Thứ ba, ngày 09/12/2025 12:38 GMT+7
Thanh Ngân Thứ ba, ngày 09/12/2025 12:38 GMT+7
Chúng tôi tìm về Khun Há (Lai Châu), nơi được mệnh danh là “vùng đất lạnh” nhưng lại đang “nóng lên” nhờ mô hình du lịch cộng đồng. Đặc biệt, câu chuyện về bản Lao Chải 1, nơi 100% người Mông sinh sống, đã khiến chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng. Từ bản nghèo chỉ biết trông chờ vào nương rẫy, giờ đây, Lao Chải 1 đã trở thành bản du lịch cộng đồng, hấp dẫn du khách gần xa.
Lao Chải 1 làm du lịch từ… những viên đá cuội
Bản Lao Chải 1 nằm tựa lưng vào núi, quanh năm mờ sương. Khác với những con đường đất lầy lội thường thấy ở vùng cao, lối vào bản Lao Chải 1 được lát bằng một con đường đá cuội phẳng phiu, sạch sẽ và đẹp đến ngỡ ngàng.

Anh Cứ A Lồng, một trong những người làm homestay đầu tiên ở bản Lao Chải 1, vừa dẫn chúng tôi đi vừa tươi cười nói: “Chính con đường này là tiền cả đấy nhà báo ạ. Du khách đến đây, ai cũng trầm trồ khen ngợi vẻ đẹp của con đường cũng như sự kỳ công của bà con dân bản. Hồi xưa, cả bản làm nông nghiệp thuần túy, cái nghèo cứ bám riết lấy cái bụng. Cả bản có ai dám nghĩ đến du lịch đâu, chỉ lo làm sao đủ ăn đã. Nhưng giờ thì khác rồi”.
Theo A Lồng, con đường đá này không phải do máy móc hiện đại nào làm, mà chính là công sức của 47 hộ dân trong bản. “Mỗi ngày, bà con mình bảo nhau đi nhặt từng viên đá cuội về, rồi dùng tay, dùng vôi vữa mà ghép nối lại. Mệt lắm, nhưng ai cũng thấy vui, vì mình đang làm đẹp cho quê hương. Cả bản cùng làm, con đường này không chỉ là lối đi, nó là lời chào của người Mông gửi đến du khách đó” – anh Cứ A Lồng kể lại.

Hai bên con đường nhỏ, những giò địa lan rừng, những khóm hoa rực rỡ đua nhau khoe sắc. A Lồng bảo, đó là cách bà con trong bản tạo ra cảnh quan sạch – xanh – đẹp theo tiêu chí xây dựng nông thôn mới gắn với du lịch.
Sự đổi thay của Lao Chải 1 không chỉ nằm ở con đường, mà còn ở chính tư duy của người dân. “Ngày trước, mình lo làm sao có cái ăn. Giờ mình phải nghĩ làm sao bán được cái mình có, đó là văn hóa, là nếp nhà gỗ, là phong cảnh, là ẩm thực. Thấy bản được Nhà nước hỗ trợ, hướng dẫn, bà con mình mạnh dạn lắm” – anh Cứ A Páo, chủ một homestay khang trang ở Lao Chải 1, chia sẻ.
Bản Lao Chải 1 hiện có 8 hộ mạnh dạn đầu tư mô hình homestay. Các nếp nhà gỗ truyền thống được bảo tồn, nhưng bên trong lại được cải tạo sạch sẽ, tiện nghi, phục vụ du khách nghỉ dưỡng, khám phá.

Lao Chải 1 hấp dẫn du khách gần xa
Đến Lao Chải 1, du khách không chỉ được ngắm cảnh núi non hùng vĩ, thơ mộng, được tận hưởng bầu không khí trong lành, mát mẻ, được nghỉ trong những căn nhà gỗ đơn sơ, mà còn được trải nghiệm các hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Mông nơi đây, như: Giã bánh giầy truyền thống; tự tay thêu hoa văn trên váy áo Mông; tham gia vào các lễ hội mang đậm nét văn hóa bản địa; thưởng thức các món ẩm thực dân tộc, nhâm nhi ly chè rừng đặc trưng của địa phương…
Chị Nguyễn Việt Hà, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: “Lao Chải 1 quả thật rất đẹp và hấp dẫn. Nơi đây không chỉ có cảnh sắc núi non hùng vĩ, thơ mộng mà đường đi, lối lại trong bản cũng rất sạch sẽ. Tôi thực sự ấn tượng với con đường đá sỏi nơi đây. Người dân trong bản ai cũng gần gũi, thân thiện. Đặc biệt, Lao Chải 1 vẫn lưu giữ được vẻ hoang sơ cũng như bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Mông. Homestay ở nơi đây cũng rất gọn gàng, sạch sẽ, mang lại cảm giác ấm cúng cho khách đến tham quan, nghỉ lại”.

Bà con bản Lao Chải 1 đã được định hướng mở rộng thêm các dịch vụ đi kèm. Không chỉ dừng lại ở homestay, họ còn bán các sản phẩm nông sản đặc trưng như mật ong rừng, chè cổ thụ hay đồ lưu niệm do chính tay mình làm ra.
Anh Lù A Sỉu, Tổ trưởng Tổ hợp tác du lịch cộng đồng bản Lao Chải 1, vui vẻ cho biết: “Nhà trưng bày sản phẩm của bản được xây dựng và đưa vào hoạt động từ tháng 10/2024. Nhà trưng bày được giao cho tổ hợp tác du lịch cộng đồng của bản quản lý. Nhà trưng bày bày bán các sản phẩm đặc trưng của vùng cao như: Mật ong, chè cổ thụ và các sản phẩm váy, áo, khèn, đàn nhị… thu hút đông đảo du khách tới tham quan, mua sắm, nhất là vào dịp cuối tuần, lễ, tết. Thu nhập của người dân trong bản cũng nhờ đó mà ngày càng cải thiện, nâng cao”.

Theo anh Cứ A Chu – Bí thư Chi bộ bản Lao Chải 1, bản Lao Chải 1 đã gắn thực hiện các tiêu chí nông thôn mới với phát triển du lịch cộng đồng, điểm nhấn là việc bà con chung tay xây dựng cảnh quan, chỉnh trang nhà cửa. Năm 2024, Lao Chải 1 vinh dự được công nhận là bản du lịch cộng đồng đạt chuẩn OCOP 3 sao. Từ đó, bà con trong bản ngày càng tích cực hơn trong việc giữ gìn cảnh quan, làm ra các sản phẩm phục vụ du khách.
Nhờ cách làm sáng tạo, biết gắn xây dựng nông thôn mới với phát triển du lịch bền vững, Lao Chải 1 đã từng bước khẳng định vị thế. Việc được công nhận là bản du lịch cộng đồng đạt chuẩn OCOP 3 sao năm 2024 chính là minh chứng cho sự đổi thay từ chính tinh thần đoàn kết và khát vọng vươn lên của người dân. Lao Chải 1 không chỉ là điểm sáng trong phát triển du lịch cộng đồng ở Lai Châu, mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.