nhưng hiếm khi cả nhà ngồi lại cùng nhau trọn vẹn.

Theo TS Dũng, điều đáng lo ngại nhất không chỉ là sự mất đi của một thói quen sinh hoạt mà còn là nguy cơ đánh mất “cái hồn” của gia phong và sợi dây kết nối giữa các thế hệ.

“Hạnh phúc không nằm ở những điều quá cao xa. Nó hiện hữu ngay trong mùi thơm của nồi cơm chín tới, trong những món ăn giản dị được gửi gắm bằng yêu thương và sự chăm sóc.

Dù ngoài kia thế giới có bao la, có nhiều cám dỗ hay áp lực đến thế nào, thì chỉ cần biết rằng luôn có một bữa cơm ấm áp đang chờ đợi chúng ta ở nhà, chúng ta sẽ có thêm sức mạnh để vượt qua tất cả. Hãy trân trọng và gìn giữ giá trị bữa cơm gia đình. Bởi vì thanh âm ấm áp nhất của cuộc đời lại chính là tiếng gọi: “Về nhà ăn cơm thôi!””, TS Dũng chia sẻ.

Nguy cơ bạo lực lạnh trong gia đình

Chia sẻ tại tọa đàm, nhà báo Hồ Minh Chiến – Tổng Biên tập Tạp chí Gia đình Việt Nam nhớ lại những bữa cơm tuổi thơ tuy đạm bạc nhưng luôn đầy đủ ông bà, cha mẹ, anh chị em cùng những câu chuyện sẻ chia thân tình.

“Khi ấy không có điện thoại, không có mạng xã hội. Mọi người thật sự trò chuyện và lắng nghe nhau”, ông nói.

Thế nhưng hiện nay, hình ảnh phổ biến trong nhiều gia đình lại là cảnh cả nhà ngồi cùng một bàn ăn nhưng mỗi người theo đuổi một thế giới riêng, dán mắt vào điện thoại và gần như không còn tương tác với nhau.

Theo ông Chiến, đây là thực trạng đáng báo động, đặc biệt ở các đô thị lớn – nơi guồng quay công việc và áp lực cuộc sống khiến con người ngày càng thiếu thời gian dành cho gia đình.

“Bữa cơm gia đình và sự gắn kết tình thân đang đứng trước thách thức rất lớn”, ông chia sẻ.

Từ góc nhìn của người nhiều năm làm báo về lĩnh vực gia đình, ông cho rằng nhiều xung đột hay bạo lực gia đình hiện nay không bắt đầu từ những điều quá lớn lao mà âm thầm xuất phát từ chính sự im lặng, thiếu lắng nghe và thiếu sẻ chia.

“Bạo lực gia đình không chỉ là bạo lực thể xác mà còn có cả bạo lực tinh thần. Có những gia đình không có tiếng quát mắng nhưng lại lạnh lùng với nhau trong chính ngôi nhà của mình”, ông nói.

Chung quan điểm, TS Nguyễn Thị Như – Trưởng khoa Giáo dục Chính trị, Trường Đại học Hà Nội cho rằng nhiều gia đình hiện nay “ở rất gần nhau nhưng lại không hiểu nhau”. Theo bà, người trẻ hôm nay phải đối mặt với rất nhiều áp lực từ học tập, công việc, tương lai, sự so sánh hay cả bạo lực học đường. Tuy nhiên, không phải ai cũng đủ dũng cảm để mở lòng với gia đình.

“Điều người trẻ cần nhất không phải là sự phán xét mà là được lắng nghe bằng sự thấu hiểu”, TS Như nhấn mạnh.

Bà cho biết nhiều phụ huynh rất yêu thương con nhưng lại chưa biết cách đồng hành về mặt cảm xúc. Trong khi đó, nhiều bạn trẻ lại chọn im lặng vì sợ khiến cha mẹ lo lắng hoặc thất vọng. “Gia đình chính là giải pháp chữa lành tốt nhất nếu các thành viên biết lắng nghe và đồng hành cùng nhau”, bà nói.

Đọc thêm