Phú Thọ bứt phá với sức mạnh văn hóa, thể thao và du lịch

Từ dấu mốc hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Hòa Bình, Vĩnh Phúc (tháng 7/2025), tỉnh Phú Thọ mới đang chuyển mình mạnh mẽ, biến tiềm năng văn hóa, thể thao và du lịch thành lợi thế cạnh tranh, từng bước khẳng định vị thế trung tâm du lịch – văn hóa – thể thao mới, điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước.

Hội tụ tinh hoa

Phú Thọ là vùng đất cội nguồn dân tộc, nơi hội tụ và lưu giữ kho tàng văn hóa vật thể, phi vật thể phong phú bậc nhất cả nước. Toàn tỉnh hiện có 2.778 di tích, trong đó có 6 di tích quốc gia đặc biệt, 6 bảo vật quốc gia và gần 2.000 di sản phi vật thể.

Trên nền tảng văn hóa đậm đà bản sắc, du lịch Phú Thọ đang bứt phá ngoạn mục.

Đặc biệt, 5 di sản văn hóa được UNESCO vinh danh (Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, Hát Xoan Phú Thọ, Nghi lễ và trò chơi Kéo co, Hát ca trù và Thực hành tín ngưỡng Tam phủ) không chỉ là niềm tự hào của chính quyền và người dân Đất Tổ, mà còn là “nguồn vàng” để phát triển du lịch bền vững.

Sau hợp nhất, Phú Thọ càng thêm giàu bản sắc với sự giao thoa giữa văn hóa Mường Hòa Bình, văn hóa đồng bằng Bắc Bộ và văn hóa miền núi trung du, tạo nên một bức tranh đa sắc, độc đáo mà vẫn đậm hồn Việt. Những di sản không chỉ được bảo tồn mà còn “sống” trong đời sống cộng đồng, trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo của người dân.

Tỉnh đã đầu tư hơn 1.100 tỷ đồng giai đoạn 2021–2025 để tu bổ, tôn tạo gần 250 di tích, giúp di sản khoác lên diện mạo mới nhưng vẫn giữ được vẻ uy nghi, cổ kính. Cùng với đó, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” lan tỏa sâu rộng, tỷ lệ gia đình văn hóa đạt gần 95%, thể hiện đời sống tinh thần phong phú, nếp sống văn minh trên từng thôn bản, khu dân cư.

Dòng người đổ về Đền Hùng.

Không chỉ là vùng “giữ hồn dân tộc”, Phú Thọ còn sở hữu cảnh quan thiên nhiên đa dạng, sông núi hữu tình, khí hậu ôn hòa, thuận lợi phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, tâm linh… Từ hồ Hòa Bình thơ mộng, núi Tam Đảo hùng vĩ đến Khu di tích lịch sử Đền Hùng linh thiêng, mỗi điểm đến đều mang sức hút riêng, tạo nên hành trình đầy cảm xúc cho du khách.

Trên nền tảng văn hóa đậm đà bản sắc, du lịch Phú Thọ đang bứt phá ngoạn mục. Dự kiến năm 2025, toàn tỉnh đón 14,5 triệu lượt khách, doanh thu đạt 14.800 tỷ đồng. Hệ thống 1.520 cơ sở lưu trú với hơn 20.000 buồng phòng, trong đó nhiều khách sạn 4–5 sao, sẵn sàng phục vụ du khách bốn phương.

Đặc biệt, Tuần Văn hóa – Du lịch Đất Tổ đã trở thành thương hiệu riêng, quy tụ chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, ẩm thực đặc sắc, thu hút hàng trăm nghìn lượt khách mỗi năm. Không chỉ là lễ hội, đây còn là “sân khấu mở” quảng bá hình ảnh Đất Tổ ra cả nước và quốc tế, khẳng định sức sống bền bỉ của di sản và tiềm năng vô tận của du lịch Phú Thọ.

Phú Thọ hướng đến mục tiêu đưa “Giải Marathon Đền Hùng Spirituality về nguồn” trở thành giải chạy biểu tượng của Đất Tổ Vua Hùng.

Trong thời đại công nghiệp 4.0, Phú Thọ xác định chuyển đổi số là chìa khóa để du lịch cất cánh. Hệ sinh thái du lịch thông minh đang dần hình thành: từ ứng dụng di động tích hợp bản đồ số, đặt phòng, đặt vé, cho đến hệ thống thuyết minh tự động đa ngôn ngữ tại Đền Hùng, giúp du khách quốc tế dễ dàng tiếp cận di sản. Nhiều điểm check-in sáng tạo cũng được đầu tư, tạo trải nghiệm mới mẻ và lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội.

Hạ tầng công nghệ được nâng cấp đồng bộ, wifi miễn phí phủ khắp các khu – điểm du lịch, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương. Công tác xúc tiến, quảng bá du lịch cũng được số hóa toàn diện: thay vì cách làm truyền thống, tỉnh đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng số, hợp tác với travel blogger và KOLs, đưa hình ảnh Đất Tổ – vùng đất thiêng liêng, an toàn, thân thiện đến gần hơn với du khách trong nước và bạn bè quốc tế.

