Nhiều chính sách giáo dục quan trọng có hiệu lực từ 1/1/2026

Từ ngày 1/1/2026, hàng loạt chính sách giáo dục mới chính thức có hiệu lực, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đồng thời tác động trực tiếp tới đội ngũ nhà giáo, học sinh, công tác quản lý và hệ thống văn bằng, chứng chỉ.

Luật Nhà giáo chính thức có hiệu lực

Một trong những điểm nhấn lớn nhất là Luật Nhà giáo bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Lần đầu tiên trong lịch sử, Quốc hội ban hành đạo luật riêng quy định đầy đủ về vị trí, vai trò, quyền, nghĩa vụ và các chế độ, chính sách dành cho đội ngũ nhà giáo; cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trong việc tôn vinh, chăm lo, bảo vệ và phát triển đội ngũ nhà giáo – lực lượng then chốt của sự nghiệp giáo dục.

Ông Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Bộ GDĐT, nhấn mạnh 5 điểm nổi bật đáng chú ý trong quy định tại Luật Nhà giáo. Cụ thể: Thứ nhất, khẳng định vị thế, bảo vệ danh dự và uy tín nghề giáo.

Thứ hai, lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp. Thứ ba, một số chính sách đãi ngộ, hỗ trợ, thu hút tốt hơn đối với nhà giáo.

Thứ tư, chuẩn hóa và phát triển đội ngũ – nâng cao chất lượng giáo dục. Thứ năm, tăng quyền tự chủ cho cơ sở giáo dục và giao quyền chủ động cho ngành Giáo dục.

Giám đốc Sở GD&ĐT có quyền tuyển dụng, điều động giáo viên trên toàn tỉnh

Chính sách mới áp dụng từ 1/1/2026, Giám đốc Sở GD&ĐT có thẩm quyền tuyển dụng, điều động giáo viên tại các cơ sở công lập trên phạm vi toàn tỉnh.

Theo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo vừa được Quốc hội thông qua, Giám đốc Sở GD&ĐT có thẩm quyền tuyển dụng, tiếp nhận đối với nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân viên trường công lập trên địa bàn tỉnh.

Giám đốc Sở cũng thực hiện thẩm quyền điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bổ nhiệm, thay đổi vị trí việc làm đối với nhân sự giáo dục liên quan phạm vi từ 2 xã/phường trở lên trên địa bàn tỉnh, thành phố.

Quy định này được kỳ vọng sẽ giúp các địa phương linh hoạt hơn trong bố trí, sử dụng đội ngũ giáo viên, khắc phục tình trạng thừa – thiếu cục bộ, đồng thời giảm bớt các thủ tục hành chính kéo dài.

Thay đổi hệ thống văn bằng: Bỏ bằng tốt nghiệp THCS

Một chính sách đáng chú ý khác là bỏ cấp bằng tốt nghiệp THCS kể từ ngày 1/1/2026. Thay vì cấp bằng, học sinh hoàn thành chương trình THCS sẽ được xác nhận kết quả học tập trong học bạ hoặc hồ sơ học tập điện tử.

Luật mới được thông qua quy định văn bằng của hệ thống giáo dục quốc dân là văn bản thể hiện dưới dạng giấy hoặc số được cấp cho người học khi tốt nghiệp trung học phổ thông; người học hoàn thành chương trình giáo dục, chương trình đào tạo và đạt chuẩn đầu ra của trình độ tương ứng trong giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học.

Văn bằng của hệ thống giáo dục quốc dân gồm: Bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, bằng trung học nghề, bằng trung cấp, bằng cao đẳng, bằng cử nhân, bằng thạc sĩ, bằng tiến sĩ, văn bằng chương trình đào tạo chuyên sâu của một số ngành, lĩnh vực đặc thù.

Một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc

Bộ GD&ĐT quyết định lựa chọn bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam làm sách giáo khoa thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027. Quyết định có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Theo Bộ GD&ĐT, bộ sách này đáp ứng đầy đủ các tiêu chí lựa chọn: Có đủ tất cả môn học ở cả 3 cấp học; chất lượng khoa học – sư phạm được khẳng định qua quá trình triển khai rộng rãi tại 34 tỉnh, thành; tính ổn định và khả năng cung ứng cao trên toàn quốc. Ngoài ra, việc sử dụng bộ sách đã quen thuộc cũng giúp hạn chế tối đa xáo trộn đối với giáo viên, học sinh và phụ huynh.

Bộ GD&ĐT cho biết, việc áp dụng một bộ sách giáo khoa sẽ thống nhất sẽ góp phần bảo đảm cơ hội tiếp cận tri thức bình đẳng giữa các vùng miền; kiến thức được xây dựng xuyên suốt từ lớp 1 đến lớp 12 giúp giảm rủi ro đứt gãy khi học sinh chuyển trường – nhất là ở vùng khó khăn, gia đình lao động di cư.

Sinh viên sẽ được miễn học phí môn Giáo dục quốc phòng – an ninh

Một trong những điểm nhấn của Nghị quyết về các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển giáo dục – đào tạo vừa được Quốc hội thông qua là việc miễn học phí và giáo trình đối với môn Giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên.

Nhà nước sẽ bảo đảm nguồn lực để triển khai theo lộ trình bắt đầu từ ngày 1/1/2026.

Chương trình Giáo dục quốc phòng – an ninh, quy định tại Thông tư 05 năm 2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, gồm 4 học phần với tổng thời lượng 165 tiết.

Hiện mỗi cơ sở đào tạo thu mức phí khác nhau, dao động từ 3 đến 8 triệu đồng, thậm chí có trường thu tới hơn 20 triệu đồng cho học phần này.

Đọc thêm