Tưởng trúng gió, mỏi vai, nào ngờ suýt bị liệt, bác sĩ cảnh báo xu hướng trẻ hóa của bệnh văn phòng

Tình trạng ít vận động, ngồi nhiều, thiếu vận động trong thời gian dài – “đại dịch ngồi” của thế kỷ đang tạo ra căn bệnh khiến nhiều người trẻ lao đao.

Theo PGS Nguyễn Lê Bảo Tiến – Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội – Cơ sở Linh Đàm), Phụ trách khoa Phẫu thuật Cột sống, thời gian gần đây, bệnh viện tiếp nhận không ít bệnh nhân bị các bệnh lý cột sống khi tuổi đời còn khá trẻ.

Gần nhất là bệnh nhân Mai Lệ H. (41 tuổi, ở tại Hà Nội) với khối thoát vị đã chèn tới 2/3 tủy sống, nguy cơ liệt rất cao nếu trì hoãn điều trị.

Bệnh nhân H. cho hay bản thân chị vốn có tiền sử đau lưng nên luôn hạn chế vận động mạnh. Một buổi sáng thức dậy, chị xuất hiện cơn đau vùng cổ vai gáy. Chị tưởng mình bị trúng gió nên đã nhờ chồng đánh gió. Tuy nhiên, sau 2-3 lần không đỡ đau mà cơn đau càng ngày càng tăng, lan dần từ vai xuống tay.

Chị đã đi bấm huyệt, châm cứu tại một số cơ sở y học cổ truyền nhưng cơn đau vẫn không đỡ. Đến khi cơn đau không chịu đựng được mới đi khám. Kết quả chiếu chụp cho thấy chị bị thoát vị đĩa đệm, chèn vào tủy sống khiến cho cơn đau ngày càng nặng. Nếu không điều trị kịp thời có nguy cơ bị liệt.

PGS Tiến cho hay trường hợp chị H. là điển hình của xu hướng trẻ hóa bệnh lý cột sống, đặc biệt ở người làm việc văn phòng. Bệnh nhân có dấu hiệu “báo động đỏ” như đau liên tục 24/24 giờ, lan vào giấc ngủ, cổ co cứng, tay yếu, yếu tay – biểu hiện chèn ép tủy cổ nguy hiểm, nếu không mổ ngay, nguy cơ liệt rất cao.

Sau khi được PGS Tiến giải thích kỹ, chị H đã quyết định mổ, thay đĩa đệm. Sau một tháng tái khám sau phẫu thuật, chị H đã gần như hết hẳn cơn đau cổ vai gáy.

PGS Tiến cũng nhận định, hiện nay đang có xu hướng trẻ hóa các bệnh lý về cột sống, đặc biệt là thoát vị đĩa đệm. Nguyên nhân là do lối sống ngồi nhiều, ít vận động, thừa cân béo phì, không tập thể dục của người trẻ. “Trong đó, tình trạng ít vận động, ngồi nhiều trong thời gian dài – thường được gọi là “đại dịch ngồi” của thế kỷ – đang trở thành nguyên nhân hàng đầu”, PGS Tiến nhấn mạnh.

Để phòng các bệnh lý về cột sống, PGS Tiến khuyến cáo, mỗi người nên duy trì ít nhất 30 phút tập luyện, trong đó có thể kết hợp khoảng 4-5 phút vận động cường độ cao ngắt quãng, đồng thời cần xây dựng chế độ ăn hợp lý, kiểm soát cân nặng, hạn chế thức khuya, mất ngủ và căng thẳng kéo dài.

Đối với nam giới, việc sử dụng rượu, bia, thuốc lá cũng góp phần làm tăng áp lực lên cột sống, khiến đĩa đệm thoái hóa sớm.

Thoái hóa đĩa đệm thực chất là quá trình mất nước diễn ra rất sớm, bắt đầu từ khoảng sau tuổi 20. Đĩa đệm vốn cần đảm bảo vừa có độ vững chắc, vừa mềm mại để hấp thu lực khi cơ thể vận động như đi, đứng, nhảy.

Các lực tác động theo trục dọc sẽ được phân tán theo chiều ngang và triệt tiêu. Tuy nhiên, khi đĩa đệm bị mất nước, trở nên khô và giòn, khả năng đàn hồi suy giảm, khiến nguy cơ rách, nứt hoặc vỡ đĩa đệm tăng lên.

Những tác động đột ngột như xoắn, vặn mạnh có thể làm đĩa đệm bị tổn thương, dẫn tới thoát vị thực sự. Trong nhiều trường hợp khác, chiều cao đĩa đệm giảm dần, kéo theo hàng loạt hệ lụy liên quan đến bệnh lý thoái hóa cột sống về sau.

Đáng chú ý, nguy cơ này không chỉ gặp ở người thiếu cân mà còn phổ biến ở người béo phì. Ở nhóm này, dù khối lượng cơ thể lớn nhưng chủ yếu là mỡ, trong khi khối cơ thấp, không đủ khả năng chịu tải. Điều này làm khiến cột sống yếu đi và tăng nguy cơ mắc các bệnh lý cột sống.

Đặc biệt, bệnh béo phì còn kéo theo hàng loạt rối loạn chuyển hóa như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, tăng acid uric… Sự kết hợp của viêm mạn tính và rối loạn chuyển hóa sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống khớp, dây chằng và đĩa đệm, đẩy nhanh quá trình thoái hóa.

“Bây giờ là xét nghiệm cho người làm văn phòng trên diện rộng có khả năng phát hiện ra khá nhiều rối loạn chuyển hóa và các nguy cơ mắc bệnh lý cột sống. Những bệnh lý này liên quan đến nhau và càng làm tăng các nguy cơ bệnh tật”, PGS Tiến chia sẻ.

PGS Tiến cũng khuyến cáo, khi có các dấu hiệu đau đớn, tê mỏi ở cổ vai gáy thì không nên chủ quan mà nên đi khám ngay để được điều trị kịp thời, vì có nhiều tổn thương cột sống không chỉ xoa bóp, bấm huyệt là khỏi. Nếu trì hoãn lâu có thể bệnh sẽ nặng lên, hoặc chỉ cần 1 vận động mạnh hay tai nạn nhỏ như lái xe phanh gấp, ngã ngồi… có thể gây tổn thương mạnh cột sống, gây liệt thậm chí mất mạng.

Đọc thêm