Tam Đảo điểm du lịch nổi tiếng với nét riêng biệt, nằm ở độ cao hơn 900 m so với mặt nước biển, khí hậu mát mẻ quanh năm…

Sức hấp dẫn ấy kéo theo làn sóng đầu tư quy mô lớn. Hàng loạt tập đoàn đã rót vốn vào các dự án nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí cao cấp như quần thể đô thị sinh thái và cáp treo Cuối Hạ (Kim Bôi) quy mô gần 200ha, vốn đầu tư hơn 6.600 tỷ đồng, hay dự án mở rộng Serena Resort, nâng cấp khu du lịch hồ Tam Đảo, hồ Hòa Bình lên chuẩn quốc gia… Đây không chỉ là dự án hạ tầng du lịch mà còn là động lực phát triển kinh tế – xã hội vùng trung du Bắc Bộ.

Hướng tới trung tâm sự kiện quốc gia, đăng cai festival văn hóa

Phát triển kinh tế đi đôi với bảo tồn bản sắc là kim chỉ nam của Phú Thọ. Tỉnh đã đề nghị đưa 4 di sản phi vật thể vào danh mục quốc gia, trong đó Mo Mường đang được trình UNESCO công nhận là di sản cần bảo vệ khẩn cấp – vừa là niềm tự hào, vừa mở ra hướng đi mới cho du lịch văn hóa trải nghiệm.

Khách quốc tế trải nghiệm hát Xoan ở Phú Thọ.

Vùng Đất Tổ linh thiêng không chỉ lưu giữ giá trị cội nguồn dân tộc mà còn đang vươn lên trở thành điểm sáng trên bản đồ du lịch Việt Nam nhờ sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa tâm linh và thể thao hiện đại. Những năm gần đây, Phú Thọ liên tiếp tạo dấu ấn với các sự kiện thể thao quy mô lớn, mở ra hướng phát triển mới cho du lịch địa phương.

Trong khuôn khổ Lễ hội Đền Hùng, Giải chạy Đền Hùng Spirituality Marathon lần đầu tổ chức tháng 4/2024 đã thu hút gần 6.000 vận động viên trong và ngoài nước. Không chỉ là một cuộc đua, sự kiện mang thông điệp kết nối hiện đại với truyền thống, góp phần quảng bá hình ảnh Đất Tổ. Bên cạnh đó, các giải đấu quốc tế như Vòng loại U17 châu Á 2025, ASEAN Cup 2024 hay Marathon Quốc tế VTV LPBank 2025 đã đưa Phú Thọ trở thành điểm đến thể thao sôi động bậc nhất miền Bắc.

Phú Thọ hội tụ đầy đủ tiềm năng điểm đến hàng đầu trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Những ngày cao điểm, Việt Trì đón hàng chục nghìn du khách, doanh thu du lịch tăng mạnh, tạo sức lan tỏa cho sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương. Với lợi thế cảnh quan, văn hóa và khả năng kết hợp độc đáo giữa thể thao, du lịch tâm linh, Phú Thọ đang nắm giữ cơ hội lớn để phát triển du lịch thể thao bền vững, hình thành bản sắc riêng không thể trộn lẫn.

Theo ông Dương Hoàng Hương – Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Thọ, trong giai đoạn tới, tỉnh xác định văn hóa và con người là khâu đột phá, coi đây là nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững.

Tỉnh đặt mục tiêu giai đoạn 2025-2030: Bảo tồn, phát huy di sản gắn với phát triển du lịch; xây dựng Công viên khảo cổ học tại các di chỉ xóm Trại, Đồng Đậu, làng Vành…; Đề nghị UNESCO công nhận thêm các di sản như Mo Mường, Tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên; Phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo, kết nối tuyến tâm linh, sinh thái, nghỉ dưỡng, thể thao, hình thành tour “liên hoàn ba vùng”;

Xây dựng Phú Thọ thành trung tâm sự kiện quốc gia, đăng cai festival văn hóa, hội chợ, giải thể thao quốc tế; Đẩy mạnh chuyển đổi số trong văn hóa và du lịch, số hóa dữ liệu di sản, xây dựng bản đồ số văn hóa, phát triển các ngành công nghiệp sáng tạo như điện ảnh, biểu diễn, thiết kế.

Sân vận động Việt Trì gây tiếng vang khi trở thành “pháo đài bất khả xâm phạm” gắn với chuỗi trận bất bại đáng nhớ của đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam.

Hiện tỉnh Phú Thọ đang hoàn thiện Đề án Phát triển văn hóa, con người giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2045, nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng văn hóa vùng Đất Tổ, tạo nền tảng để trở thành trung tâm văn hóa cội nguồn của cả nước. Đáng chú ý, tỉnh xác định tăng đầu tư cho văn hóa lên tối thiểu 2% tổng chi ngân sách hằng năm – một quyết tâm mạnh mẽ thể hiện sự coi trọng văn hóa như trụ cột phát triển.

Bằng niềm tự hào, bản lĩnh và khát vọng vươn lên, Phú Thọ đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm văn hóa, thể thao, du lịch hàng đầu miền Bắc, xứng đáng là vùng đất khởi nguồn của dân tộc Việt Nam – nơi di sản hóa thành sức mạnh, truyền thống hóa thành động lực phát triển bền vững.

Đọc thêm