Thứ sáu, ngày 06/03/2026 18:00 GMT+7
Ngọc Vũ Thứ sáu, ngày 06/03/2026 18:00 GMT+7
Củ nén là gia vị quen thuộc trong nhiều món ăn. Bảo quản củ nén đúng cách không chỉ giúp giữ được mùi vị đặc trưng mà còn kéo dài thời gian sử dụng, hạn chế hao hụt.
Cách bảo quản củ nén đơn giản, hiệu quả
Củ nén (còn gọi là củ hành tăm) là loại gia vị đặc trưng trong nhiều món ăn miền Trung như cá kho, thịt kho, cháo, canh… Nhờ hương thơm đặc trưng và vị cay nhẹ, củ nén được xem là “linh hồn” của nhiều món ăn dân dã.

Những năm gần đây, diện tích trồng nén tại nhiều địa phương, đặc biệt ở khu vực miền Trung, ngày càng mở rộng. Nhờ áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong canh tác, năng suất và chất lượng củ nén được nâng lên rõ rệt.
Tuy nhiên, vào chính vụ thu hoạch, người dân thường thu hoạch đồng loạt nên giá nén giảm mạnh so với đầu vụ hoặc cuối vụ.
Theo các chuyên gia nông nghiệp, nếu bảo quản không đúng cách, nén rất dễ bị teo tóp, nảy mầm hoặc thối hỏng, gây hao hụt lớn về khối lượng và chất lượng.
Vì vậy, nhiều hộ gia đình và thương lái thường tìm cách bảo quản củ nén để kéo dài thời gian sử dụng, chờ thời điểm giá tăng.
Theo kinh nghiệm của chị em nội trợ và các chuyên gia, ngoài phương pháp truyền thống, các nhà khoa học đã nghiên cứu nhiều cách bảo quản củ nén hiệu quả hơn, giúp kéo dài thời gian sử dụng từ vài tháng mà vẫn giữ được chất lượng.
1. Bảo quản củ nén nơi khô ráo, thoáng mát
Đây là cách đơn giản và phổ biến nhất trong các gia đình. Sau khi thu hoạch hoặc mua về, cần phơi nén cho thật khô, loại bỏ những củ bị dập, thối. Sau đó cho nén vào rổ, bao lưới hoặc túi thoáng khí và để ở nơi khô ráo, thoáng mát.
Cách làm này giúp hạn chế ẩm mốc và có thể bảo quản nén trong vài tuần đến hơn một tháng.
2. Vùi củ nén trong cát khô
Đây là phương pháp truyền thống được nhiều nông hộ áp dụng. Nén được xếp vào thùng hoặc chum, sau đó phủ cát khô lên trên. Cát giúp giữ độ ẩm ổn định, hạn chế hiện tượng nảy mầm và giảm sự mất nước của củ. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát tốt độ ẩm, nén vẫn có thể bị hao hụt hoặc hư hỏng.
3. Bảo quản củ nén trong tủ lạnh
Theo các nghiên cứu khoa học, bảo quản lạnh là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để kéo dài thời gian bảo quản củ nén. Ở nhiệt độ từ 2–12°C, quá trình hô hấp và trao đổi chất của củ nén sẽ giảm mạnh. Nhờ đó, quá trình phân giải tinh bột và các hợp chất sinh học diễn ra chậm hơn, giúp kéo dài thời gian bảo quản.
Nhiệt độ thấp cũng làm chậm sự phát triển của vi khuẩn và nấm mốc – nguyên nhân chính gây thối hỏng nén. Đồng thời, hạn chế hiện tượng nảy mầm, teo tóp và mất nước của củ.
Để bảo quản trong tủ lạnh, chị em có thể cho nén vào túi lưới hoặc hộp có lỗ thoáng khí, đặt ở ngăn mát. Với cách này, nén có thể giữ được chất lượng trong nhiều tháng.
Hướng đi mới giúp nâng cao giá trị củ nén
Trước thực tế củ nén thường bị hao hụt trong quá trình bảo quản, Trung tâm Nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo thuộc Sở Khoa học – Công nghệ tỉnh Quảng Trị đã triển khai nhiệm vụ nghiên cứu quy trình bảo quản lạnh nén sau thu hoạch.

Bà Lê Thị Minh Nguyệt – chủ nhiệm nhiệm vụ nghiên cứu cho biết, khi bảo quản nén củ ở nhiệt độ thấp (2-12°C) có thể kéo dài thời gian lưu trữ nén từ 3–6 tháng mà vẫn đảm bảo chất lượng và khối lượng. Phương pháp này không sử dụng chất bảo quản, chỉ áp dụng quy trình sơ chế và bảo quản trong kho lạnh với các thông số kỹ thuật phù hợp. Nhờ đó, củ nén vẫn giữ được độ chắc, màu sắc, mùi vị đặc trưng cũng như giá trị dinh dưỡng.
Đáng chú ý, quy trình bảo quản này được đánh giá có tính khả thi cao, phù hợp với các hợp tác xã, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa, không đòi hỏi thiết bị quá phức tạp hay chi phí đầu tư lớn.
Theo bà Nguyệt, việc áp dụng bảo quản lạnh không chỉ giúp giảm tổn thất sau thu hoạch mà còn góp phần ổn định nguồn cung, giúp người trồng nén chủ động hơn trong việc đưa sản phẩm ra thị trường, hạn chế tình trạng “được mùa mất giá”.
Lãnh đạo Sở Khoa học Công nghệ tỉnh Quảng Trị cho biết, việc hoàn thiện quy trình bảo quản lạnh nén củ không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho các hợp tác xã và doanh nghiệp áp dụng vào thực tế sản xuất mà còn hoàn thiện bộ tiêu chuẩn cơ sở, nhãn mác cho sản phẩm nén củ bảo quản lạnh, góp phần bảo đảm điều kiện cho sản phẩm đưa ra thị trường tiêu thụ.
Có thể thấy, chỉ với những cách bảo quản đơn giản như giữ khô ráo, vùi cát hoặc bảo quản lạnh, chị em nội trợ hoàn toàn có thể giữ củ nén tươi lâu, thơm ngon trong nhiều tháng. Không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, những phương pháp này còn góp phần tận dụng tối đa nguồn gia vị đặc trưng của ẩm thực miền Trung.